Różne metody wyliczania roku 1914

---

Tak jak w przypadku koncepcji roku 1874 i później też roku 1925 (patrz poprzedni rozdział), C. T. Russell przejął od innych i wyznaczał sam kilka wyliczeń dotyczących roku 1914.

Trzeba tu zaznaczyć, że rok 1874 w tamtym czasie był o wiele ważniejszą datą, niż rok 1914. Rok 1874 wszystko zaczynał, łącznie z najważniejszym wydarzeniem, to znaczy powrotem Chrystusa i początkiem Tysiąclecia. Badacze Pisma Świętego rychło po roku 1874 mieli być zabrani do nieba, wpierw w roku 1878, później w roku 1881, następnie w latach 1910-1911 i wreszcie w latach 1914-1915 (po śmierci pastora jeszcze w latach 1918-1919).

Wydarzeń roku 1914 C. T. Russell i jego zwolennicy nawet nie mieli mieć okazji doczekać i obserwować. Do tego czasu miało ich już nie być na ziemi (mieli zostać zabrani do nieba), a rok ten nie dotyczył ich, tylko pogan. On wyznaczał, jak podkreślano, koniec „czasów pogan”.

Obrazem tego, że mniej ważnym był rok 1914, jest chociażby liczba wystąpień roku 1874 i 1914 w Wykładach Pisma Świętego C. T. Russella, w których te daty są obecne:

ang. tom 2 pt. The Time Is at Hand 1889:

27 razy rok 1874 (i 7 razy rok 1875);

26 razy rok 1914;

ang. tom 3 pt. Thy Kingdom Come 1891:

43 razy rok 1874 (i 5 razy rok 1875);

8 razy rok 1914;

ang. tom 4 pt. The Day of Vengeance 1897:

11 razy rok 1874;

8 razy rok 1914.

Trzeba tu dodać, że powyższe wyniki dotyczą pierwszych wydań tych tomów. W kolejnych ich edycjach rok 1914 w wielu miejscach zamieniany był na rok 1915. Przykładowo w wydaniu z roku 1915 (także z 1927 r.) w tomie pt. The Time Is at Hand rok 1914 został usunięty w 11 przypadkach, a wstawiono w to miejsce rok 1915 (patrz s. 81, 99, 101, 141, 171, 221x2, 222, 242, 247x2). Podobną operację przeprowadzono w pozostałych przytoczonych tomach. Natomiast rok 1874 pozostawał w tych źródłach niezmiennie (prócz jednego przypadku dotyczącego wymiarów „piramidowych”, w którym rok 1874 został zamieniony na lata 1914-1915).

Nawet to, że za czasów C. T. Russella było nieznacznie mniej metod wyliczenia roku 1914, niż roku 1874, wskazuje, że ten ostatni był ważniejszą datą i bardziej ‘udokumentowaną’.

Widzimy z powyższego, że rok 1874 był tym, który anonsował późniejszy rok 1914.

Również R. Franz w swoim dziele zauważa i podkreśla, że kiedyś bardziej akcentowano rok 1874, niż rok 1914:

„Dla Strażnicy prawdziwym »punktem zaczepienia« był wówczas niewątpliwie 1874 rok, a nie 1914 rok. Według niej od tego czasu Chrystus jest obecny. W ciągu następnych 40 lat dokończy On swe dzieło żniwne” (Kryzys sumienia 2006, s. 201).

„Dzisiaj kilka milionów Świadków Jehowy wierzy i naucza, że niewidzialna obecność Chrystusa rozpoczęła się w 1914 roku. Bardzo niewielu uświadamia sobie, że przez prawie pięćdziesiąt lat Towarzystwo Strażnica w swej roli proroka ogłaszało i zwiastowało, że ta niewidzialna obecność rozpoczęła się w roku 1874” (Kryzys sumienia 2006, s. 198).

