Adwentyści Dnia Siódmego
E.G.White WIELKI BÓJ
(cz.2)

Autor: Piotr Andryszczak, dodano: 2016-09-02

poprzednia część nastepna część
E.G.White Wielki Bój E.G.White Wielki Bójstr.41

Pierwsi chrześcijanie wierzyli w życie po śmierci, św. Paweł również. Potwierdzają to słowa z Flp 1,23 oraz 2 Kor 5, 8. Teologiczne uzasadnienie:

Perspektywa eschatologiczna proegzystencji wierzących w przekazie Pisma Świętego Perspektywa eschatologiczna proegzystencji wierzących w przekazie Pisma Świętego
WROCŁAW 2016
Perspektywa eschatologiczna proegzystencji wierzących w przekazie Pisma Świętego
Perspektywa eschatologiczna proegzystencji wierzących w przekazie Pisma Świętego
str.120
Perspektywa eschatologiczna proegzystencji wierzących w przekazie Pisma Świętego
str.121
Zobacz więcej:
Perspektywa eschatologiczna proegzystencji wierzących w przekazie Pisma Świętego
str.106
Perspektywa eschatologiczna proegzystencji wierzących w przekazie Pisma Świętego
Perspektywa eschatologiczna proegzystencji wierzących w przekazie Pisma Świętego
Perspektywa eschatologiczna proegzystencji wierzących w przekazie Pisma Świętego
Perspektywa eschatologiczna proegzystencji wierzących w przekazie Pisma Świętego
str.110
Zobacz więcej:

Biblia Tysiąclecia Pallottinum
Pallottinum
               Ez 18, 27-28 (BT)
Biblia Tysiąclecia

Dusza umiera dla Boga, kiedy grzeszy. Kiedy człowiek odwraca się od czynienia zła, jego dusza ponownie ożywa i już nie umiera. Każda dusza jest nieśmiertelna. Kiedy grzesznik umiera w grzechach, jego dusza trafia do piekła i tam cierpi całą wieczność, bez możliwości oglądania Boga. Kiedy dusza sprawiedliwego trafia do nieba, tam całą wieczność oglądać będzie Boga.

1 J 3, 14 1 Tm 5, 6
"My wiemy, że przeszliśmy ze śmierci do życia, bo miłujemy braci, kto zaś nie miłuje trwa w śmierci" "Lecz ta wdowa, która żyje rozpustnie, za życia umarła"
Ap 20, 4 Ef 2, 1
"i ujrzałem dusze ściętych dla świadectwa Jezusa i dla Słowa Bożego" "I wy byliście umarłymi na skutek waszych występków i grzechów, w których żyliście niegdyś według doczesnego sposobu tego świata"
Jk 1, 21 Łk 15, 21. 32
"Odrzućcie przeto wszystko, co nieczyste, oraz cały bezmiar zła, a przyjmijcie w duchu łagodności zaszczepione w was słowo, które ma moc zbawić dusze wasze" "A syn rzekł do niego: Ojcze, zgrzeszyłem przeciwko Bogu i względem ciebie, już nie jestem godzien nazywać się twoim synem (...) A trzeba się weselić i cieszyć z tego, że ten brat twój był umarły, a znów ożył; zaginął, a odnalazł się"
Mt 16, 26 Ef 5, 14
"Cóż bowiem za korzyść odniesie człowiek, choćby cały świat zyskał, a na swej duszy szkodę poniósł? Albo co da człowiek w zamian za swoją duszę?" "Dlatego się mówi: Zbudź się o śpiący, i powstań z martwych a zajaśnieje ci Chrystus"
2 Kor 5, 1-10 Flp 1, 20-24
"Wiemy bowiem, że jeśli nawet zniszczeje nasz przybytek doczesnego zamieszkania, będziemy mieli mieszkanie od Boga, dom nie ręką uczyniony, lecz wiecznie trwały w niebie. (...) Tak więc, mając tę ufność, wiemy, że jak długo pozostajemy w ciele, jesteśmy pielgrzymami, z daleka od Pana. Albowiem według wiary, a nie dzięki widzeniu postępujemy. Mamy jednak nadzieję... i chcielibyśmy raczej opuścić nasze ciało i stanąć w obliczu Pana" "Lecz jak zawsze, tak i teraz, z całą swobodą i jawnością Chrystus będzie uwielbiony w moim ciele: czy to przez życie, czy przez śmierć. Dla mnie bowiem żyć - to Chrystus, a umrzeć - to zysk. Jeśli bowiem żyć w ciele - to dla mnie owocna praca. Co mam wybrać? Nie umiem powiedzieć. Z dwóch stron doznaję nalegania: pragnę odejść, a być z Chrystusem, bo to o wiele lepsze, pozostawać zaś w ciele - to bardziej dla was konieczne"
2 Kor 6, 6n Ap 14, 13
"Jak długo pozostajemy w ciele, jesteśmy pielgrzymami z daleka od Pana. Albowiem według wiary, a nie dzięki widzeniu postępujemy" "I usłyszałem głos, który z nieba mówił: "Napisz: Błogosławieni, którzy w Panu umierają - już teraz. Zaiste, mówi Duch niech odpoczną od swoich mozołów, bo idą wraz z nimi ich czyny"

