Rok 1918 – nowe ujęcie chronologii

Autor: Włodzimierz Bednarski,
"Lata 1914-1922 w oczekiwaniach organizacji Świadków Jehowy"
"Dawne zapowiedzi i proroctwa Towarzystwa Strażnica"

Rok 1918 – nowe ujęcie chronologii

Nowe ujęcie chronologii, związane z rokiem 1918, czasem poprawiało rok 1915 (który był korektą roku 1914), a innym razem korygowało bezpośrednio wyliczenie dotyczące roku 1914.

Łatwo było zmienić rok 1914 na rok 1918, bo po prostu proponowano dodawać 40 lat nie do roku 1874 (jak dotychczas), ale do równie ważnego roku 1878. Rok 1874 wyznaczał czas niewidzialnego powrotu Chrystusa, a rok 1878 wskazywał rozpoczęcie niewidzialnego królowania Jezusa.

Polecenie poprawienia obliczania ukazało się już w roku 1917, w kilka miesięcy po śmierci C. T. Russella (zm. 1916).

Oto wytyczne Towarzystwa Strażnica z tym związane:

„Data przedstawiona w komentarzu na Obj. 2:1. dowodzi, że zdobycie Judzkiej ziemi nie było zupełnem, aż w dniu święta Wielkanocy R. P. 73 i że w świetle powyższych pism okazuje się, że na rok 1918 na wiosnę sprowadzi ucisk większy aniżeli ten, jaki był w jesieni roku 1914. Przejrzyj ponownie porównanie Dyspensacyi w Wykładach Pisma Św. tom II, str. 276 i 277; zmień 37 na 40, 70 na 73 i 1914 na 1918 i wierzymy, że to jest akuratnem i wypełni się »w wielkiej mocy i chwale.« (Marka 13:26). Nie było możebnem przewidzieć, czy nasz Pan miał na myśli rok 70, czy rok 73, który nam miał służyć za wskazówkę odnośnie końca państwa Żydowskiego, aż dopiero po Październiku roku 1915. Co więcej, widzieliśmy zapowiedziane znaki »Na ziemi uciśnienie narodów z rozpaczą ... tak, iż ludzie drętwieć będą przed oczekiwaniem tych rzeczy, które przyjdą na wszystek świat«. W tym względzie mamy słowa naszego Pana, który powiedział, że gdy ujrzycie te rzeczy, wiedzcie, »iż się zbliżyło Królestwo Boże« i że »zbliża się zbawienie nasze.« (Łuk. 21:25-36; Marka 13:27-30)” (Dokonana Tajemnica 1925 [ang. 1917] s. 69-70; por. ang. Strażnica 01.09 1916 s. 5950-5951 [reprint] – cytat poniżej).

Interesujące jest to, że w tomie, w którym polecano wprowadzić zmiany (rok 1918 zamiast 1914), już wcześniej za rok 1914 wstawiono rok 1915 (patrz The Time Is at Hand 1915 s. 247).

Widzimy więc, że „dopiero po październiku 1915”, gdy nic się nie wydarzyło, zdecydowano się na poprawienie chronologii. Podstawą do korekt była Masada, twierdza żydowska, która broniła się do roku 73 po Chr. Bo o ile rok 1914 był dla Towarzystwa Strażnica odpowiednikiem roku 70 po Chr. (zdobycie Jerozolimy przez Rzymian), to rok 1918 stał się datą zastępującą rok 73 po Chr. (upadek Masady). Twierdza żydowska stała się więc podstawą dla nowego ujęcia chronologii. Oto szersze uzasadnienie dla tej teorii:

„Chronologia jak jest przedstawioną w WYKŁADACH PISMA ŚW. jest akuratną. Rok 1914 jest końcem czasów Pogan a nie końcem pracy żniwiarskiej. Czy nauka o porównaniu czasów straciła swą wartość? Wcale nie. Punkt, którego poprzednio nie zauważono był, że rząd Żydów nie miał być obalony jedynie w Jerozolimie, lecz w całej Judei. Ziemia Judzka jednak nie znaczy całej Palestyny. Całkowite wyludnienie Palestyny nastąpiło dopiero w roku 135 (co odpowiada przez porównanie naszemu roku 1980) (...) Walka rozpoczęła się R. P. 130 i trwała przez pięć lat (...) Cielesny Izrael miał trzy okresy zniszczenia: Zniszczenie Jerozolimy R. P. 70, zupełne podbicie ziemi Judzkiej R. P. 73 i zupełne wyludnienie Palestyny R. P. 135. Które z tych trzech miał nasz Pan na myśli, iż miało być końcem i służyć za wskazówkę dla Jego naśladowców? Rok 70, który równa się z rokiem 1915 nie mógł być, ponieważ Żniwo Wieku Ewangelii jeszcze postępuje w całej pełni. Nie może wskazywać na rok 135, (odpowiadający dacie 1980) bo Żniwo jest końcem. Zapewne Pan Jezus miał na myśli koniec Judzkiej ziemi, nawet jak sam powiedział: »Ci co będą w Judzkiej ziemi, niech uciekają na góry.« (Mat. 24:16). (...) Data przedstawiona w komentarzu na Obj. 2:1. dowodzi, że zdobycie Judzkiej ziemi nie było zupełnem, aż w dniu święta Wielkanocy R. P. 73 i że w świetle powyższych pism okazuje się, że na rok 1918 na wiosnę sprowadzi ucisk większy aniżeli ten, jaki był w jesieni roku 1914” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 68-69).

