![]() |
![]() |
Po śmierci C. T. Russella jego następca J. F. Rutherford zmienił wiele nauk i elementów chronologii pozostawionych przez pastora, nie tylko dotyczących roku 1874 i 1914.
Raymond Franz, były członek Ciała Kierowniczego Świadków Jehowy, tak to skrótowo podsumował:
„W drugiej połowie prezesury Rutherforda większość dawnych proroctw, tak energicznie propagowanych w pierwszej połowie jego urzędowania, zostało stopniowo zarzuconych lub też powiązanych z inną datą.
I tak, początek »dni ostatnich« został przeniesiony z roku 1799 na 1914.
Rozpoczynająca się z rokiem 1874 obecność Chrystusa również została przeniesiona na rok 1914 (podobnie jak to zrobiono w 1922 roku z oficjalnym rozpoczęciem czynnego panowania Chrystusa w Jego Królestwie, przy czym początek tego panowania ogłaszano wcześniej na rok 1878).
Początek zmartwychwstania przeniesiono z roku 1878 na 1918.
Przez pewien okres czasu utrzymywano nawet, że rok 1914 był »końcem świata« w tym sensie, że Bóg »w sensie prawnym« odjął narodom ich dzierżawę władzy nad światem. Ten pogląd również zarzucono, a »koniec świata« lub »zakończenie systemu rzeczy« (jak oddano to w Przekładzie Nowego Świata) uznano teraz za sprawę przyszłości.
Odnośnie wydarzeń uważanych za zaistniałe w sposób niewidzialny, ich przyjęcie oczywiście zależało całkowicie od wiary w przedstawiane interpretacje. Po jednym ze spotkań Ciała Kierowniczego, na którym poddano dyskusji czasowe proroctwa i zmiany w ich zakresie, Bill Jackson powiedział do mnie z uśmiechem: »Zwykle mówiliśmy, po prostu weź datę stąd i przenieś ją tam«” (Kryzys sumienia R. Franz, 2006 s. 278).
Dziś dla Świadków Jehowy rok 1914 nie jest datą „końca”, lecz początku „czasu końca”, „czasów ostatecznych”, „dni ostatnich”. Zupełnie inaczej niż było kiedyś:
„Nie widzimy powodu do zmiany obliczeń, nie możemy też ich zmienić, nawet gdybyśmy chcieli. Wierzymy, że są one datami Bożymi, nie naszymi. Pamiętajmy jednak, że koniec roku 1914 nie jest datą początku, lecz datą końca czasu ucisku” (ang. Strażnica 15.07 1894 s. 1677 [reprint]; cytat za Kryzys sumienia R. Franz 2006, s. 219 [tam też fotokopia]).
Towarzystwo Strażnica tak oto kiedyś opisało tę zmianę:
„Przed tym czasem kościół Boży stosował proroctwo z Ew. Mateusza do wydarzeń od roku 1874 do 1914. Dopiero po roku 1918 zrozumiał lud Boży, że te wydarzenia miały miejsce od roku 1914, tem samem więc pieczęcie zostały otworzone klasie Janowej, to jest ostatkowi, dopiero po roku 1918; w samej rzeczy bardzo mało zrozumiano przed rokiem 1922” (Światło 1930, t. 1, s. 70-71; por. podobne słowa Strażnica 01.03 1939 s. 78 [ang. 15.06 1938 s. 189]).
Kolejnym etapem w ‘korygowaniu’ roku 1914 było dodanie do niego „pokolenia, które nie przeminie”.
Właśnie, gdy oczekiwany „koniec” nie nastał, ani w latach 1914-1918, ani w roku 1925, przyszedł czas na nową koncepcję. Pojawiła się ona w roku 1926. Mamy tu na myśli kwestię „pokolenia roku 1914”.