Mt 10, 28 Łk 12, 4nn
"Nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, lecz duszy zabić nie mogą. Bójcie się raczej Tego, który i duszę i ciało może zatracić w piekle" "Nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, a potem nic więcej uczynić nie mogą. Pokażę wam, kogo się macie obawiać: bójcie się Tego, który po zabiciu ma moc wtrącić do piekła (gr. gehenna). Tak, mówię wam: Tego się bójcie"

Łukaszowy okolicznik czasu "po zabiciu" (meta to apokteinai) stoi w aoryście, akcentując zatem samą chwilę odebrania życia, moment śmierci, po której grozi natychmiastowe potępienie zupełnie tak samo, jak było w przypowieści o bogaczu i ubogim Łazarzu. Takie rozstrzygnięcie między dwiema możliwościami, suponuje ocenę Bożą zaraz po śmierci.

Zupełnie podobnie nagroda określona słowami: "Pozyskujcie sobie przyjaciół niegodziwą mamoną, aby gdy [wszystko] się skończy, przyjęto was do wiecznych przybytków" (Łk 16, 9) na ten sam moment wskazuje. "Wszystko" doczesne czy "mamona" kończą się dla człowieka w praktyce właśnie w chwili jego śmierci. Za formą pozornie nieokreśloną liczby mnogiej "przyjęto" (dexontai) kryje się jako podmiot sam Bóg. Od Niego nagroda przyznana zaraz po śmierci, a nie dopiero po zmartwychwstaniu, suponuje już wtedy dokonany osąd Boży, i to definitywny.

Zobacz więcej:

E.G.White Wielki Bój E.G.White Wielki Bójstr.378

Zatrzymajmy się przy tekście Księgi Koheleta, gdzie przeciwnicy życia po śmierci często powołują się na nią:

"Otóż aby zrozumieć właściwy sens: "Los bowiem synów ludzkich jest ten sam, co i zwierząt; los ich jest jeden: jaka śmierć jednego, taka śmierć drugiego, i oddech życia ten sam. W niczym więc człowiek nie przewyższa zwierząt" (Koh 3, 19) i "Bo nie ma żadnej czynności ni zrozumienia, ani poznania, ani mądrości w Szeolu, do którego ty zdążasz" (Koh 9, 10), trzeba wziąć pod uwagę specyficzny charakter całej księgi. Każdy, kto bez jakichkolwiek uprzedzeń przeczyta ją w całości, bez trudu zauważy, że przedstawia ona rozterki i wątpliwości człowieka, szukającego odpowiedzi na istotne pytania egzystencjalne.

Człowiek ten nie zna jeszcze prawd, które objawił w całej pełni Chrystus. Dlatego boleje nad faktem, że los sprawiedliwych i złoczyńców jest jednakowy (por. 2, 16; 9, 2). Chociaż Kohelet doświadczył, że nagromadzenie bogactw nie uszczęśliwia, to jednak w obliczu śmierci zdaje mu się, że człowiekowi nie pozostaje nic innego, jak korzystać z tych okruchów radości, jakie daje jedzenie, picie i rozkosze erotyczne (por. 2, 24; 9, 9). Autor Księgi ukazuje więc bezsilność człowieka, który pozbawiony światła objawienia szamoce się wśród niepewności o własny los. Księga również jest świadectwem dojrzewania w dziedzinie moralnej i religijnej Ludu Bożego. Należy pamiętać, że Objawienie w III w. przed Chr. nie było jeszcze zakończone. Nie zostały jeszcze napisane: proroctwo Daniela, obydwie Księgi Machabejskie, Księga Mądrości, nie pojawił się jeszcze Chrystus, przynoszący nam pełne światło.