Aby uczniowie C. T. Russella przyjęli te przepracowane dane, Towarzystwo Strażnica z nowym prezesem J. F. Rutherfordem (1869-1942) powołało się nawet na jego rzekomą wcześniejszą wypowiedź, która jednak prawdopodobnie nie zachowała się nigdzie więcej, jak tylko w opublikowanej książce pt. Dokonana Tajemnica (1917). Oto odnotowany dialog Russella z jednym z jego uczniów:

„Podajemy tu list jednego pracownika z Bethel, napisany na krótko po śmierci Pastora Russella: »Około trzy miesiące temu zadałem kilka pytań przy stole, a ostatniem pytaniem było: ‘Ponieważ wiem teraz, że żydowski czas ucisku skończył się dopiero w R. P. 73, jak o tem dokładnie przekonałem się na podstawie dzieł historyków, zapytuję się tedy: czego mamy spodziewać się w równorzędnym roku 1918’ Brat Russell dał to pytanie trzem wybitnym braciom do rozwiązania, ale wszyscy trzej odpowiedzieli, że nie wiedzą, chociaż chcieliby dowiedzieć się, czego należy się spodziewać. Wówczas brat Russell kazał mnie samemu odpowiedzieć. Rzekłem więc ‘Wobec tego, że R. P. 73 był świadkiem kompletnego obalenia nominalnego naturalnego Izraela w Palestynie więc w równorzędnym roku 1918 powinniśmy się spodziewać kompletnego obalenia nominalnego duchowego Izraela, czyli upadku Babilonu. (Obj. 18.)’ Pastor Russell rzekł wówczas: ‘Całkiem słusznie. Właśnie to nastąpi’«.” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 152; por. edycja ang. 1917 s. 129).

Jednak ta opinia C. T. Russella nie musi być fikcyjna, gdyż bardzo podobne stwierdzenia padły w Strażnicy wydanej za jego życia oraz w jednym z jego kazań. Oto słowa, o których myślimy:

„Nie widzimy przeto przyczyny dlaczego mielibyśmy wątpić, że Czasy Pogan skończyły się w październiku 1914 roku i że w następnych kilku latach nastąpi zupełny upadek ich władzy a zostanie ustanowione Królestwo Boże przez Mesjasza. Lecz do tego czasu klasa Eliasza przejdzie poza zasłonę; »A gdy się Chrystus on żywot nasz pokaże, tedy i wy (Kościół) okażecie się z Nim w chwale« (…) Nadmieniamy tutaj, że niektórzy historycy pokazują, że czas wielkiego ucisku dla Żydów zakończył się w kwietniu R.P. 73, który równałby się z rokiem 1918” (ang. Strażnica 01.09 1916 s. 5950-5951 [reprint]).

„Co się tyczy czasu żniwa Wieku Ewangelii, zwracam się przy tej okazji do was w przekonaniu, że ten okres żniwa będzie trwał według Pisma Świętego czterdzieści lat i że weszliśmy w ten okres w roku 1878, a zatem zakończy się on z rokiem 1918. (...) znajdujemy się w końcowym okresie Wieku Ewangelii i na początku czy w brzasku Wieku Tysiąclecia” (Pastor Russell’s Sermons 1917 s. 287; tekst polski cytowany według Kazania Pastora Russella 2012 s. 287 [wyd. „Straż”, Białogard]).

Ponieważ, jak widzieliśmy, dzieło pt. Dokonana Tajemnica podawało odnośnie książki pt. Nadszedł Czas „zmień (...) 1914 na 1918”, więc przykładowo w jej edycji francuskiej z roku 1917 w kilku miejscach powstawiano zamiast daty 1914 rok 1918!