Raymond Franz, były członek Ciała Kierowniczego Świadków Jehowy, tak wspomina wprowadzenie tej nauki:
„Około 70 lat temu, w piśmie The Golden Age (Złoty Wiek) z 20 października 1926 roku, połączono słowa Jezusa o »tym pokoleniu« z rokiem 1914 (to samo uczyniono w dalszych numerach Strażnicy). Około dwudziestu pięciu lat później w Strażnicy angielskiej z 1 czerwca 1951 roku stwierdzono: »Stąd nasze pokolenie jest tym pokoleniem, które zobaczy początek i koniec tego wszystkiego, włącznie z Armagedonem«. W Strażnicy angielskiej z 1 lipca 1951 roku »to pokolenie« znowu połączono z rokiem 1914. Na temat Mateusza 24:34 powiedziano tam:
»Właściwym znaczeniem tych słów jest, ponad wszelką wątpliwość, to znaczenie, zgodnie z którym ‘pokolenie’ rozumie się w jego zwyczajnym sensie, jak u Marka 8:12 i w Dziejach 13:36, to znaczy jako ludzi żyjących w danym okresie czasu«.
I dodano:
»Dlatego znaczy to, że od roku 1914 pokolenie nie przeminie aż się to wszystko spełni, pośród czasu wielkiego ucisku«.
Odtąd przez ponad czterdzieści lat Towarzystwo Strażnica przypisywało słowu »pokolenie« zawartemu w Mateusza 24:34 znaczenie czasowe. Wielokrotnie wskazywano na fakt starzenia się ludzi, których pokoleniowo można było wiązać z rokiem 1914, jako na wyraźny dowód tego, że pozostały czas jest krótki” (Kryzys Sumienia R. Franz, 2006 s. 309-310).
Kwestię „pokolenia roku 1914” opisaliśmy szczegółowo w książce pt. „Pokolenie roku 1914” i oczekiwania Świadków Jehowy (2015) i do niej odsyłamy zainteresowanych, bo tematyka ta nie wiąże się ściśle z początkowymi naukami Towarzystwa Strażnica, którymi się tu zajmujemy. C. T. Russell uczył o „pokoleniu roku 1878” (patrz podrozdział Dodanie okresu 36,5 lub 37,5 lat do roku 1878).
Dziś rok 1914 wyznacza Towarzystwu Strażnica przede wszystkim takie oto wydarzenia:
„początek dni ostatnich”;
„ustanowienie Królestwa”;
„początek dnia Pańskiego (Obj. 1:10)”;
„obecność Chrystusa”;
„koniec »siedmiu czasów« (Dn 4)”;
„koniec »wyznaczonych czasów narodów« (Łk 21:24)” (Skorowidz do publikacji Towarzystwa Strażnica 1986-2000 2003 s. 96, 101).
Dwa ostatnie wymienione ‘końce’ wydarzeń sięgają początkowej interpretacji Towarzystwa Strażnica, choć spełnienie tego proroctwa inaczej wtedy rozumiano, jak widzieliśmy z wcześniej przedstawionego materiału. Pozostałe wydarzenia zupełnie odmiennie rozumiano kiedyś i inne przypisywano im daty.
Aby wskazać Świadkom Jehowy, jak ważną datą jest rok 1914, Towarzystwo Strażnica powiązało z tym rokiem daleko więcej wydarzeń, niż te które wymieniliśmy. Oto spis wszystkich, które wymienia skorowidz do publikacji Świadków Jehowy:
1914:
„czas wyznaczony” (Dn 11:29): (...)
„dopełni się święta tajemnica” (Obj 10:7): (...)
„góra drzew oliwnych rozstąpi się” (Za 14:4): (...)
Jehowa przychodzi „jako siłacz” (Iz 40:10): (...)
kiedyś uważany za początek wielkiego ucisku: (...)
koniec „siedmiu czasów” (Dn 4): (...)
koniec „wyznaczonych czasów narodów” (Łk 21:24): (...)
„korzeń Jessego będzie stał jako sygnał” (Iz 11:10): (...)