Księga Eklesjastesa swoim specyficznym, szokującym, czasem nawet gorszącym klimatem, przygotowała umysły na dalsze Objawienie. Uświadomiła Ludowi Bożemu niewystarczalność tego, co Bóg dotychczas w swoim zbawczym planie nam powiedział, wzbudziła niezadowolenie z tej niewystarczalności, obudziła pragnienie i wewnętrzne zapotrzebowanie na odsłonięcie nam tajemnicy życia pozagrobowego, o której coraz więcej i jaśniej mówić będą ostatnie chronologicznie Księgi Starego Testamentu, a najbardziej Nowy Testament. Kohelet dokonał tego właśnie przez swoje pytajniki, które postawił nad każdym dobrem tego świata. Uważni czytelnicy tej Księgi musieli sobie zdać sprawę z tej podstawowej prawdy, że człowiek jest za wielki, by mogły go zaspokoić wartości tej ziemi, że czeka na innego Pana, który go weźmie w swoje posiadanie i nasyci. Chociaż Kohelet nie dał odpowiedzi na problemy, które postawił, jednak jego niezaprzeczalną zasługą jest to, że sformułował je tak w jaskrawy sposób i uświadomił Ludowi Bożemu.

Autor Księgi Koheleta (Eklesjastesa) niczego nie rozstrzyga definitywnie o rzeczywistości istniejącej poza granicą śmierci. Mówiąc o tym, że los człowieka i zwierzęcia jest taki sam ze względu na nieuchronność śmierci, równocześnie stawia pytanie: "Któż pozna, czy siła życiowa synów ludzkich idzie w górę, a siła życiowa zwierząt zstępuje w dół do ziemi?" (3, 21). Ujawnia więc jedynie swoją bezsilność w poszukiwaniu prawdy ostatecznej. Ukazuje tylko to, co jawi się jego oczom. Stwierdzenia Księgi Koheleta dotyczące losu człowieka po śmierci są więc pytaniami, a nie ostatecznymi odpowiedziami. Ostateczną odpowiedź przyniósł później Jezus Chrystus, dlatego też nie można pytania traktować jako ostatecznej odpowiedzi, natomiast naukę Jezusa tak interpretować, jakby Jezus niczego nowego nie wniósł." (ks. Tadeusz Pietrzyk, Świadkowie Jehowy - kim są?, wyd.1991, str.118-120)

E.G.White Wielki Bój E.G.White Wielki Bójstr.380

Czyżby?

Łk 23, 43 Łk 12, 4-5
"I dodał: «Jezu, wspomnij na mnie, gdy przyjdziesz do swego królestwa». Jezus mu odpowiedział: «Zaprawdę, powiadam ci: Dziś ze Mną będziesz w raju». " "Nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, a potem nic więcej uczynić nie mogą. Pokażę wam, kogo się macie obawiać: bójcie się Tego, który po zabiciu ma moc wtrącić do piekła"

1 Tes 4, 14n mówi o zmartwychwstaniu ciał podczas paruzji Chrystusa. Księga Hioba nie ma pełni objawienia, które dał nam dopiero Jezus Chrystus.


E.G.White Wielki Bój E.G.White Wielki Bójstr.41

E.G.White próbuje zaklinać rzeczywistość biblijną. Próbuje wmówić czytelnikom, że nauka o wiecznych mękach nie płynie prosto z Pisma Świętego, tylko jest to pokłosiem błędnych nauk następnych stuleci. Nie jest prawdą, że nauka o wiecznych mękach "stanowiły fundament, na którym Rzym budował dalsze dogmaty". E.G.White nie wie albo nie chce wiedzieć, że oprócz tego, że Bóg jest nieskończenie miłosierny i jeśli za życia człowiek zwróci się do Niego prosząc o przebaczenie, Bóg przebaczy i odpuści grzechy. Należy również pamiętać, że Bóg jest też nieskończenie sprawiedliwy. Za miłość wynagradza, a za zło karze. Decyzja należy wyłącznie do człowieka, po której stronie stanie. Człowiek posiada wolną wolę i może wybierać.


