J. Wendell i G. Stetson, ich oczekiwania oraz wpływ na C. T. Russella
"Jak w Towarzystwie Strażnica 'rodziła się' koncepcja niewidzialnego
przyjścia Chrystusa i nauka o roku 1914"
 |
 |
Jonas Wendell (1815-1873), to osoba, która miała duży wpływ na nauki C. T. Russella, tym bardziej, że poznali się oni, gdy przyszły pastor miał zaledwie 16-17 lata (w roku 1868 lub 1869), a ten pierwszy skończył 53-54 lata życia:
„1868 lub 1869
Charles Russell zaczyna dogłębnie
analizować dogmaty kościołów chrześcijaństwa i stwierdza, że mylnie interpretują
one Biblię; jego »zachwiana wiara« zostaje ponownie ugruntowana po
wysłuchaniu kazania kaznodziei adwentystów Jonasa Wendella” (Królestwo
Boże panuje! 2014 s. 28).
„Poniżej podajemy wyjątek z jego życiorysu. »Zaczynamy opis od 1868 roku. (...) Między innemi teoryami zawadziłem i o Adwentystów, jakby przypadkowo. Pewnego wieczoru zaszedłem do hali w Allegheny, Pa., gdzie odbywały się religijne zebrania. Chciałem się dowiedzieć czy ta mała gromadka niema coś lepszego do powiedzenia jak wierzyć wielkim kościołom. Tam po raz pierwszy usłyszałem zapatrywania Adwentystów, wypowiadane przez Jonasza Wendell, który od dawna już nie żyje. W tym względzie czuję się obowiązany Adwentystom jak i innym badaczom Pisma Św. ...«” (Dokonana Tajemnica 1925 [ang. 1917] s. 60 [cytat w tej książce pochodzi z ang. Strażnicy z 1916 r. s. 170-171]). Por. Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 s. 43-44.
„Jestem badaczem Pisma Świętego odkąd Jonas Wendel, kaznodzieja powtórnych adwentystów, około 1869 roku zwrócił moją uwagę na drugie przyjście naszego Pana” (Dodatek do ang. Strażnicy lipiec 1879, Do czytelników „Zwiastuna Poranka”).
Z racji tej, że obaj panowie mieszkali blisko siebie, to kontakty ich były zapewne intensywne. Ponieważ J. Wendell został członkiem Ruchu Okrzyku Północy, więc zapewne to on zapoznał młodego C. T. Russella z innymi adwentystami (Storrsem, Stetsonem, Keithem i innymi).
Poniżej opisujemy krótko życiorys badacko-adwentystyczny Wendella:
„Wśród tych, którzy ogłaszali powrót Pana na 1873 rok, był też brat Jonas Wendell. (...) Należał do kościoła episkopalnego i przyłączył się do myśli brata Millera, że Pan ma powrócić wtóry raz w 1843 r. Jonas Wendell w 1844 r. napisał list, który został opublikowany (...) 23 listopada 1844 r. W liście tym napisał, że w mieście Syracuze (N. Y.) tylko mała liczba adwentystów zniechęciła się po wielkim zawodzie z 22 października 1844 r.” (Świt Królestwa Bożego i Wtórej Obecności Jezusa Chrystusa Nr 3, 1987 s. 29).
„Jonas Wendell przyjął naukę o nieśmiertelności warunkowej w 1845 r. i stał się zwolennikiem głoszenia powrotu Pana na rok 1845 (przypominam, że data ta została wyliczona przez Cummingsa). Gdy się to nie wypełniło Jonas Wendell zniechęcił się i stracił wiarę. Ale jeden z jego przyjaciół , C. B. Turner, pomógł mu w odzyskaniu wiary, zimą 1865/66 r. Wtedy Jonas Wendell przyłączył się do Ruchu Okrzyku Północy i uczestniczył w nim bardzo aktywnie. Wierzył, że Pan powróci w październiku 1873 r. i że ziemia wtedy będzie spalona. Współpracował też z br. Jerzym Stetsonem” (Świt Królestwa Bożego i Wtórej Obecności Jezusa Chrystusa Nr 3, 1987 s. 29).
„Brat Jonas Wendell umarł 14 sierpnia 1873 r., czyli krótko przed mocno oczekiwaną datą powrotu Pana (na październik 1873 r.). Barbour wyraża się pochwalnie o nim w swoim czasopiśmie...” (Świt Królestwa Bożego i Wtórej Obecności Jezusa Chrystusa Nr 3, 1987 s. 29).