‛królowie zajmują pozycje przeciw Jehowie i Jego pomazańcowi’ (Ps 2:1, 2): (...)
król północy ‛wyrusza znowu na południe’ (Dn 11:29): (...)
niebiańska niewiasta rodzi syna (Obj 12:1-5): (...)
początek „czasów przywrócenia wszystkiego” (Dz 3:21): (...)
początek dnia Pańskiego (Obj 1:10): (...)
początek dni ostatnich: (...)
rozpoczęcie pory żniwa (Mt 13; Obj 14): (...)
Szilo uzyskuje prawo do „posłuszeństwa ludów” (Rdz 49:10): (...)
ustanowienie Królestwa: (...)
zaczyna się spełniać wizja przemienienia (Mt 17; Mk 9; Łk 9): (...)
1914-1918:
1260 dni (Obj 11:3): (...)
‛czas, czasy i pół czasu’ (Dn 7:25; 12:7): (...)
„czterdzieści dwa miesiące” (Obj 11:2; 13:5): (...)
pojawienie się siódmej głowy bestii (Obj 13): (...)
pojawienie się stóp posągu ze snu Nebukadneccara (Dn 2:33, 41-43): (...)
1914-1919:
oczyszczenie ostatka (Mal 3:1-4): (...)
‛prawdziwy Pan i posłaniec przymierza’ dokonują inspekcji świątyni duchowej (Mal 3:1):(Skorowidz do publikacji Towarzystwa Strażnica 1986-2018; zamieszczony na płycie Watchtower Library, hasło: Daty o znaczeniu proroczym).
Widzimy z powyższego, że dla przykrycia tego, iż nie wypełniło się nic z tego co wyznaczało i oczekiwało Towarzystwo Strażnica w roku 1914, wytypowano wiele innych wydarzeń połączonych z tą datą, które mają zrekompensować Świadkom Jehowy dawne rozczarowanie. Dodano też do roku 1914 okres „tego pokolenia”, a z czasem i ‘podwójnego’ pokolenia.
Poniżej pokazujemy, jak zmieniano w latach 1926-1934 naukę o obecności Chrystusa w roku 1874, na powrót (obecność) w roku 1914. W tych latach, w rozmaitych publikacjach Towarzystwa Strażnica, występują różne daty. Nie wiadomo jak wtedy Świadkowie Jehowy je godzili w swych myślach i dociekaniach.
Rok 1874 (1875 lub 1878)
„Według chronologji i proroctw Pisma Św. powrót naszego Pana nastąpił w końcu roku 1874 lub na początku 1875. Obecność Jego oczywiście jest niewidzialna dla ludzi. Nie mogę teraz przytoczyć dowodów obecności Pańskiej, stwierdzam tylko, że on jest obecny od roku 1874” (Złoty Wiek 15.01 1927 s. 227, art. Wykład, wygłoszony 7 czerwca 1926 r. z radjostacji Iberika w Madrycie).
W angielskiej publikacji zamieszczono ten sam tekst, ale pominięto w nim słowa „lub na początku 1875”, pozostawiając tylko rok 1874 (patrz ang. Złoty Wiek 22.09 1926 s. 822).
„Wtóra obecność Chrystusa datuje się od roku 1874. Od tego czasu i dalej wiele prawd, które były ukryte przez nieprzyjaciela, onego Szatana, poczęło być przywracane rzetelnemu Chrześcijaninowi” (Stworzenie 1928 [ang. 1927] s. 140).
„(...) od czasu wtórej obecności Pańskiej w 1874, djabeł używał Papieskiego ustroju jako głównego czynnika do sprzeciwiania się Królestwu Bożemu” (Strażnica 15.11 1930 s. 339 [ang. 15.09 1930 s. 275).
„Wtóra obecność Jezusa Chrystusa zapoczątkowała się około 1875, gdy on rozpoczął »przygotowywać drogę przed Panem«. Naonczas byli tacy, którzy miłowali Boga i którzy wyglądali przyjścia Chrystusowego” (Strażnica 15.12 1930 s. 372 [ang. 15.10 1930 s. 308]).
„Pismo Św. dowodzi, że wtóra obecność Pana Jezusa Chrystusa rozpoczęła się w przybliżeniu około 1878 roku Pańskiego” (Strażnica 15.12 1931 s. 383 [ang. 15.09 1931 s. 283]).
