![]() |
![]() |
11) O wspólnym królowaniu Kserksesa i jego ojca mają też świadczyć pewne perskie rysunki na płaskorzeźbach znalezionych w Persepolis. Na płaskorzeźbach tych Kserkses stoi za tronem swego ojca, jest ubrany w taki sam strój i posiada te same atrybuty królewskie co on. Owe płaskorzeźby miały być zdaniem Ann Ferkas "wyrzeźbione być może (perhaps) w latach 490 p.n.e.".
To jest kolejna manipulacja w wykonaniu TS, które tendencyjnie przemilcza w tej kwestii, że na owych płaskorzeźbach nie napisano, kogo one tak naprawdę przedstawiają. TS przedstawia tu więc "dowód" oparty na samych domysłach i co najwyżej na własnych zachciankach. Brak sprecyzowania, że na tych płaskorzeźbach chodzi o konkretnego króla wymienionego z imienia spowodował, że spekuluje się jedynie co do tego, o którego króla może dokładnie tu chodzić. J. M. Cook w swej pracy na temat historii Persji przyjmuje, że owe reliefy przedstawiają Dariusza i jego najstarszego syna Artobazanesa (J. M. Cook, The Persian Empire, Nowy Jork 1983, str. 75). Inni, tacy jak A. B. Tilla i von Gall przyjmują jeszcze inaczej, ich zdaniem rzeczone reliefy przedstawiają Kserksesa i jego syna (por. Cook, tamże, str. 242, przypis nr 24). Nie ma żadnego dowodu, że musi chodzić tu akurat o Kserksesa i Dariusza, jak potrzebuje TS. Cała manipulacja TS w tym miejscu polega na tym, że nie informuje ono nikogo o tym, że te reliefy nie wymieniają imienia przedstawianego na nich króla i jego rzekomego koregenta. TS cytując Ernsta E. Herzfelda w kwestii tych reliefów (por. Insight on the Scriptures, tom II, str. 615) stawia sprawę tak, jakby nie było żadnych wątpliwości, że owe płaskorzeźby przedstawiają Kserksesa i jego ojca. Jednakże, skoro na owych płaskorzeźbach nie napisano, kogo one tak naprawdę przedstawiają, to czyjekolwiek opinie i hipotezy na ten temat nie mają tu już większego znaczenia, nie stanowią żadnego dowodu.
12) O wspólnym królowaniu Kserksesa i jego ojca ma świadczyć pałac zbudowany w 496 roku p.n.e. dla Kserksesa w Babilonie.
Tu bardzo podobnie jak wyżej - nie ma żadnych dowodów na to, że ten pałac zbudowano dla Kserksesa. Wyżej wspomniany Cook omawiając stanowisko Herodota na temat wyznaczenia przez Dariusza Kserksesa jako swego następcy, pisze:
"Jeśli Herodot się w tym nie myli, to rezydencja zbudowana dla syna króla w Babilonie we wczesnych latach dziewięćdziesiątych musiała być przeznaczona dla Artobazanesa" (Cook, The Persian Empire, str. 74,75).
Wyjaśniam, że Artobazanes był innym synem Dariusza, o czym pisał Herodot (Dzieje, VII,2).
W tym wypadku wspomniany pałac również nie może stanowić żadnego dowodu na istnienie rzekomej koregencji między Kserksesem i jego ojcem.
13) Jednym z dowodów na istnienie koregencji w panowaniu Kserksesa są pewne odkryte w Babilonii tabliczki. Pierwsza z nich, oznaczona jako A. 124, dotyczy wynajęcia pewnego budynku w roku wstąpienia Kserksesa na tron i była datowana przez R. C. Thompsona w 1927 roku na pierwszy miesiąc (Nisan) roku wstąpienia Kserksesa na tron. Druga tabliczka, oznaczona jako VAT 4397, jest datowana prawdopodobnie na miesiąc Ab tego samego roku - "miesiąc Ab (?), rok wstąpienia Kserksesa na tron". Te dwie tabliczki mówiąc o roku wstąpienia Kserksesa na tron nie sugerują nam w żaden sposób, że stało się to po śmierci jego ojca Dariusza. Wręcz przeciwnie, gdyby tak było i gdyby w momencie wstąpienia Kserksesa na tron jego ojciec Dariusz już nie żył, to te mówiące o objęciu przez Kserksesa władzy tabliczki nie powinny być datowane na okres mieszczący się w obszarze pierwszych siedmiu miesięcy tego roku (kiedy jeszcze w tym ostatnim roku panował jego ojciec Dariusz - wiemy bowiem, że Dariusz żył aż do miesiąca siódmego w ostatnim roku swego życia), tylko potem. Tymczasem owe dwie tabliczki są datowane właśnie na ten okres - jedna na 1 miesiąc tego roku (Nisan), druga na 5 miesiąc (Ab). Wynika z tego, że Kserkses wstąpił na tron wtedy gdy żył jeszcze jego ojciec a więc nie został królem z powodu (i dopiero po) śmierci swego ojca, jak przyjmują oficjalnie współcześni historycy. Jeśli zaś Kserkses nie został królem w 486 roku p.n.e. z powodu śmierci swego ojca Dariusza (jak przyjmują owi historycy), to tym samym został więc koregentem swego ojca w 495 roku p.n.e.
