Czy Towarzystwo Strażnica chciało przesunąć w czasie początek nauki C. T. Russella o „niewidzialnej obecności”?

---

Wydaje się, że w pewnym okresie czasu (prawdopodobnie od roku 1957) Towarzystwo Strażnica chciało koniecznie wskazać na rok 1873, w którym C. T. Russell miał nie tylko już uczyć o „niewidzialnej obecności” Chrystusa, ale i także publikować tę naukę.

Miałoby to wskazywać, że przyszły pastor wcale nie czekał na widzialne przyjście Pana w roku 1873 i 1874, ale też już w roku 1873 uczył o niewidzialnej obecności. Nie należał więc do ‘fałszywych proroków’, którzy te daty wskazywali.

Posłużono się w tym wypadku broszurą C. T. Russella pt. The Object and Manner of Our Lord’s Return (Cel i sposób powrotu naszego Pana), podając, że wydana została ona w roku 1873 (a nie w roku 1877, jak uczono pierwotnie i obecnie).

Już w roku 1957, informację o roku 1873 zamieścił w swojej książce jeden z prominentnych Świadków Jehowy, członek zarządu Towarzystwa Strażnica, A. H. Macmillan (1877-1966) (Faith on the March 1957 s. 23 – In a sincere effort to counteract the harmful effect of their erroneous teachings, in 1873 Russell wrote and published at his own personal expense a booklet, The Object and Manner of Our Lord’s Return. Thousands of copies were distributed.).

W roku 1975 podobną informację zamieszczono w angielskim Roczniku Świadków Jehowy:

„W 1873 roku 21-letni C. T. Russell szczerze pragnąc przeciwdziałać takim błędnym naukom, napisał i wydał na własny koszt broszurę zatytułowaną »The Object and Manner of Our Lord’s Return« (Cel i sposób powrotu naszego Pana). Wydrukowano ją i rozpowszechniono w liczbie około 50 000 egzemplarzy” (Dzieje Świadków Jehowy w czasach nowożytnych. Stany Zjednoczone Ameryki. Na podstawie Rocznika Świadków Jehowy na rok 1975 s. 5; [por. ang. Rocznik Świadków Jehowy 1975 s. 36 – Earnestly endeavoring to counteract such erroneous teachings, in 1873 twenty-one-year-old C. T. Russell wrote and published at his own expense a booklet entitled “The Object and Manner of the Lord’s Return.” Some 50,000 copies were published and it enjoyed a wide distribution).

[Treść z tego Rocznika nadal jest zawarta na uaktualnianej angielskiej płycie Watchtower Library z roku 2019]

Ta informacja z roku 1975 została, jak widać, powtórzona w polskim odpowiedniku wydanym na początku lat 90. XX wieku.

Również w angielskim skorowidzu Świadków Jehowy, wydanym w roku 1986, podano podobne informacje, jak i w broszurze z roku 1984:

1873, The Object and Manner of Our Lord’s Return (Watch Tower Publications Index 1930-1985 1986 s. 916, hasło: Watch Tower Publications).

[w wydaniu z roku 1994 usunięto ten fragment; nie wiemy zaś, czy on znajduje się w wydaniu z roku 1990]

To inform others of this timely information Russell and his associates published, in 1873, the booklet The Object and Manner of the Lord’s Return (Centennial of the Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania 1884-1984 1984 s. 4).

W tych fragmentach Towarzystwo Strażnica zapewne chciało dodatkowo pokazać zdolności pisarskie C. T. Russella i to wtedy, gdy miał dopiero 21 lat. Później jednak wycofało się z tego.

Czyżby nikt nie zaglądnął do powyższej książki, aby sprawdzić datę jej wydania albo do wspomnień Russella?

Co się wydarzyło później?

Prawdopodobnie pod wpływem krytyki przywrócono wcześniejszą datę wydania, to znaczy rok 1877, która była wymieniona we wcześniejszych publikacjach.

Oto przykładowe starsze publikacje, od czasów C. T. Russella:

„Podczas gdy czekał, badał, modlił się i szukał. Pan dalej oświecił jego umysł; właśnie około 1875 roku przekonał się, że wtóra obecność Pańska już istnieje, więc w roku 1877 napisał, wydał i szeroko rozpowszechnił książeczkę p.t. »Cel i Sposób Powrotu naszego Pana«. Wierzymy bezwzględnie, że to była pierwsza książka, jaka kiedykolwiek obwieściła wtórą obecność Pańską” (Strażnica 15.04 1922 s. 119 [ang. 01.03 1922 s. 71-72]).

„(...) więc wiosną 1877 r. czyli przeszło dwa lata, zanim wspomniany Russell przystąpił do wydawania czasopisma »Strażnica«, opublikował on ulotkę pod tytułem »Cel i sposób powrotu Pana«.* Ulotka ta miała sprostować wiele mylnych poglądów, jakie religianci na ogół mieli co do wtórego przyjścia Mesjasza.

*Zobacz »Nadszedł czas«, str. 247 [ed. polska 1919, cyt. Autor niniejszego tomu napisał broszurę na ten temat, według danych z Pisma Świętego, jeszcze na wiosnę R. P. 1877]” (Strażnica Nr 21, 1949 s. 2-3 [ang. 01.07 1949 s. 196]).

1877, The Object and Manner of Our Lord’s Return (Watch Tower Publications Index 1930-1960 1961 s. 306).

Oto zaś nowsze publikacje, które uczą tak samo, jak te dawne sprzed lat 1957-1986:

„(...) w roku 1877 w drukarni Zwiastuna wydał broszurę Cel i sposób powrotu naszego Pana” (Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 [ang. 1993] s. 575).