Podobnie było z polskimi książkami Towarzystwa Strażnica. Przykładowo w załączonych w nich reklamówkach istniały dwie wersje tekstu dotyczące czasu żniwa z tomu pt. Nadszedł Czas:

„»żniwa« Wieku Chrześciańskiego mają trwać lat 40 od R. P. 1874 do 1914” (Nadszedł Czas 1919 s. 424).

„»Żniwa« Wieku Chrześciańskiego mają trwać lat 40 od R. P. 1878 do 1918” (Walka Armagieddonu 1919 s. 810 [nakład 439 000]).

Podobnie ukazuje to tabela Obydwa Domy Izraela w dwóch książkach:

„Zupełne odrzucenie nominalnego chrześciaństwa po 40 latach żniw, które trwały od 1878 do 1914” (Nadszedł Czas 1919 s. 277);

[Tu zakradł się pewnie błąd i powinien tu być rok „1874”, a nie „1878”; patrz powyżej i broszura pt. Świtanie dnia sądnego 1908 s. 62 – „Zupełne zniszczenie nominalnego chrześcijaństwa w 37 lat po jego odrzuceniu, czyli w 40 lat od początku żniw. – R. P. 1914”. Późniejsze edycje angielskie książki pt. Nadszedł Czas wydane po roku 1914 mają tu na stronie 247 rok „1915”, choć wcześniejsze mają rok „1914”]

„Zupełne odrzucenie nominalnego chrześciaństwa po 40 latach żniw, które trwały od 1878 do 1918” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 713; por. edycja ang. 1917 s. 595).

Kolejny przykład:

„(...) październik 1914 roku, będzie świadkiem zupełnego końca Babilonu »jako wielkiego kamienia młyńskiego, wrzuconego w morze« i zupełnie zniszczonego jako system” (Co kaznodzieja Russell odpowiadał na zadawane jemu liczne pytania 1947 [ang. 1917] s. 440; ang. Strażnica 15.06 1911 s. 4842 [reprint]);

„w równorzędnym roku 1918 powinniśmy się spodziewać kompletnego obalenia nominalnego duchowego Izraela, czyli upadku Babilonu” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 152; por. edycja ang. 1917 s. 129).

Popatrzmy jeszcze na tekst następujący:

„Widzieliśmy, że okres obecności naszego Pana od 1874 do 1914, (względnie od 1878 do 1918) był »żniwem«, przeznaczonym na zebranie reszty członków, mających stanowić Oblubienicę, a przy końcu na czas ucisku i obalenie obecnych systemów, w przygotowaniu na nowe królestwo” (Walka Armagieddonu 1919 s. 762-763).

Otóż angielskie edycje tej książki z roku 1915 i 1923 (s. 616) nie posiadały słów zamieszczonych w nawiasie: „(względnie od 1878 do 1918)”.

Również zwróćmy uwagę na następujący tekst:

„Praca żniwa zajmie czterdzieści lat, (licząc od czasu przygotowania roku 1874, zaś od czasu rozpoczęcia się żniwa 1878 r., czas ten skończył się na wiosnę R. P. 1918)” (Nadszedł Czas 1919 s. 165).

I znów angielski tekst nie zawierał tu roku 1918, a miał takie oto słowa:

The harvest work will occupy forty years for its full accomplishment, ending with A. D. 1914 (The Time Is at Hand 1915, 1927 s. 150).

The harvest work will occupy forty years for its full accomplishment, ending with A. D. 1914 (The Time Is at Hand 1915, 1927 s. 150).

Kolejny tekst ukazuje opuszczenie okresu żniwa lat 1874-1914, który w następnym tekście będzie już zamieniony na lata 1878-1918:

„Ta sama klasa czytelników zauważy również specyalną ważność ostatnich 40 lat z tych 115, zwanych »Końcem« lub «Żniwem«” (Przyjdź Królestwo Twoje 1919, 1923 s. 125).

Ten sam tekst angielski zawierał okres żniwa lat 1874-1914:

The same class of readers will have noticed, too, the special importance of the last 40 of those 115 years (1874-1914), called “The End” or “Harvest.” (Thy Kingdom Come 1891, 1911, 1923 s. 121).

Następny przykład:

„ŻNIWO Jest to wyraz dający ogólne pojęcie co do tego, jakiego dzieła należało spodziewać się pomiędzy datami 1878 i 1918. Był to czas żęcia raczej niż zasiewu, czas próby, czas porachunku, ostatecznego policzenia się i wynagrodzenia” (Przyjdź Królestwo Twoje 1919, 1923 s. 141).