E.G.White Wielki Bój E.G.White Wielki Bójstr.370

E.G.White gra na emocjach. No bo jak to może być, że człowiek żyje przecież krótko na ziemi i potem musi cierpieć przez całą wieczność. Krótkie życie przeciwstawione wiecznością. To musi działać na wyobraźnię. Tylko do piekła nie trafia się za "krótkie życie", lecz za grzechy, z którymi trwa się do końca życia. Człowiek mając wolną wolę może wybrać:

             Pwt 30, 15. 19 (BT)
Biblia Tysiąclecia Biblia Tysiąclecia

E.G.White Wielki Bój E.G.White Wielki Bój E.G.White Wielki Bójstr.371

Kolejna gra na emocjach. Tym razem próba pokazania, iż Bóg przecież nie może się cieszyć z "bezustannych tortur, jęków, krzyków i złorzeczeń cierpiących stworzeń". Autorka E.G.White nie wie albo nie chce wiedzieć, że ludzie sami taki los sobie fundują. Czy zło, które człowiek czyni i grzechy, które popełnia, trwając w tym aż do śmierci, mają być wynagradzane przez Boga i zapomniane? To jest wybór człowieka po której stronie się opowie.

"Teoria o wiecznych mękach", jest wymysłem nie mającym nic wspólnego z Pismem Świętym? Pan Jezus też głosił fałszywe nauki? Oddajmy "głos" Pismu Świętemu:

Mt 10:28 Łk 12:4nn
"Nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, lecz duszy zabić nie mogą. Bójcie się raczej Tego, który i duszę i ciało może zatracić w piekle" (gehenna) "Nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, a potem nic więcej uczynić nie mogą. Pokażę wam, kogo się macie obawiać: bójcie się Tego, który po zabiciu ma moc wtrącić do piekła (gehenna). Tak, mówię wam: Tego się bójcie"

"Zatracenie" dotyczy całego człowieka a jest w swej istocie, zgodnie z idiomatycznym zwrotem semickim o "traceniu duszy", po prostu zaprzeczeniem życia, nie w sensie unicestwienia, lecz rozminięcia się z tym, co jest "życiem wiecznym", przedmiotem nauczania Jezusa i chrześcijańskiej nadziei.

W kazaniu na górze, w ramach tematu "wypełniania Prawa", mowa jest o karach, za przekroczenie V przykazania w interpretacji Jezusa. Trzecia, największa kara, jest już eschatologiczna:

Mt 5, 22 "A kto by mu rzekł: "Bezbożniku", podlega karze piekła ognistego (eis ten geennan tou pyros)"

Identyczny zestaw gehenny z ogniem zachodzi jeszcze w Mt 18, 9 analogiczny zaś w Jk 3, 6. Sam zaś ogień jako "wieczny" (aionion) występuje w Mt 18, 8 jako paralela do "piekła ognistego" z wiersza następnego (9). Zarówno "ogień", jak i "męka" są losem odrzuconych na wieki wyrokiem sądu ostatecznego sprawowanego przez Syna Człowieczego jako Króla.

Mt 25, 34 Mt 25, 41
"Pójdźcie, błogosławieni Ojca mojego, weźcie w posiadanie królestwo, przygotowane wam od założenia świata" "Idźcie precz ode Mnie, przeklęci w ogień wieczny, przygotowany diabłu i jego aniołom"
Mt 25, 41 Mt 25, 46
"Idźcie precz ode Mnie, przeklęci w ogień wieczny, przygotowany diabłu i jego aniołom" "I pójdą ci na mękę (kolasin) wieczną, sprawiedliwi zaś do życia wiecznego"

Termin grecki (kolasin) ma trzy znaczenia tzn. odcięcie, ograniczanie (krępowanie) i karcenie. Męka wieczna jest więc wiecznym karceniem (Mt 13, 42), wiecznym skrępowaniem (Mt 22, 13) i wiecznym odcięciem od oblicza Pana (2Tes 1, 9). Tę interpretację słowa kolasin potwierdza też kontekst tzn. Mt 25, 41 "Idźcie precz ode Mnie przeklęci, w ogień wieczny, przygotowany diabłu i jego aniołom!".