W tym wypadku TS myli się, ponieważ powiela (nie wiem, czy świadomie, czy nie) błędne informacje na temat datacji wspomnianych dwóch tabliczek. Jest bowiem tak, że wstępna i powstała w wyniku błędu datacja Thompsona, jaką wyżej przedstawia TS (por. Insight on the Scriptures, tom II, str. 615) w kwestii tabliczki A.124, została zrewidowana i poprawiona. Wskazał na to już w 1941 roku George G. Cameron w: The American Journal of Semitic Languages and Literature, Vol. LVIII, str. 320, przypis nr 33. Obecnie, tabliczka A. 124 nie jest datowana na rok wstąpienia Kserksesa na tron (486/485 p.n.e.), tylko na pierwszy rok jego panowania (485/484 p.n.e.). To zmienia sprawę diametralnie, bowiem w tym wypadku tabliczka ta nie łączy już ze sobą okresów panowania obu królów (Kserksesa i Artakserksesa), znika więc jakakolwiek podstawa dla domniemywania istnienia koregencji między nimi. Warto tu może wspomnieć, że błędne odczytanie tabliczki A. 124 to nie był jedyny błąd Thompsona. Inna jego pomyłka w odczycie tabliczek to błąd w przypadku tabliczki A. 83, na której Thompson źle odczytał imię króla: Labashi Marduk. Po prawidłowym ponownym odczycie tabliczki (jaki wykonał prof. O. R. Gurney wraz z dr S. Dalley i dr C. B. F. Walker z British Museum) okazało się, że chodzi o Szamasz-szum-ukina a nie Labashi Marduka (por. Carl Olof Jonsson, Kwestia Czasów Pogan, Gdynia 2004, str. 142).
Co do drugiej wyżej wspomnianej przez TS tabliczki - VAT 4397, to nawet TS stawia za autorami (M. San Nicolo, A. Ungnad) opisującymi tę tabliczkę znak zapytania przy miesiącu Ab (piąty), na który ją wstępnie datowano (por. Insight on the Scriptures, tom II, str. 615). Tabliczka ta również nie może być więc dowodem na to, że gdy Kserkses wstąpił na tron, to Dariusz był jeszcze królem (czyli na ich koregencję). Oprócz datacji związanej z miesiącem Ab w przypadku tabliczki VAT 4397 proponuje się też datację na miesiąc 9 lub 12, co zupełnie rozwiązuje powyższy problem nakładania się okresów panowania Kserksesa i jego ojca, obalając tym samym także hipotezę TS o "koregencji" tych królów w tym wypadku. Wspomnianą nową datację tej tabliczki (oznaczanej również jako VAS VI 177) na miesiąc 9 lub 12 proponują Parker i Dubberstein, którzy w swej pracy pt. Babylonian Chronology (1956) piszą, że ta tabliczka "ma uszkodzone oznaczenie miesiąca. Może to być [miesiąc - przyp. J.L.] 9 lub co bardziej prawdopodobne 12" (Parker i Dubberstein, Babylonian Chronology, 1956, str. 17).
14) Istnieją tabliczki babilońskie, które przeczą tradycyjnemu datowaniu pierwszego roku panowania Artakserksesa oraz przeciw powszechnie uznawanemu 41 letniemu okresowi jego panowania. Pierwsza z tych tabliczek podaje, że panujący po Artakserksesie Dariusz II (pierwszy rok jego panowania biegł od wiosny 423 roku p.n.e.) rządził już królestwem w roku swego wstąpienia na tron (w starożytnej rachubie bliskowschodniej rok ten zwyczajowo poprzedzał pierwszy rok panowania króla) i rządy te były sprawowane już co najmniej w okresie 4 dnia 11 miesiąca, tzn. 13 lutego 423 p.n.e. Jednocześnie, dwie inne tabliczki babilońskie podają, że Artakserkses rządził po owym okresie 4 dnia 11 miesiąca swego 41 roku panowania, bowiem wedle pierwszej z tych tabliczek królował on jeszcze 17 dnia owego 11 miesiąca 41 roku swych rządów. Druga z tych dwóch tabliczek (oznaczona jako: nr 12, CBM, 5505) podaje zaś, że Artakserkses królował wciąż jeszcze 12 miesiąca 41 roku swego panowania. Zatem 41 rok panowania Artakserksesa nie może być rokiem, w którym Dariusz II został jego następcą, nie jest to też rok, w którym Artakserkses miał zakończyć swe panowanie. Zatem Artakserkses panował dłużej niż 41 lat i skoro tak to jego panowanie liczone w tył od roku 423 p.n.e. nie doprowadzi nas do roku 464 p.n.e., uznawanego dziś powszechnie za początek okresu jego panowania.