Ten tekst angielski nie zawierał tu roku 1918, a miał takie oto słowa:

“Harvest” is a term which gives a general idea as to what work should be expected to transpire between the dates 1874 and 1914. It is a time of reaping rather than of sowing, a time of testing, of reckoning, of settlement and of rewarding. (Thy Kingdom Come 1891, 1911, 1923 s. 135).

Kolejny przykład i porównanie dwóch tekstów:

„Zbadawszy to już, przekonaliśmy się, że rok 1878 był początkiem, a rok 1918 końcem tego 40 letniego okresu, zaś wszystkie szczegóły porządku i całości tego żniwa wyobrażone w żniwie Wieku Żydowskiego, będącym jego figurą” (Przyjdź Królestwo Twoje 1919, 1923 s. 159).

These, already examined, show that the close of 1874 marked the beginning, as the close of 1914 will mark the end of this 40 years of harvest; while all the minutia of the order and work of this harvest was portrayed in that of the Jewish age, its type (Thy Kingdom Come 1891 s. 149; 1911, 1923 s. 149-150).

Widzimy z tego też, że polscy badacze Pisma Świętego niektóre teksty sami poprawiali, nawet wbrew tekstowi angielskiemu, zmieniając rok 1914 na 1918.

Nie możemy mieć jednak pretensji do tych polskich tłumaczy, posądzając ich o samowolę w zamianie roku 1914 na 1918, gdyż, jak czytaliśmy wcześniej w cytowanej książce pt. Dokonana Tajemnica z roku 1917, podawano w niej zachęty typu „zmień 37 na 40, 70 na 73 i 1914 na 1918 i wierzymy, że to jest akuratnem i wypełni się »w wielkiej mocy i chwale.«” (1925 [ang. 1917] s. 70). W tym konkretnym przypadku chodziło o książkę pt. Nadszedł Czas C. T. Russella.

Jak wspomnieliśmy, czasem zmiana chronologii odbywała się nie bezpośrednio poprzez wymianę roku 1914 na rok 1918, ale też z roku 1915 (który był poprawką roku 1914) na rok 1918. Przedstawiamy przykład takich zmian:

„(...) »walka wielkiego dnia Boga Wszechmogącego« (Obj. 16:14), która zakończy się R. P. 1915, kompletnie obali wszystkie dzisiejsze systemy” (Nadszedł Czas 1919 s. 106);

„(...) »walka wielkiego dnia Boga Wszechmogącego« (Obj. 16:14), która zakończy się po R. P. 1915, kompletnie obali wszystkie dzisiejsze systemy” (Nadszedł Czas 1923 s. 106);

„(...) w równorzędnym roku 1918 powinniśmy się spodziewać kompletnego obalenia nominalnego duchowego Izraela, czyli upadku Babilonu” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 152; por. edycja ang. 1917 s. 129).

Oto inny przykład:

„A. D. 1874 – Żniwa chrześcijańskie – A. D. 1914” (Thy Kingdom Come 1891 s. 132);

„(...) po Chr. 1874 – Żniwo chrześciańskie – po Chr. 1915” (Przyjdź Królestwo Twoje 1919 s. 136; por. Thy Kingdom Come 1898, 1911, 1923 s. 132 – A. D. 1915);

„40 lat upadku od R. P. 1918, koniec wieku, czyli żniwo dł. 40 lat” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 713; por. edycja ang. 1917 s. 595).

Patrz też powyżej uwaga o Nadszedł Czas 1919 s. 277.

Przejdźmy teraz do wydarzeń, które miały mieć miejsce w roku 1918. Przypominamy jedno najważniejsze:

Jakie były jeszcze inne oczekiwania związane z tym rokiem, prócz tych, które wymieniliśmy w rozdziale o roku 1917? Oto one: zabranie do nieba badaczy, zniszczenie chrześcijaństwa, koniec siódmej epoki ludzkości, plagi, rewolucja, koniec żniwa i inne:

„Nasze zatem przedstawienie jest, że uwielbienie Maluczkiego Stadka nastąpi na wiosnę 1918 roku i to będzie pół drogi między zakończeniem Niebieskiej Drogi w roku 1921” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 72, 75; por. edycja ang. 1917 s. 64);

„[Ap 3:22] Co Duch mówi zborom. – O siedmiu epokach, opisanych w poprzednich dwóch rozdziałach, kończących się szczególnie w R. P. 73, 325, 1160, 1378, 1518, 1874 i 1918” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 83);

„Jasnem jest, że godzina bólów Nominalnego Syonu przypada na Wielkanoc 1918 r. (...) W tym czasie można napewne sądzić, że upadli aniołowie zaatakują umysły wielu osób z nominalnego kościoła, doprowadzając ich do bardzo niemądrego postępowania i sprawią, że osoby te zginą z rąk zbuntowanych mas ludowych, które następnie czeka taki sam los” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 151);