"Męka", a ściślej "kara", są równoległe do "ognia". Innymi słowy: karą jest ogień, rozumiany w konwencji gatunku literackiego, z jakiego cały obraz bierze początek. Jest zasadniczo metaforyczny. Takie są "plewy" (Mt 3, 12 par.), taki "chwast" (Mt 13,30. 40-42) i taka "uschła latorośl" (J 15, 6), a wszędzie tam jest kara "ognia".


Atakując naukę o karze za grzechy, nie można tego nauczania trywializować. Bez trudu można dotrzeć do dokumentów nauczania kościelnego, zamiast przedstawiać piekło tak, jakby miało ono być smażalnią grzeszników, a Bóg miałby się cieszyć z zadawanych tortur.

Mt 18, 9 2 Tes 1, 7-9
"I jeśli twoje oko jest dla ciebie powodem grzechu, wyłup je i odrzuć od siebie! Lepiej jest dla ciebie jednookim wejść do życia, niż z dwojgiem oczu być wrzuconym do piekła ognistego." "a wam, uciśnionym, dać ulgę wraz z nami, gdy z nieba objawi się Pan Jezus z aniołami swojej potęgi w płomienistym ogniu, wymierzając karę tym, którzy Boga nie uznają i nie są posłuszni Ewangelii Pana naszego Jezusa".
Łk 13, 27-28 Mt 13, 42
"Lecz On rzecze: "Powiadam wam, nie wiem, skąd jesteście. Odstąpcie ode Mnie wszyscy dopuszczający się niesprawiedliwości!" Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów, gdy ujrzycie Abrahama, Izaaka i Jakuba, i wszystkich proroków w królestwie Bożym, a siebie samych precz wyrzuconych." "Syn Człowieczy pośle aniołów swoich: ci zbiorą z Jego królestwa wszystkie zgorszenia i tych, którzy dopuszczają się nieprawości, i wrzucą ich w piec rozpalony; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów."
Mt 8, 12 Mt 13, 49-50
"A synowie królestwa zostaną wyrzuceni na zewnątrz - w ciemność; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów" "Tak będzie przy końcu świata: wyjdą aniołowie, wyłączą złych spośród sprawiedliwych i wrzucą w piec rozpalony; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów"
Mt 22, 13 Mt 24, 50-51
"Wtedy król rzekł sługom: "Zwiążcie mu ręce i nogi i wyrzućcie go na zewnątrz, w ciemności! Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów"." "to nadejdzie pan tego sługi w dniu, kiedy się nie spodziewa, i o godzinie, której nie zna. Każe go ćwiartować i z obłudnikami wyznaczy mu miejsce. Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów."
Mt 25, 30 Mk 9, 47-48
"A sługę nieużytecznego wyrzućcie na zewnątrz - w ciemności! Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów" "Jeśli twoje oko jest dla ciebie powodem grzechu, wyłup je; lepiej jest dla ciebie jednookim wejść do królestwa Bożego, niż z dwojgiem oczu być wrzuconym do piekła, gdzie robak ich nie umiera i ogień nie gaśnie"
Iz 66, 24 Jdt 16, 17
"A gdy wyjdą, ujrzą trupy ludzi, którzy się zbuntowali przeciwko Mnie: bo robak ich nie zginie, i nie zagaśnie ich ogień, i będą oni odrazą dla wszelkiej istoty żyjącej" "Biada poganom, którzy powstają przeciw memu narodowi: Pan Wszechmocny ich ukarze w dzień sądu, ześle w ich ciało ogień i robactwo, i jęczeć będą z bólu na wieki"

E.G.White Wielki Bój E.G.White Wielki Bójstr.371
Katechizm Kościoła Katolickiego Katechizm Kościoła Katolickiegostr.253
E.G.White Wielki Bój E.G.White Wielki Bójstr.371

"Teoria o wiecznych mękach"?