Ta argumentacja jest następnie przez TS powiązana z argumentacją przedstawioną w punkcie następnym:
15) Tabliczka babilońska B.M 65494 z Borsippa jest datowana do "50 roku" Artakserksesa. Tabliczka CBM 12803 łączy koniec panowania Artakserksesa z początkiem panowania Dariusza II i jest datowana za pomocą zwrotu: "51 rok, wstąpienie na tron, 12 miesiąc, dzień 20, Dariusz, król ziem". Skoro więc pierwszy rok panowania Dariusza II przypada na rok 423 p.n.e., to "51 rok" Artakserksesa przypada na rok 424 p.n.e. Cofając się od tej daty o 51 lat wstecz, do początku panowania Artakserksesa, otrzymamy rok 474 p.n.e. jako pierwszy rok jego panowania.
Jeśli chodzi o te dwie tabliczki, to w tym wypadku sprawa jest już co najmniej skandaliczna, gdy mam mówić o jakiejkolwiek wiarygodności TS w powoływaniu się na źródła starożytne, w celu ustalenia danych chronologicznych. Jest bowiem tak, że w przypadku obu tych tabliczek wykazano, iż na tle dziesiątków innych tabliczek tego typu są one wyjątkami i posiadają pewien charakterystyczny tylko dla nich błąd, nie spotykany w przypadku żadnej innej tabliczki tego rodzaju! Zacznijmy od wyżej wspomnianej przez TS tabliczki CBM 12803, której poświęcę wyjątkowo dużo uwagi. Oto jak wygląda jej zapis:
|
|
Ów zapis tabliczki CBM 12803 opublikował Albert Clay, pod numerem 127 w: The Babylonian Expedition of the University of Pennsylvania, Series A: Cuneiform Texts, Vol. VIII (Philadelphia, 1908), P1. 57.
Kiedy przyjrzymy się dokładnie temu zapisowi, to na samym dole (na wysokości linii oznaczonej za pomocą cyfry 15) po prawej stronie zobaczymy zakreślony w kółeczku znaczek, nad którym napisano: Mistake for. Znaczek w kółeczku pokazuje nam, jak powinien wyglądać prawidłowy zapis na tej tabliczce ("41"). Kiedy już to zobaczymy, to przesuńmy wzrok w lewo (cały czas nie wychodząc poza linię oznaczoną cyfrą nr 15), gdzie zobaczymy w którym miejscu autor dokonał błędu w zapisie tej tabliczki, pisząc "51" zamiast "41" (owo miejsce w rządku oznaczonym za pomocą cyfry nr 15 również jest zakreślone kółeczkiem). Jak się dobrze przypatrzymy obu pomieszanym w tym miejscu przez autora znaczkom to zobaczymy, że bardzo łatwo było tu o pomyłkę, skoro oba oznaczenia są prawie identyczne. Różnią się one od siebie tylko jednym małym trójkącikiem, który wykonywano za pomocą zaledwie jednego dotknięcia igiełki. Dokładnie ten sam błąd występuje w drugiej tabliczce prezentowanej wyżej przez TS - B.M 65494. Odnośnie tej tabliczki stosuje się to samo wyjaśnienie co w przypadku powyższej CBM 12803 (więcej na temat podobnych błędów w pewnych innych tabliczkach babilońskich patrz w: Carl Olof Jonsson, Kwestia Czasów Pogan, str. 140-144)
W tym momencie jest oczywiste, że to co TS przedstawia jako "dowód" w sprawie rzekomo 51 letniego okresu panowania Artakserksesa nie jest tak naprawdę żadnym dowodem, tylko błędnym wyjątkiem na tle innych świadectw (które omówię dalej) i które jednoznacznie potwierdzają, że Artakserkses nie mógł panować dłużej niż 41 lat.
Na czym polega jednak cały skandal w postępowaniu TS w tym miejscu? Skandal ten polega w tym miejscu na tym, że TS powołując się na wyżej wspomnianą tabliczkę CBM 12803 korzystało (por. Insight on the Scriptures, tom II, str. 616) z powyższej wskazującej na błąd w tej tabliczce pracy Roberta A. Claya, z której pochodzi wyżej przeze mnie przedstawiona rycina tej tabliczki. Oznacza to, że TS jest świadome, iż tabliczka ta posiada błąd, mimo to TS powołało się na tę tabliczkę na jako miarodajny dokument, ani słowem nie wspominając o błędzie jaki przeczy zasadności odwołania się TS do tegoż dokumentu. Widzimy, iż tutaj podobnie jak w przypadku powyższego świadectwa Herodota i Plutarcha TS dokonuje manipulacji, odwołując się do źródła, które nie tylko nie potwierdza ich koncepcji, ale wręcz przeczy jej.
![]() |
![]() |