Zgodnie z powyżej podaną zasadą (dotyczącą 2-3 świadków), N. Barbour, C. T. Russell i ich poprzednicy wyznaczali i posiadali kilka metod obliczania roku 1914, które poniżej omawiamy.

Dodanie okresu 40 lat do roku 1874

Przypomnijmy skąd wziął się pierwotnie rok 1914, do którego zaraz potem dostosowano wyliczenie Johna A. Browna (z roku 1823) dotyczące 2520 lat. Były to pewne odpowiedniki dotyczące Izraela i współczesnego ‘nominalnego’ chrześcijaństwa (jakby pogańskiego):

30 r. (objawienie się Jezusa przy chrzcie) + 40 lat = 70 r. (sąd Izraela).

1874 r. (objawienie się Jezusa w paruzji) + 40 lat = 1914 r. (sąd pogan).

W tomie Wykładów C. T. Russella i nowej książce Towarzystwa Strażnica tak oto ukazano dodawanie do roku 1874 okresu 40 lat, które przejęto od N. Barboura, co pokazano poniżej:

„Jubileuszowe cykle dowodzą, że początek »czasów restytucji wszystkich rzeczy« nastąpił wraz z początkiem obecnego roku żydowskiego, rozpoczynającego się 6 kwietnia 1875 roku. A »czasy pogan« wygasają w ten sposób: do 606 lat przed Chr., dodajmy 1874 lat po Chr.; który to rok żydowski zakończył się 5 kwietnia; i jeszcze 40 lat, a więc mamy pełny okres; 606, 1874 i 40, to jest 2520” (ang. Zwiastun Poranka październik 1875 s. 76 – The jubilee cycles prove that the beginning of the “ times of restitution of all things,” was due with the beginning of this present Jewish year commencing Apr. 6th 1875: And “the times of the Gentiles,” expire thus: To B. C. 606, add 1874 A. D.; which Jewish year ended with Apr. 5th; and 40 years more and we have the full period, thus; 606, 1874, and 40, make 2520).

„Postanowiono też wydać oprawną książkę, zawierającą ich wspólne poglądy, i w roku 1877 dzieło to ukończono. Ta 194-stronicowa publikacja, napisana wespół przez Barboura i Russella, nosiła tytuł »Trzy światy, czyli plan zbawienia« (»Three Worlds or Plan of Redemption«) (...) W owej książce wyłuszczone zostało ich przekonanie, że druga obecność Chrystusa rozpoczęła się niewidzialnie jesienią roku 1874, wprowadzając czterdziestoletni okres żniwa. Następnie uderzająco dokładnie wskazali na rok 1914 jako na koniec czasów »pogan«:

»Właśnie w roku 606 przed Chr. skończyło się królowanie Boże, diadem został usunięty a cała ziemia wydana poganom. 2520 lat – licząc od roku 606 przed Chr. – skończy się w roku 1914 po Chr., czyli czterdzieści lat po roku 1874; ten czterdziestoletni okres, w który teraz wkroczyliśmy, ma być takim ‘czasem uciśnienia, jakiego nie było, jako narody poczęły być’. I w ciągu tych czterdziestu lat ma być ustanowione Królestwo Boże (lecz nie w ciele – ‘wpierw naturalne a potem duchowe’), Żydzi mają być przywróceni do dawnego stanu, królestwa pogańskie mają być rozbite w kawałki ‘jak naczynia garncarskie’, a królestwa tego świata staną się królestwami naszego Pana i jego Chrystusa i zostanie wprowadzony wiek sądu« – Str. 83, 189” (Wykwalifikowani do służby kaznodziejskiej 1957 [ang. 1955] t. IV, s. 46, 47).

„»żniwa« Wieku żyd. trwały lat 40 od R. P. 30 do 70

»żniwa« Wieku Chrześciańskiego mają trwać lat 40 od R. P. 1874 do 1914” (Nadszedł Czas 1919 [ang. 1889] s. 424).