Ap 14, 9-11 Ap 19,19n
"A inny anioł, trzeci, przyszedł w ślad za nimi, mówiąc donośnym głosem: Jeśli kto wielbi Bestię, i obraz jej, i bierze sobie jej znamię na czoło lub rękę, ten również będzie pić wino zapalczywości Boga przygotowane, nie rozcieńczone, w kielichu Jego gniewu; i będzie katowany ogniem i siarką wobec świętych aniołów i wobec Baranka" "I ujrzałem Bestię i królów ziemi, i wojska ich zebrane po to, by stoczyć bój z Siedzącym na koniu i z Jego wojskiem. I pochwycono Bestię, a z nią Fałszywego Proroka, co czynił wobec niej znaki, którymi zwiódł tych, co wzięli znamię Bestii i oddawali pokłon jej obrazowi. Oboje żywcem wrzuceni zostali do ognistego jeziora, gorejącego siarką"
Ap 20, 10. 14n Ap 21,8
"A diabła, który ich zwodzi, wrzucono do jeziora ognia i siarki, tam gdzie są Bestia i Fałszywy Prorok. I będą cierpieć katusze we dnie i w nocy na wieki wieków. A Śmierć i Otchłań wrzucono do jeziora ognia. To jest śmierć druga "jezioro ognia" "A dla tchórzów, niewiernych, obmierzłych, zabójców, rozpustników, guślarzy, bałwochwalców i wszelkich kłamców: udział w jeziorze gorejącym ogniem i siarką. To jest śmierć druga"

Chrystus w swoich naukach najczęściej wieczną karę piekła przeciwstawia wiecznej nagrodzie nieba. Posługuje się przy tym licznymi obrazami kontrastowymi:

"głód cierpieć będziecie" Łk 6:25 "będziecie nasyceni" Łk 6:21; 13:2
"smucić się i płakać będziecie" Łk 6:25 "śmiać się będziecie" Łk 6:2
"zostaną wyrzuceni na zewnątrz" Mt 8:12 "wejdź do radości twego pana" Mt 25:2
"wyrzuceni (...) w ciemność" Mt 8:12 "Pan Bóg będzie świecił nad nimi" Ap 22:5
"będą cierpieć katusze (...) na wieki wieków" Ap 20:10 "i będą królować na wieki" Ap 22:5 (por. Mt 25:46)

Stan piekielny człowieka Pismo św. przedstawia w wielu obrazach:

Męka wieczna Mt 25;46, Łk 16;23-28; gniew Boży J 3;36; piec rozpalony Mt 13;42, 50; piekło ogniste Mt 5;22; płomień ognia Syr 21;9; cierpienie Łk 6;25, 16;24n., Ap 20;10; katusze Ap 14;10n., 20;10; płacz i zgrzytanie zębów Mt 8;12, 13;42, 50, 22;13, 24;51, 25;30, Łk 6;25, 13;28; ogień wieczny Mt 3;12, 7;19, 13;40, 18;8, 25;41, Łk 3;16n., Mk 9;43, 48; "trawiący" robak nie ginący Mk 9;48, Syr 7;17, Jdt 16;17; rdza Jk 5;3; ciemności Mt 22;13, 25;30, Jud 13 (por. ciemne lochy 2P 2;4, Łk 8;31); jezioro ogniste Ap 19;20, 20;10, 14n., 21;8; jezioro siarki Ap 20;10; miejsce na zewnątrz Mt 8;12, 22;13, 25;30, Ap 3;12; mrok 2P 2;17; Tartar 2P 2;4; zagłada Flp 1;28, 3;19, 1Tes 5;3; druga śmierć Ap 2;11, 20;6, 20;14, 21;8. (Włodzimierz Bednarski, W obronie wiary, str.343-344)


Ewangelia wg. św. Mateusza
Ewangelia wg. św. Mateusza
Edycja Świętego Pawła 2005
Ewangelia wg. św. Mateusza

Mt 13, 42:

Edycja Świętego Pawła, 2005str.596
Edycja Świętego Pawła, 2005str.597

Mt 13, 49-50:

Edycja Świętego Pawła, 2005str.605
Edycja Świętego Pawła, 2005str.606
Edycja Świętego Pawła, 2005str.607
   Mt 8, 12 (BT)
Biblia Tysiąclecia Pallottinum
Edycja Świętego Pawła, 2005str.372
Edycja Świętego Pawła, 2005str.373

Eschatologia biblijna Nowego Testamentustr.122
Zobacz więcej:

Katechizm Kościoła Katolickiego Katechizm Kościoła Katolickiegowyd.1994 Katechizm Kościoła Katolickiego
Katechizm Kościoła Katolickiegostr.252
Katechizm Kościoła Katolickiegostr.253

poprzednia część nastepna część

Powrót do strony głównej
Opracował: Piotr Andryszczak
© 2007-2022