„Według danej obietnicy z przyjściem Chrystusa rzetelnym poszukiwaczom prawdy poczęło przyświecać na Słowo Boże większe światło (Przypowieści Salomonowe 4:18; 1 List do Koryntian 10:11). Wtóra i niewidzialna obecność Chrystusa datuje się od roku tysiąc osiemset siedmdziesiątego czwartego. Od tego czasu i dalej wiele prawd, długo zakrytych przez nieprzyjaciela, onego szatana, zaczęło być przywracane rzetelnemu chrześcijaninowi” (Strażnica 01.05 1934 s. 141 [ang. 01.06 1933 s. 174]).
Rok 1914
„Za pierwszem przyjściem Chrystus był pomazanym Królem. On objął Swoją moc i rozpoczął Swoję działalność jako Pomazaniec Boga aż za wtórem przyjściem, mianowicie w roku 1914” (Strażnica 15.10 1926 s. 309 [ang. 15.09 1926 s. 277]).
„Z przyjściem Chrystusa Jezusa w roku 1914 Szatan i jego demoniczne chóry zostały strącone z nieba na ziemię (Psalm 110:5; Objawienie 12:9)” (Wyzwolenie 1928, 1929 s. 298 [ang. 1926 s. 294]).
„Słowa »ujrzy go« [Ap 1:7] mają to samo znaczenie t. j. że ludzie zobaczą czyli rozeznają obecność Jezusa w obłokach, w niepokoju i ucisku, a to rozpoczęło się w roku 1914 i trwać będzie nadal aż ostateczna walka Armagiedonu, która nastąpi w niedalekiej przyszłości, zwróci szczególną uwagę ludzi...” (Złoty Wiek 15.05 1928 s. 158). Patrz też ang. Strażnica 15.02 1928 s. 54; Złoty Wiek 15.07 1928 s. 219.
„Inne orzeczenia Pisma Św., na które wskazałem przy innej sposobności pokazują, że wtóre przyjście Pana rozpoczęło się w roku 1914, gdy objął swoją moc jako Król, i że przyjście Pana do świątyni Jehowy miało miejsce wiosną 1918 r.” (Życie i zdrowie 1932 s. 15).
„Fakty wskazują, że jesień 1914 roku znamionuje przyjście Pana Jezusa i objęcie przezeń władzy królewskiej. (...) Rok 1914 znamionuje zatem wtóre przyjście Pana Jezusa Chrystusa, Króla chwały” (Odbudowa świata 1934 s. 10, 48).
„Przed rokiem 1914 i w kolejnych latach myśleliśmy, że powrót naszego Pana datował się od roku 1874 i uznaliśmy za coś oczywistego, iż paruzja lub obecność naszego Pana datowała się od tego czasu. Zbadanie wersetów zawierających słowo paruzja wskazuje, że obecność Pana nie mogła datować się wcześniej niż w roku 1914” (ang. Złoty Wiek 14.03 1934 s. 380 – Prior to 1914 and years thereafter we thought that our Lord’s return dated from 1874; and we took it for granted that the parousia or presence of our Lord dated from that time. An examination of the scriptures containing the word parousia shows that the presence of the Lord could not date prior to 1914).
Widzimy z tego, że w latach 1926-1934 w publikacjach Towarzystwa Strażnica panował bałagan. Pojawiały się najróżniejsze daty dotyczące powrotu Chrystusa: 1874, 1875, 1878 i 1914.
Dopiero po roku 1934 definitywnie zerwano z latami 1874-1878 i pozostawiono tylko rok 1914.
Oto jak lakonicznie opisano zmianę omawianej nauki, a potem wskazano na wydaną kilkanaście lat później książkę o obecności Chrystusa od roku 1914:
„Ponadto z czasem zrozumieli, iż właśnie w roku 1914 rozpoczęła się niewidzialna obecność Chrystusa...” (Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 s. 137).