„Żniwo miało się odbywać między rokiem 1874 a 1914 i zakończyć zgromadzeniem pomazańców w niebie” (Królestwo Boże panuje! 2014 s. 50).

Oczywiście z czasem C. T. Russell potrafił te 40 lat dotyczące okresu 1874-1914 przeciągnąć do roku 1915 (patrz poniżej).

Dodawanie okresu 70 lat do roku 1844

Za czasów C. T. Russella stosowano też zapewne przejęte z wcześniejszych publikacji N. Barboura dodawanie okresu 70 lat do roku 1844, by otrzymać rok 1914:

„Przejście od wieku żydowskiego do wieku Ewangelii obejmowało okres nieco ponad siedemdziesięciu lat, sięgający od narodzin Chrystusa do zniszczenia Jerozolimy. Najważniejszymi wydarzeniami tego okresu były przyjście Chrystusa i usposobienie narodu żydowskiego. (...) Siedemdziesięcioletni okres przejściowy wspomniany na początku tego artykułu ma swoje odzwierciedlenie w przejściu od Wieku Ewangelii do Tysiąclecia lub między A. D. 1844, a A. D. 1914” (ang. Strażnica lipiec 1880 s. 114-115 [reprint] – The transition from the Jewish age to the Gospel age covered a period of a little more than seventy years, reaching from the birth of Christ to the destruction of Jerusalem. The prominent events of that period were the coming of Christ, and the disposition of the Jewish nation. (...) The transition period of seventy years mentioned at the beginning of this article, has its parallel in the transition from the Gospel age to the millenium, or between A. D. 1844 and A. D. 1914).

Za czasów prezesa J. F. Rutherforda też zapewne dodawano 70 lat do roku 1844, co dawało rok 1914 (według Ps 90:10). Proponowano nawet dodać 80 lat, co doprowadzało do roku 1924, który miał okazać się bardzo znamiennym, bo był znów oczekiwanym terminem zabrania pomazańców do nieba, a następny rok 1925 miał ukazać zmartwychwstanie proroków:

„»Dni wieku naszego jest lat siedemdziesiąt, a jeśli kto dłuższy, lat ośmdziesiąt, a to, co najlepszego w nich, tylko kłopot i nędza.« (Psalm 90:10) Nie będziemy twierdzili, że jest to bezpośrednia wzmianka, że po zawodzie w roku 1844, wyznaczone dni panowania pogan będą 70 lat, kończąc się w roku 1914, i że z powodu mocy (duższości) trwać będą dalsze dziesięć lat w wielkiem uciśnieniu, ale jest to faktem, że nie będzie szkody, gdy się zwróci uwagę na spełnienie się tego. Prorok Daniel widział rządy pogańskie wyobrażone jako męża (Dan. 4:24-32); i pogański »mąż« daje znak, że będzie »duższy« i że skończy te »ośmdziesiąt lat« w »kłopocie i nędzy«. Ta sama ogólna myśl, że panowanie pogańskie będzie trwało ponad określony czas, wyrażona jest u tego samego proroka Daniela (7:12) w jego zdaniu, że »pozostałym bestyjom odjęta jest władza ich; bo długość żywota dana im była aż do czasu, a to do zamierzonego czasu« – może trzy i pół roku albo siedm lat, albo koło tego” (Strażnica 01.09 1922 s. 268 [ang. 01.06 1922]).

Dodawanie okresu 2520 lat do roku 606 przed Chr.

Poniższe wyliczenie roku 1914 należy, obok dodawania 40 lat do roku 1874 (powrót niewidzialny Chrystusa), do pierwszych metod związanych z tą kwestią.

Powyżej cytowaliśmy wypowiedź N. Barboura o 2520 latach z roku 1875, a poniżej słowa z jego książki, wspólnie napisanej z C. T. Russellem, w roku 1877:

„»To właśnie w roku 606 P. Chr. dobiegło kresu królestwo Boże, usunięto diadem, a cała ziemia została poddana poganom. Okres 2520 lat od roku 606 P. Chr. skończy się w roku 1914 R.P.« (The Three Worlds [Trzy światy], 1877, strona 83)” (Wspaniały finał Objawienia bliski! 1993 s. 105).