Wspomniany powyżej G. Stetson urodził się w roku 1814, a zmarł w roku 1879 (9 października). C. T. Russell przemawiał na jego pogrzebie (jw. s. 29; ang. Strażnica listopad 1879 s. 46 [reprint]). Podobno w latach 1869–1873 napisał co najmniej 26 artykułów do dwóch adwentystycznych czasopism World's Crisis (Światowy Kryzys) oraz Advent Christian Times (Czas Przyjścia Chrystusa). Prócz tego współredagował podobno z G. Storrsem pismo pt. The Herald of Life and the Coming Kingdom (Zwiastun Życia i Nadchodzącego Królestwa) wychodzące od roku 1862.
Nie jest wykluczone, że to właśnie on ochrzcił młodego C. T. Russella w roku 1874, gdy ten miał jako „badacz Pisma Świętego” zaledwie 22 lata:
„Brat Russell prawdopodobnie poznał Jerzego Stetsona w latach 1871/72. Można tak wnioskować na podstawie pewnego listu, który został opublikowany w »Advent Christian Witness« (Chrześcijańskie świadectwo przyjścia), gdzie Stetson napisał, że już dziesięć miesięcy głosi w Pittsburgu. Napisał również, że mała grupka około dziesięciu lub dwunastu braci w Allegheny robi dobre postępy i mocno są aktywni w głoszeniu Prawdy. (Czy brat Russell był jednym z nich? To jest całkiem możliwe). Jonathan Ross w swoim piśmie »The Bible Student Movement« (Ruch Badaczy Biblii), s. 2, pisze, że brat Russell, jego ojciec i jego siostra przyjęli chrzest przez zanurzenie w 1874 r. Czy to się stało pod wpływem brata Stetsona?” (Świt Królestwa Bożego i Wtórej Obecności Jezusa Chrystusa Nr 3, 1987 s. 30).
Oto jeszcze opinia Towarzystwa Strażnica o tych obu badaczach adwentowych:
„Russell całkiem otwarcie mówił o pomocy, z której korzystał przy studiowaniu Biblii. Nie tylko przyznawał, że winien jest wdzięczność adwentyście Jonasowi Wendellowi, lecz także wyrażał się życzliwie o dwóch innych ludziach, którzy mu pomogli w badaniu Biblii. Powiedział o nich: »Studiowanie Słowa Bożego z tymi dwoma drogimi braćmi prowadziło krok po kroku na coraz zieleńsze pastwiska«. Pierwszy z nich to George W. Stetson, szczery badacz Biblii i pastor Adwentystycznego Kościoła Chrześcijańskiego w Edinboro w stanie Pensylwania...” (Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 s. 45).
Widać z powyższego, że J. Wendell i G. Stetson mieli duży wpływ na religijne poglądy młodego Charlesa, bo z nimi studiował Biblię.
Inne osoby mogące mieć wpływ na C. T. Russella
Trzeba tu też wspomnieć o kilku innych osobach związanych z C. T. Russellem, gdy zaczął on w połowie roku 1879 wydawać Strażnicę. Może nie miały one takiego wpływu na 27-letniego przyszłego pastora, jak inni wcześniej omówieni, ale byli przynajmniej jego partnerami w dyskusjach religijnych.
Początkowo wymieniano w angielskiej Strażnicy, obok C. T. Russella (editor), jako stałych współpracowników (REGULAR CONTRIBUTORS) 5 osób:
Paton, Mann, Keith, Rice, A. D. Jones – ang. Strażnica lipiec 1879 s. 3, reprint.
Wszyscy oni z czasem rozstali się z C. T. Russellem:
Paton w 1881 r. (był autorem książki Brzask Dnia, 1880).
Rice w 1881 r. (publikował wcześniej pismo The Last Trump).
Jones w 1882 r. (publikował od 1881 r. pismo Zion’s Day Star).
Mann w 1892 r. (wiceprezes od 1884 r.).
Keith po 1882 r., patrz poniżej. (patrz ang. Strażnica 15.07 1906 s. 3824-3826; ang. Strażnica 25.04 1894, wydanie specjalne, s. 98-116; ang. Strażnica 01.11 1917 s. 6163 [reprint]; Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 s. 620).
Pomijamy w naszym omówieniu dwie inne osoby: Marię, żonę C. T. Russella i W. H. Conleya, pierwszego prezesa Towarzystwa Strażnica, gdy ono nie było jeszcze zarejestrowane (1881 r.). Choć osoby te odegrały sporą rolę w początkach Towarzystwa, to zapewne nie miały żadnego wpływu na doktrynę eschatologiczną pastora.
|
|