„1877, (...) Russell publikuje Cel i sposób powrotu naszego Pana” (Skorowidz do publikacji Towarzystwa Strażnica 1986-2000 2003 s. 93).

Interesujące jest to, że w roku 1997 zalecono głosicielom nawet powtórkę dotyczącą tych zagadnień i wskazano trzy różne daty, by wybrali właściwą (podano też odsyłacz do właściwej odpowiedzi):

„Wskaż prawidłową odpowiedź w poniższych twierdzeniach: (...) W roku (1877; 1879; 1881) Charles T. Russell opublikował broszurę Cel i sposób powrotu naszego Pana, (...) [jv s. 557, ak. 1]*” (Nasza Służba Królestwa Nr 12, 1997 s. 6).

[*jv s. 557, ak. 1 – Już w roku 1877 opublikował broszurę Cel i sposób powrotu naszego Pana.]

Wróćmy jeszcze do liczby wydanych egzemplarzy omawianej broszury. Podano we wskazanej publikacji (i w kilku innych), że wydano ją w nakładzie 50 000 egzemplarzy. Natomiast w roku 1921 tak oto zrelacjonowano kwestię nakładu:

„Około r. 1875, kiedy uważnie i z modlitwą badał Pismo Święte, został przekonany o wtórej obecności Pana, i napisał dzieło pod tytułem »Cel i Sposób Powrotu Naszego Pana«, które rozeszło się w milionach egzemplarzy między Chrześcian całego świata” (Harfa Boża 1921, 1930 s. 246).

[W edycji angielskiej z roku 1921, na stronie 238, nie ma informacji o „milionach egzemplarzy”: About 1875, while carefully and prayerfully studying the Scriptures, he became convinced of the Lord's second presence, resulting in his writing and publishing a booklet entitled, “The Object and Manner of Our Lord's Return,” which had a phenomenal circulation amongst the Christian people of the world.]

Trzeba też zaznaczyć, że Świadkowie Jehowy podają dziś dwa nieco różniące się tytuły omawianej broszury:

Cel i sposób powrotu Pana (The Object and Manner of the Lord’s Return);

Cel i sposób powrotu naszego Pana (The Object and Manner of Our Lord’s Return).

Wspomniany badacz Pisma Świętego, J. Skorupiński, tak oto opisał swoje dociekania w powyższej sprawie:

„Należy w tym miejscu przypomnieć, że brat Russell napisał broszurkę pt. »Cel i sposób powrotu naszego Pana«, którą opublikował za pośrednictwem Barboura w1877 roku. Dokładna data napisania tej broszurki nie jest nam znana. Świadkowie Jehowy podają w swoim Roczniku z 1975 r., na stronie 36 (w języku francuskim) – rok 1873.

(...) brat Russell dał wydrukować i wydać tę broszurkę w 1877 r. przez Barboura, ale nie wiemy w którym miesiącu.

Ja mam fotokopię tej broszurki w języku angielskim. Data wydania – rok 1877. Możliwym jest, że brat Russell napisał te broszurkę nieco wcześniej przed rokiem 1877, ale chyba dopiero po zapoznaniu się z Barbourem w 1876 r., ponieważ w tej broszurce wspomina on o chronologii i prosi, aby w tej sprawie skontaktować się z Barbourem” (Świt Królestwa Bożego i Wtórej Obecności Jezusa Chrystusa Nr 3, 1987 s. 36).

Rzeczywiście w broszurze tej widnieją słowa o chronologii (czasie), a więc domyślnie o roku 1874, w których C. T. Russell, jako słabo w tej kwestii obeznany, kieruje czytelników do osoby N. Barboura:

But it is not my object in this pamphlet to call your attention more fully to the TIME of the second advent than I have above, in answering some of the chief objections to the investigation of it. (Those interested in knowing the evidences as to the time, I would refer to Dr. N. H. Barbour, editor of the “Herald of the Morning.” Rochester, N. Y.) (The Object and Manner of Our Lord's Return 1877 s. 62).

http://www.strictlygenteel.co.uk/object.html

W tej broszurze na stronie 51 C. T. Russell przywołał, jako dowód na „obecność”, a nie „przyjście” Pana, Diaglott (NT B. Wilsona), którym się posłużył wcześniej B. W. Keith, którego nie wymienił jednak w swym opracowaniu.

Widzimy zatem, że C. T. Russell tak naprawdę dopiero w roku 1877 zaczął w pełni wierzyć w „niewidzialną obecność” Pana, bo wtedy dopiero ją opisał i przekazał dla innych.

Na dodatek jeszcze w roku 1877 słabo czuł się w kwestiach chronologicznych, choć, jak pisał, Barbour w połowie roku 1876 „pokazał mi na podstawie proroctw Pisma Św., że rok 1874 jest początkiem czasu Obecności Chrystusa i Żniwa. Barbour przyjechał, a wykazane proroctwa zadowoliły mnie” (patrz powyżej).

Ciekawe jest to, że w roku 1927 J. F. Rutherford podał informację, iż dopiero „około roku 1878” zaczęto dostrzegać „obecność” Chrystusa:

„Około roku 1878 prawdziwi naśladowcy Pana zaczęli widzieć dowody Jego wtórej obecności i jęli głosić tę wielką prawdę” (Złoty Wiek 15.05 1927 s. 357 [ang. 15.12 1926 s. 185]).

---

Autor: Piotr Andryszczak
© 2007