Przypomnijmy, że ta metoda była przejęta od J. A. Browna, który w roku 1823 okres 2520 lat zastosował do lat 604 przed Chr. – 1917 po Chr.

N. Barbour przyjął dla siebie tę metodę i zastosował swoje daty. C. T. Russell zaś przejął ją od swego początkowego mistrza.

Oto zaś pierwsza wypowiedź o roku 1914 z tomu Wykładów C. T. Russella z roku 1889:

„Świadectwo Pisma Św., odnośnie tego, że »Czasy Pogan« stanowią peryod 2520 lat, od roku 606 P. Ch. do R. P. 1914 włącznie, jest jasne i mocne” (Nadszedł Czas 1919 [ang. 1889] s. 82).

Wcześniej wspominaliśmy pierwsze wypowiedzi C. T. Russella z lat 1876-1877.

Chociaż to wyliczenie jako jedyne ostało się u Świadków Jehowy do dziś, to jednak i ono, jak wspomnieliśmy, było też zmieniane. Rok 606 przed Chr. zamieniono w roku 1943 na rok 607, a wcześniej na krótko rok 1914 zamieniano na rok 1915:

„Następnym wydarzeniem po zakończeniu się »siedmiu czasów« (2520 lat, do roku 1915) będzie ustanowienie Królestwa Mesjasza i uznanie go przez dzieci Izraela, po czym nastąpi błogosławienie wszystkich narodów ziemi” (ang. Strażnica 01.08 1911 s. 4867 [reprint]).

„Tym sposobem »siedem kroć« znaczyłoby siedem razy po 360, czyli 2520 lat. Ten okres przypada na rok 1915. Innemi słowy, wkrótce termin władzy panowania nad ziemią się skończy. Wtedy nastąpi czas panowania Chrystusowego” (Stworzenie czyli historja biblijna w obrazach 1914 s. 50 [w tekście tym, przytaczanym po kilkunastu latach, znów zmieniono rok 1915 na 1914 – Złoty Wiek 01.06 1927 s. 399]).

„Jordan, reprezentuje koniec Czasów Pogan w 1915 roku. Ponieważ Jordan był ostatnim miejscem, do którego Eliasz był posłany, więc rok 1915 jest ostatnim etapem, do którego Kościół jest kierowany” (ang. Strażnica 01.01 1916 s. 5824 [reprint]; patrz też Strażnica styczeń 1916 s. 2).

„Podnoszenie się Izraela od R. P. 1878 aż do R. P. 1915 (koniec Czasów Pogan), dokonywane pod wpływem łaski Króla...” (Nadszedł Czas 1919 [ang. 1889] s. 259).

Co ciekawe, w innym miejscu, w tej samej książce, pastor Russell pisał o roku 1914 (patrz powyżej Nadszedł Czas 1919 s. 82 [1889 ang. s. 79]).

Podobno w Towarzystwie Strażnica majstrowano też z ‘rokiem zerowym’, a wszystko po to, by jakoś sklecić rozpadającą się ‘wyliczankę’ 2520 lat:

„Ówcześni Badacze Pisma Świętego opatrznościowo nie zdawali sobie sprawy, że między okresem »P. Chr.« (przed Chrystusem, czyli przed naszą erą) a »R. P.« (roku Pańskiego, czyli naszej ery) nie było roku zerowego. Kiedy w wyniku późniejszych badań zaszła konieczność przesunięcia początku »Czasów Pogan« z roku 606 na 607 p.n.e., wyeliminowano również rok zerowy i zapowiedź dotycząca roku 1914 dalej była trafna (Zobacz książkę »Prawda was wyswobodzi«, wydaną przez Towarzystwo Strażnica w roku 1943 [wydanie polskie – rok 1946, strony 223 i 224])” (Wspaniały finał Objawienia bliski! 1993 s. 105).