„W uwagach w Obj. 3:14 podano słuszne przyczyny rozpoczęcia uwolnienia maluczkiego stadka około Wielkanocy 1918 roku. (...) Francuzka rewolucya jest przeznaczonym od Boga obrazem tych wypadków, które się teraz rozgrywają, dlatego spodziewamy się, że Prawda będzie się spotykać z potępieniem przez trzy i pół roku, to jest od wiosny 1918 roku, do jesieni 1921. Dobrze jest jednak zapamiętać, że proroctwo dane jest nie dla zaspokojenia ciekawości, lecz aby umożliwić ludziom Pańskim rozpoznanie powstających wypadków. Pod tym względem wszelkie rozprawianie naprzód o datach może doprowadzić do splamienia, jak to często wykazuje doświadczenie kościoła. Ale fakt ten nie jest jeszcze wystarczającą przyczyną, aby obchodzić się obojętnie z chronologią” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 212);

„Przypuszczamy, że »trzęsienie ziemi« zajdzie wcześnie w roku 1918, a »ogień« przyjdzie w odpowiedni sposób” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 214);

„Aż do r. 1918, według żydowskiej rachuby, począwszy od jesieni r. 1917, cywilne władze stanowiły »mur żelazny«, chroniący lud Boży, który opowiada Poselstwa Prawdy” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 440);

„Było to w jesieni roku 1916 – rok sześć miesięcy przedtem zanim miasto zaczęło być chłostane na wiosnę 1918 roku...” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 551);

„[Obj 18:7] Przyjdą plagi. – Śmierć, smutek, głód i ogień.

W jeden dzień. – W roku 1918” (The Finished Mystery 1917 s. 280);

„Oczekiwać im tylko trzeba na odejście ostatnich z klasy Eliasza, wiosną 1918” (The Finished Mystery 1917 s. 334);

„Bóg powierzył tę pracę dla wiernego ludu Swego. Reformujący nie mieli zmieniać swego stanowiska, ale stale atakować systemy kościelne, aż do końca oblężenia, które powinno zakończyć się w 1918. Żydowski rok 1918 zacznie się w październiku 1917” (The Finished Mystery 1917 s. 395-396);

„Ezech 5:2, 12, 16, 17 odnoszą się (...) do zniszczenia chrześciaństwa w latach od 1914 do 1918 A. D.” (The Finished Mystery 1917 s. 398);

„Jest to Dzień Pomsty, który się rozpoczął od światowej wojny w roku 1914, a który jako burza poranna zerwie się w 1918” (The Finished Mystery 1917 s. 404);

„Rok 1918 z jego straszliwą rewolucją i przeraźliwą anarchią jest już bliski” (The Finished Mystery 1917 s. 405);

„To przedstawia, że podczas Żniwa, od roku 1878 do 1918, kiedy Pastor Russell ogłosił (...) nadchodzący upadek chrześcijaństwa” (The Finished Mystery 1917 s. 422);

„Do roku 1878 nominalny kościół był w pewien sposób Świątnicą Bożą czyli Świątynią. Ale od tego czasu – aż do punktu kulminacyjnego w 1918 – zaczął On [Bóg] ją usuwać przez plagi i ciosy błędnych nauk i uczynków z Boskiego dozwolenia” (The Finished Mystery 1917 s. 484);

„Również w roku 1918, kiedy Bóg będzie niszczył ogół kościołów i zabijał miliony członków kościelnych, ci co uciekną przed zniszczeniem zbliżą się do dzieł Pastora Russella” (The Finished Mystery 1917 s. 485);

„(...) po upadku odstępczego kościelnictwa w rewolucji, w 1918 roku przyjdzie koniec dla różnych niezgodnych, niechrześcijańskich elementów w Chrześcijaństwie” (The Finished Mystery 1917 s. 486);

„Ten system i jego stronnicy okażą zasadniczo swoją niechrześcijańską naturę, kiedy chrześcijaństwo (Jeruzalem) wpadnie w ręce rewolucjonistów w 1918 roku” (The Finished Mystery 1917 s. 489);

„W roku 1918, kiedy Chrześcijaństwo, jako system pójdzie w zapomnienie (grób)” (The Finished Mystery 1917 s. 513);

„Kiedy Bóg zagasi w roku 1918 światło Chrześcijaństwa, zamroczy umysły kościelnictwa (niebiosa)” (The Finished Mystery 1917 s. 515);

„(...) wiadomości co do spełnienia się tego, że Chrześcijaństwo dobyła szturmem anarchia, mógłby świat oczekiwać około 27 kwietnia 1918” (The Finished Mystery 1917 s. 530).