„Pilnie wyczekując drugiego przyjścia Jezusa Świadkowie Jehowy podawali przypuszczalne daty, które później okazały się błędne. Z tego powodu niektórzy nazywają ich fałszywymi prorokami” (Przebudźcie się! Nr 4, 1993 s. 4).
„Wydana przez Towarzystwo Strażnica w roku 1943 książka »Prawda was wyswobodzi« zawierała chronologię (...) Ustaliła też początek obecności Chrystusa na rok 1914 n.e., a nie 1874” (Strażnica Rok XCVI [1975] Nr 21 s. 16).
„W Strażnicy oraz innych publikacjach Świadkowie Jehowy wielokrotnie przedstawiali biblijne dowody, iż obecność Chrystusa trwa od roku 1914” (Strażnica Nr 5, 1997 s. 10).
Wynika z tego, że Towarzystwo Strażnica samo nie wie, kiedy zmieniło naukę o obecności Chrystusa, z roku 1874, na rok 1914. Czy w roku 1926, czy w 1934, czy w 1943, czy wreszcie „z czasem”.
Zaznaczyć tu trzeba, że cytowany fragment z angielskiego Złotego Wieku z roku 1934 nigdy nie ukazał się w języku polskim, a książka pt. „Prawda was wyswobodzi” została wydana w naszym języku dopiero w roku 1946. To jeszcze bardziej gmatwa czas zmiany daty paruzji.
Cóż z tego, że „Świadkowie Jehowy wielokrotnie przedstawiali biblijne dowody, iż obecność Chrystusa trwa od roku 1914”?
Przecież to samo zdanie można by sparafrazować, przystosowując je do roku 1874: „Świadkowie Jehowy wielokrotnie przedstawiali biblijne dowody, iż obecność Chrystusa trwa od roku 1874”. I tak rzeczywiście pisali.
Jedno jest pewne, nie może być zaliczana do wiarygodnych organizacja religijna, która najpierw zapewniała, iż „niezbite fakty wykazują, że »czas końca« zaczął się w 1799 roku; wtóra obecność Pańska zaczęła się w 1874 r., że żniwo zaczęło się potem i większe światło wyszło ze Słowa Bożego” (Strażnica 15.04 1922 s. 121 [ang. 01.03 1922 s. 73]), a później te nauki zmieniła.
Interesujący jest też fakt, że jak na potwierdzenie roku 1799 („czas końca”) i 1874 (obecność Chrystusa) przywoływano liczne wynalazki, świadczące o błogosławieństwie Bożym, to dla tych samych wydarzeń, umiejscowionych już w roku 1914, przytaczano jako dowody zupełnie inne znaki (wojny, mory, głody, trzęsienia ziemi):
„Wydarzenia wojny światowej, głody, mory i wielki ucisk, jakie w roku 1914 i w następnych latach nawiedzały narody ziemi, jasno dowiodły, że Chrystus powrócił i że jego Królestwo nastało” (Królestwo nadzieja świata 1931 s. 8).
„Lata mijały, a lud Jehowy nieustraszenie obwieszczał dobrą nowinę, chociaż wybuchały bezprzykładne wojny, miały miejsce klęski głodu, trzęsienia ziemi i inne wydarzenia stanowiące od roku 1914 »znak« zapowiedzianej »obecności« Chrystusa z władzą Królestwa (Mat. 24:3-14)” (Strażnica Rok CV [1984] Nr 21 s. 14).
„Podczas obecności Jezusa ludzie na ziemi mieli być świadkami wielu dramatycznych wydarzeń. Jezus zapowiedział, że gdy zacznie już królować w niebie, na naszym globie nastaną wojny, klęski głodu, trzęsienia ziemi, zarazy i bezprawie (Mateusza 24:7-12; Łukasza 21:10, 11). (...) Dowody obecności Chrystusa oraz gniewu Szatana są dziś wszędzie widoczne. Występują na całym świecie w niespotykanej wcześniej skali, zwłaszcza od roku 1914, uznawanego przez historyków za punkt zwrotny” (Strażnica 01.01 2008 s. 8).
![]() |
![]() |