„Tutaj niektórzy zapytają, dlaczego Charles T. Russell w roku 1877 podał rok 606 przed Chr. jako rok upadku Jeruzalem, podczas gdy »Strażnica« w ostatnich latach podawała rok 607 przed Chr. Stało się tak, ponieważ w świetle nowoczesnej wiedzy odkryto dwie małe pomyłki, które się wzajemnie wyrównują, tak iż rezultat pozostaje ten sam, mianowicie rok 1914. Co się tyczy pierwszej pomyłki, to Russell i inni myśleli, że od roku 1 przed Chr. do roku 1 po Chr. byłyby dwa lata, podczas gdy w rzeczywistości jest tylko jeden rok, ponieważ jak wyżej powiedziano, w przedchrześcijańskim i pochrześcijańskim systemie liczenia lat nie ma »zer«. »Era chrześcijańska nie zaczęła się jakimś żadnym rokiem, lecz 1. rokiem«. – »Biblijny Słownik Westminsterski« (w jęz. ang.), str. 102. Druga pomyłka wynikała z tego, że owych 2520 lat nie zaczęto liczyć od właściwego punktu, jeśli się uwzględni fakty i okoliczności historyczne” (Strażnica Nr 18, 1952 s. 12 [ang. 01.05 1952 s. 271]).

Siedmiokrotna kara trwająca 2520 lat

Drugim stałym elementem do obliczeń 2520 lat były teksty Kpł 26:18, 21, 24 i 28, które mówią o „siedmiokrotnej” karze dla Izraela, którą Towarzystwo Strażnica interpretowało jako „siedem czasów”:

„Gdyby Izrael był posłusznym i wiernym Bogu, otrzymałby błogosławieństwa, większe od innych narodów; lecz okazało się, że przekroczył on przykazania Pańskie przeto została wymierzona mu kara o której czytamy: »I będę chodził między wami (…) A jeśliż ani tak nie usłuchacie Mię, przydam siedm kroć więcej karania dla grzechów waszych«. 3 Mojż. 26:17, 18, 24, 28. Groźba karania przez »siedem czasów« jest wspomniana aż po trzykroć. (…) Lecz gdy te karania omieszkały nawrócić ich, ukarał ich siedmioma czasami niewoli (…) Te siedm czasów przeto odnoszą się do długości okresu panowania Pogan nad Izraelem i niezawodnie nasz Pan mówiąc o czasach Pogan zwracał się do tego okresu. Czas gdy krótsze niewole i karania ustąpiły miejsca temu ostatniemu karaniu narodowemu, długości »siedmiu czasów« miał miejsce jak to już zostało wykazane, wtedy gdy ostatni Król Izraelski Sedekiasz, został zdetronizowany a nastąpił długi peryod karania – przepowiedziane »siedm czasów« czyli 2520 lat niewoli. (…) »siedm czasów« reprezentują peryod długości dwóch tysięcy pięciuset dwudziestu (7 x 360 = 2520) symbolicznych dni czyli 2520 literalnych lat” (Nadszedł Czas 1919 [ang. 1889] s. 92-94).

Widzimy, że C. T. Russell dla „siedmiu czasów”, które utożsamił z „siedmiokrotnym karaniem”, wyznaczył rok początkowy na 606 przed Chr., który wziął z innego swego wyliczenia związanego z Nabuchodonozorem i Sedekiaszem.

To obliczenie roku 1914 nie jest już dziś stosowane. Dotyczyło ono, jak widać, Izraela, który miał być przywrócony do łask właśnie wtedy („siedm czasów przeto odnoszą się do długości okresu panowania Pogan nad Izraelem”).