Jak powyższe teksty zmieniono w polskiej edycji cytowanej książki z roku 1925, ukażemy w rozdziale Reinterpretacje tekstów o latach 1914-1922.

Trzeba tu także wspomnieć, że z tych wielu zapowiedzi Towarzystwa Strażnica jedna z nich wydaje się być przynajmniej częściowo trafioną (co do wyznaczonego roku, a nie miesiąca). Oto te słowa, dotyczące tekstu Ap 13:5 oraz 42 miesięcy:

„Przez czterdzieści i dwa miesiące. – 1260 dni, czyli czas, czasy i pół czasu; co się wypełniło w 1260 literalnych latach, od R. P. 539 do 1799 (Obj. 11:2). Jako drugorzędne wypełnienie możnaby spodziewać się końca rządów Kajzera i innych jego wyrazicieli w 42 literalnych miesiącach od 1 sierpnia 1914 r. Niektórzy badacze proroctw spodziewają się widzieć w niemieckim cesarzu lub w innym pojedynczym człowieku przepowiedzianego Antychrysta. – Obj. 11:11” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 237; por. edycja ang. 1917 s. 197).

Jak widzimy, choć dziś Towarzystwo Strażnica przyznaje, że wojna lat 1914-1918 zakończyła się w listopadzie roku 1918 (np. Przebudźcie się! Nr 24, 2005 s. 4), to jednak wyznaczenie upadku „Kajzera” na luty 1918 roku można uznać za częściowo trafione wypełnienie. Chociaż rok się zgadza. Natomiast sam cesarz Wilhelm II (1859-1941) „po rewolucji listopadowej 1918 zbiegł do Holandii i abdykował” (Encyklopedia PWN w trzech tomach Warszawa 1999, t. 3, hasło: Wilhelm II).

Przedstawiamy też kilka oczekiwań, proroctw i wspomnień Towarzystwa Strażnica dotyczących roku 1918:

„Wszyscy ludzie zapytują: Co nam rok 1918 przyniesie? Świat spodziewa się i wyczekuje rzeczy, które w obecnym czasie są jego najwyższym ideałem, a mianowicie: pokój, dostatek, zdrowie i szczęśliwość. Chrześcijanin zaś wygląda wypełnienia się nadziei Kościoła. (...) Chrześcijanin zaś zapytuje: »Kiedy wejdziemy do świątyni Boga naszego i ujrzymy naszego Pana twarzą w twarz i kiedy otrzymamy Jego pochwałę?...«” (Strażnica Nr 3, 1918 s. 35; ang. Strażnica 01.01 1918 s. 6191, reprint).

„Czas Pogan się skończył, królowie ziemi wypełnili swoje dni. Samowładne królestwa wzajemnie się niszczą, a ich istnienie jest kwestją krótkiego czasu – dni” (Strażnica Nr 3, 1918 s. 36; ang. Strażnica 01.01 1918 s. 6192, reprint).

„Rok, w którym pozostali członkowie kościoła, na większą skalę, przechodzić będą poza zasłonę, jest rok rozpoczynający się w Październiku 1917; zatem, północ tego dnia (licząc dzień od zachodu słońca) przypada około stycznia roku 1918-go” (Strażnica maj 1918 s. 76 [ang. Strażnica 15.04 1918 s. 6238, reprint]).

For the hour: The hour of judgment, 1918 (The Revelation of Jesus Christ – According to the Sinaitic Text 1918 s. 102).

W polskiej książce pt. Dokonana Tajemnica identyczny tekst oddano następująco:

„Na godzinę. – Godzina sądu, roku 1918” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 195);

For in one hour is thy judgment come. – In the one year 1918. – Rev. 17:12 (The Revelation of Jesus Christ – According to the Sinaitic Text 1918 s. 157).

Tłumaczenie: „W jedną godzinę przyszedł sąd twój. – W jednym roku 1918”;

We anticipate that the “earthquake” will occur during 1918, and that the “fire” will come in the fall of 1920 (The Revelation of Jesus Christ – According to the Sinaitic Text 1918 s. 110).

Tłumaczenie: „Przypuszczamy, że »trzęsienie ziemi« zajdzie podczas roku 1918, a »ogień« przyjdzie jesienią w 1920”;

Apparently due to end for the little flock in 1918, and for the great company three and one-half years later... (The Revelation of Jesus Christ – According to the Sinaitic Text 1918 s. 62).

Tłumaczenie: „Najwyraźniej termin końca dla małej trzódki nastąpi w 1918 roku, a dla wielkiej kompanii trzy i pół roku później...”.