Ostatnią publikacją, w której połączono „czasy pogan” z tekstem Księgi Kapłańskiej, była wydana w roku 1942 książka pt. The New World s. 77-78. To pierwsza anonimowa publikacja książkowa, wydana po śmierci J. F. Rutherforda (zm. 1942). Potem już odrzucono to obliczenie i rok 606. Wybranie Izraela odrzucono zaś już w roku 1932.

Dodawanie okresu 5040 lat do roku 3126 przed Chr.

W roku 1904 C. T. Russell wymienił kolejne obliczenie potwierdzające rok 1914. Nie wiemy, czy on sam wymyślił tę koncepcję, czy ją od kogoś przejął.

Przedstawił on w Strażnicy wykres, na którym ukazano dwa okresy po 2520 lat (7 „czasów” 2520 lat), czyli razem 5040 lat.

Pierwsze 2520 lat zaczęło się w roku 3126 przed Chr., a zakończyło się w roku 606 przed Chr.

Drugie 2520 lat zaczęło się w tymże roku 606 przed Chr., a zakończyło się w roku 1914 (patrz ang. Strażnica 15.11 1904 s. 3460 [reprint]).

Dodatkowo wyznaczył on dwa Tysiąclecia.

Jedno Adamowe, od roku 3126 przed Chr. do roku 4126 przed Chr.

Drugie Jezusowe, rozpoczęte w roku 1914, a kończące się po okresie 1000 lat. To znaczy okres ten miał zakończyć się w roku 2914.

Oczywiście całe to dowodzenie, dotyczące roku 1914, upadło z czasem, gdy odrzucono naukę pastora Russella o roku 4126 przed Chr. i inne elementy chronologiczne:

„Zgodnie z opracowaną wkrótce potem chronologią biblijną uważano, że 6000 lat istnienia człowieka na ziemi upłynęło w roku 1872, podczas gdy 6000 lat grzechu człowieka zakończyło się w roku 1874 i wtedy też rozpoczęło się siódme tysiąclecie. Sądzono, iż od października roku 1874 trwa obecność Chrystusa (...) Stworzenie człowieka umieszczono w roku 4128, a wystąpienie grzechu w roku 4126 p.n.e. (...) Wydana przez Towarzystwo Strażnica w roku 1943 książka »Prawda was wyswobodzi« zawierała chronologię, w której usunięto z okresu sędziów owe nieistniejące dodatkowe 100 lat, wobec czego koniec 6000 lat istnienia człowieka przypadł na lata siedemdziesiąte obecnego stulecia. Ustaliła też początek obecności Chrystusa na rok 1914 n.e., a nie 1874” (Strażnica Rok XCVI [1975] Nr 21 s. 16).

Dodawanie okresu 115 lat do roku 1799

Specyficzną metodą obliczenia roku 1914 było dodanie okresu 115 lat do wyznaczonego na rok 1799 „końca czasu” (rok ten był pewny, bo wtedy papież był uwięziony i zmarł; patrz początek tego opracowania).

Dlaczego okres 115 lat? Nie wiadomo:

„»Koniec Czasu«, okres stu piętnastu (115) lat, od roku 1799 do roku 1914 jest szczególnie zanotowany w Piśmie Świętym” (Przyjdź Królestwo Twoje 1919 [ang. 1891] s. 15).

„Koniec czasu, albo dzień przygotowania Jehowy liczy się od roku 1799 do 1914, i chociaż odznacza się wielkiem rozmnożeniem umiejętności, większem, aniżeli w jakimkolwiek czasie przedtem, to jednak zakończy się czasem wielkiego ucisku, jakiego nigdy jeszcze nie było” (jw. s. 55).

Zauważmy, że owo liczenie odbywało się rzekomo od 1799 roku do 1914, a nie odwrotnie. Uważamy bowiem, że pewnikiem dla C. T. Russella był rok 1914, a wszystkie inne daty powstawały poprzez odejmowanie pewnych okresów. Zupełnie tak, jak rok 1914 powstał na początku przez dodanie 40 lat do roku 1874. Może jednak w tym konkretnym przypadku pewnikiem był rok 1799, jako symbol rzekomego upadku papiestwa, a 115 lat dodano z ‘sufitu’ by otrzymać rok 1914.

Trzeba tu dodać, że rok 1799 rzeczywiście był wcześniej ‘wyznaczany’ przez badaczy adwentowych, na wiele lat przed rokiem 1874 (patrz wcześniejsze rozdziały).

Wyliczenie to upadło w roku 1929, wraz z odrzuceniem roku 1799 i tego „czasu końca”.

Dodanie okresu 36,5 lub 37,5 lat do roku 1878

Kolejna metoda C. T. Russella, dotycząca wyliczania roku 1914, wzbudza szczególne wątpliwości, gdyż także była zmieniana. Wpierw dodawano do roku 1878 okres 37,5 lat, a później okres 36,5 lat. Oczywiście zawsze otrzymywano rok 1914. Podajemy dwa różne teksty angielskie i polski odpowiednik drugiego fragmentu angielskiego:

(...) and so from A. D. 1878 to the end of A. D. 1914 is 37 1/2 years. And with the end of A. D. 1914, what God calls Babylon, and what men call Christendom, will have passed away (Thy Kingdom Come 1891 s. 153).

(...) and so from A. D. 1878 to the end of A. D. 1914 is 36 1/2 years. And, with the end of A. D. 1914, what God calls Babylon, and what men call Christendom, will have passed away (Thy Kingdom Come 1898, 1911 s. 153).

„(...) tak też od R. P. 1878 do końca R. P. 1914 jest 36 1/2 roku. A z końcem R. P. 1914, to co Bóg nazwał Babilonem, a ludzie nazywają Chrześcijaństwem, pocznie być niszczone” (Przyjdź Królestwo Twoje 1919 s. 163).

Patrz też The Day of Vengeance 1897 s. 605 – from 1878 to 1914 – 36 ½ years (w polskiej edycji jest błąd: „od 1848 do 1914 – 36 ½ lat” – Walka Armagieddonu 1919 s. 748).

Widzimy, że jakby nie liczył C. T. Russell, to zawsze wychodził mu rok 1914. Patrz też poniżej o 37 latach.

Dodanie okresu 37 lat do roku 1878

Kolejna metoda obliczania roku 1914 nakazywała dodać do roku 1878 okres 37 lat (a nie 37,5, czy 36,5 lat, jak podano powyżej). Później zaś dodawanie to dało inny wynik:

The Nominal System Spewed Out, A. D. 1878 Rev. 3:16

37 Years in Falling, to A. D. 1914 (...)

Entire Destruction of Nominal Christendom, Accomplished in 37 years After being Cast Off – or 40 years From the Beginning of the Harvest – A. D. 1914 (The Time Is at Hand 1889, 1911 s. 246-247).

Patrz też ang. Strażnica grudzień 1879 s. 58, reprint (przywrócenie ziemskiego Jeruzalem w ciągu trzydziestu siedmiu lat lub od roku 1878 do 1914).

W późniejszych wydaniach angielskich, a także w polskiej edycji zmieniono powyższy tekst i wskazywał on na rok 1915, a nie na rok 1914:

The Nominal System Spewed Out, A. D. 1878 Rev. 3:16

37 Years in Falling, to A. D. 1915 (...)

Entire Destruction of Nominal Christendom, Accomplished in 37 years After being Cast Off – or 40 years From the Beginning of the Harvest – A. D. 1915 (The Time Is at Hand 1915, 1927 s. 246-247).

„Nominalny system odrzucony R. P. 1878. Obj. 3:16.

37 lat upadku chrześcijaństwa od R. P. 1915. (...)

Zupełne odrzucenie nominalnego chrześciaństwa po 40 latach żniw, które trwały od 1878 do 1914 roku” (Nadszedł Czas 1919 s. 276-277).

W polskim tomie, jak widać, w jednym miejscu zmieniono rok 1914 na 1915, a w drugim nie.