„Tak mówi Bóg Jehowa do kleru, począwszy od Papieża do kardynałów: Biada – rewolucya i anarchia czeka was od 1918 r. – biada klerowi...” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 618).

„Gdy widzi datę zaznaczoną tak wyraźnie, umysł ograniczony bardzo łatwo przychodzi do przekonania, że wszystka praca, jaka musi być zrobiona, koncentrować się musi koło niej, i dlatego wielu było skłonnych do spodziewania się więcej aniżeli faktycznie było przepowiadane. Tak było w roku 1844, w 1874, w 1878, jak i w 1914 i w 1918” (Strażnica 01.07 1922 s. 195 [ang. 15.05 1922 s. 150]).

„Do roku 1918 wierni chrześcijanie na ziemi wyglądali chwili, kiedy Pan ukończy pracę kościoła Bożego na ziemi i wszystkich ich zabierze do niebiańskiej chwały” (Proroctwo 1929 s. 78);

„(...) podczas ogniowych doświadczeń w roku 1918 wielka ich liczba odpadła od Pana i powróciła do świata. Wielu z nich po tym czasie wyglądało, ażeby Pan przyszedł i zabrał ich do nieba, do czego szczególnie uważali rok 1914 za odpowiednią porę. (...) W ogniowej próbie, która potem, mianowicie w roku 1918, nastała, wielu z nich okazało się zawiedzionymi, stali się bojaźliwymi, utracili swoją wiarę i odpadli” (jw. s. 97);

„W pełnych ucisku czasach roku 1918 sądzili prawdziwi naśladowcy Chrystusa, że praca wybranych na ziemi już się skończyła. W czasie następnego roku niektórzy prawdziwi naśladowcy Chrystusa poznali jednak, że wiele jeszcze jest do czynienia, i podczas okresu czasu od roku 1919 do 1923 nastąpiło wielkie przebudzenie się między temi, którzy miłowali Pana” (jw. s. 204);

„Gdy w latach 1917 i 1918 przyszło doświadczenie na kościół Boży, wtedy wielu z tych odpadło, którzy dotąd byli przywódcami w kościele...” (Światło 1930 t. I, s. 20);

God's faithful people on the earth emphasized the importance of the dates 1914 and 1918 and 1925. They had much to say about these dates and what would come to pass, but all they predicted did not come to pass. (Vindication 1931 t. 1, s. 146).

Tłumaczenie: „Wierni ludzie Boży na ziemi podkreślali ważność dat 1914, 1918 i 1925. Mieli dużo do powiedzenia o tych datach i o tym, co się wówczas wydarzy, lecz nie wydarzyło się nic z tego wszystkiego, co przepowiadali”.

„Podczas gdy lata pierwszej wojny światowej posuwały się naprzód ku roku 1918, świadkowie Jehowy na ziemi myśleli, że wojna światowa przejdzie wprost w »walkę Armagiedonu«, w której zapanuje powszechna anarchia światowa i ręka każdego podniesie się przeciw swemu bliźniemu. Pod tytułem »Początek boleści« napisane było w wydaniu wojennym »Strażnicy« (ang.) z 1 sierpnia 1915 r.: »Widzimy prolog wielkiej walki Armagiedonu. Jesteśmy zdania, że Armagiedon będzie tym wielkim ‘trzęsieniem ziemi’, o którym mowa jest w Objawieniu. (Obj. 16:16-18) W tej wielkiej rewolucji oraz idącej w ślad za nią anarchii zmiecione zostaną wszystkie urządzenia ziemskie. Wynik gniewu, nienawiści i walk, gdyby im pozwolono trwać na czas nieokreślony byłby tak straszny, że sprowadziłyby one zniszczenie rodzaju ludzkiego. Lecz dla wybranych, by oni mogli rozpocząć swe chwalebne panowanie, Bóg skróci tę rzeź, ustanawiając swoje Królestwo pod władzą Chrystusa i jego wybranego kościoła«. Walka Armagiedonu nie wybuchła jednak w roku 1918” (Strażnica Nr 19, 1949 s. 1-2, art. pt. Życie bez końca przez miłosierdzie [ang. 01.06 1949 s. 163]);

„Wojna ta zaczęła się już chylić ku końcowi, kiedy w niedzielę 24 lutego 1918 roku ówczesny prezes Towarzystwa Strażnica (Watch Tower Bible Tract Society) wygłosił w kalifornijskim mieście Los Angeles przemówienie: »Świat się kończy – miliony obecnie żyjących mogą nigdy nie umrzeć«. W przemówieniu tym wyłuszczono nadzieję, że nie będzie więcej trzeba umierać, ale można nawet przeżyć »wielki ucisk«, jaki się na ziemi rozpoczął, przetrwać bitwę Armagedonu i bezpośrednio dostać się do nowego porządku rzeczy pod panowaniem niebiańskiego Królestwa Bożego, gdzie władzę sprawować będzie Chrystus” (Strażnica Nr 1, 1967 s. 7).

„Te dzieci Boże spodziewały się wówczas, że pierwsza wojna światowa przejdzie w ogólnoświatową rewolucję, że ta rewolucja obróci się w anarchię, a ta z kolei wpędzi wszystkie narody tego świata w Armagedon” (Strażnica Nr 17, 1959 s. 6 [ang. 15.11 1958 s. 691]);

„Podczas I wojny światowej oddani Bogu badacze Biblii byli skłonni sądzić, że ten konflikt doprowadzi stopniowo do przepowiedzianej w Objawieniu 16:13-16 bitwy Armagedonu. Toteż zawieszenie broni i koniec wojny w listopadzie 1918 r. były dla nich niemałym zaskoczeniem!” (Życie wieczne w wolności synów Bożych 1970 s. 229-230);

„Bracia wiele się spodziewali po roku 1918. Niektórzy byli pewni, że nadejdzie koniec ich ziemskiej wędrówki i nieraz dawali wyraz tej nadziei wobec przyjaciół i znajomych. Na przykład siostra Schünke z Barmen wyjaśniła swym współpracowniczkom, że jeśli któregoś dnia nie przyjdzie do pracy, będzie to oznaczało, że została »zabrana«. Tak samo jak w roku 1914, gdy te nadzieje się nie spełniły, niektórzy się rozczarowali i odpadli” (Działalność Świadków Jehowy w Niemczech w czasach nowożytnych. Według Rocznika świadków Jehowy na rok 1974 1975 s. 9);

„Sądzili też, że wojna, która w tym roku wybuchła, bezpośrednio doprowadzi do końca świata podległego Szatanowi. Później jednak chrześcijańscy pomazańcy zrozumieli, że czeka ich jeszcze na ziemi wiele pracy” (Strażnica Nr 20, 1990 s. 19-20);

„Wkrótce potem członków zarządu Towarzystwa aresztowano, a 21 czerwca 1918 roku skazano (...) Czyżby nadszedł już czas na zjednoczenie się z Panem w chwale niebiańskiej? Kilka miesięcy później skończyła się wojna. Następnego roku przedstawicieli Towarzystwa zwolniono. W dalszym ciągu pozostawali w ciele. Ich oczekiwania się nie spełniły...” (Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 s. 211);

„Nadszedł rok 1918, a ostatek, czyli pozostali z grona pomazańców, ciągle jeszcze był na ziemi” (jw. s. 245);

„Kolejną próbą były niespełnione oczekiwania. Chociaż Strażnica słusznie wskazywała na rok 1914 jako rok zakończenia Czasów Pogan, to bracia nie rozumieli jeszcze, co tak naprawdę on przyniesie (Łuk 21:24). Sądzili, że Chrystus zabierze wtedy namaszczoną klasę oblubienicy do nieba, aby mogli tam wspólnie panować. Jednak nadzieje te się nie ziściły. Pod koniec 1917 roku w Strażnicy ogłoszono, że wiosną roku 1918 dobiegnie końca 40-letni okres żniwa. Ale dzieło głoszenia nie ustało. Podany termin minął, a ono rozwijało się dalej. Strażnica wyjaśniła, że żniwo rzeczywiście się skończyło, lecz wciąż trwa zbieranie pokłosia. Mimo to niejeden poczuł się rozczarowany i przestał służyć Jehowie” (Królestwo Boże panuje! 2014 s. 23).

Warto tu dodać, że dość szeroko temat roku 1918 omawia w swej książce Raymond Franz (1922-2010), były członek Ciała Kierowniczego Świadków Jehowy (1971-1980). Przedstawia on też fotokopie publikacji Towarzystwa Strażnica (patrz Kryzys sumienia R. Franz, 2006 s. 231-241, 257-262).

Ciekawe, że Towarzystwo Strażnica napisało kiedyś, że „literalny” Armagedon już był w roku 1918:

„Przegrodę tę Żydzi nazywali Megido, czyli walką Gór, a Grecy Armagedonem, co oznaczało to samo. Kiedy generał Allenby zabrał Palestynę Turkom, uczynił to dzięki opanowaniu tego grzbietu. Literalna walka Armagedonu rozegrała się tam w lecie r. 1918” (Złoty Wiek 15.07 1926 s. 39 [ang. 24.06 1926 s. 389]).

Czyżby od tej pory oczekiwano na „symboliczny” Armagedon?