Towarzystwo Strażnica tak oto tłumaczy tamte dawne zmiany dotyczące roku 1915:

„Dalsze poszukiwania równoległych okresów doprowadziły do twierdzenia, że zniszczenie Jeruzalem w roku 70 n.e. (37 lat po wjeździe Jezusa do Jeruzalem, gdzie uczniowie powitali go jako króla) może wskazywać na rok 1915 (37 lat po roku 1878) jako kulminację anarchistycznego przewrotu, do którego – jak sądzono – Bóg dopuści, by położyć kres instytucjom tego świata. Owa data pojawiła się w nowszych edycjach Wykładów Pisma Świętego. (Zobacz tom II, strony 104-106, 190, 245, 259, 276, 277; porównaj z wcześniejszym angielskim wydaniem Brzasku Tysiąclecia, na przykład z roku 1902). Uważano, iż takie wyjaśnienie harmonizuje z już opublikowanymi informacjami na temat zakończenia Czasów Pogan w roku 1914” (Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 s. 632; kluczowy tekst po angielsku: This date appeared in reprints of Studies in the Scriptures. (See Volume II, pages 99-101, 171, 221, 232, 246-7; compare reprint of 1914 with earlier printings, such as the 1902 printing of Millennial Dawn.)).

Dodanie okresu 33 lat do roku 1881

W jednej z angielskich publikacji C. T. Russell przedstawił koncepcję związaną z dodawaniem do roku 1881 okresu 33 lat, które dawało rok 1914.

Była to analogia do roku 37 i 70 po Chr., które to lata też dzielił okres 33 lat. Rok 37 był końcem łaski dla Żydów po 3,5 okresie po zmartwychwstaniu Chrystusa w roku 33. Razem łaska dla nich okazywana była przez 7 lat (3,5 r. podczas działalności Chrystusa i 3,5 r. podczas działalności Apostołów). Tak samo łaska dla nominalnego chrześcijaństwa okazywana była przez 7 lat w latach 1874-1881. Zaś w roku 1914, po 33 latach od roku 1881, miał nastać sąd nad nominalnymi chrześcijanami. Tę wykładnię opisuje między innymi ang. Strażnica sierpień 1880 s. 124, reprint.

Złożone dodawanie różnych lat i okresów

C. T. Russell z czasem złożył swoje różne wcześniejsze dywagacje w jedną całość i jak się wydaje w roku 1900 opublikował je po raz pierwszy. Doprowadzają one go przede wszystkim do roku 1874 i 1914, ale i do innych dat:

„Obecnie zwróćcie uwagę na odpowiadające sobie daty. Wiek Żydowski od śmierci Jakóba do śmierci Chrystusa trwał 1845 lat – do wystąpienia publicznego Pana naszego 1841 ½, a do chwili zupełnego zniszczenia ich narodu w R. P. 70, 1881 ½lat. Zauważcie teraz jak odpowiada tym datom chronologia Ewangelii. (...) Zastosowując poprzednią chronologię wieku Żydowskiego do wieku Ewangelii, zaczynając ją od chwili śmierci Pana naszego, Jego zmartwychwstania i zesłania błogosławieństw w dniu Zielonych Świąt na wiosnę R. P. 33, znajdujemy, że okres 1841 ½ lat, od śmierci Jakóba do zaczęcia kapłaństwa przez Pana naszego, należałoby liczyć od wiosny R. P. 33 do jesieni 1874 r.; a 1845 lat wieku Żydowskiego, od śmierci Jakóba do odepchnięcia cielesnego Izraela, zastosowanych tutaj licząc od wiosny R. P. 33 sięgałoby do wiosny roku 1878; i 1881 ½ lat od śmierci Jakóba do zupełnego zniszczenia politycznego Izraela w R. P. 70, znajduje odpowiadający rok w tym Wieku Ewangelii licząc 1881 ½ lat od wiosny R. P. 33, co sprowadzi nas wyraźnie do (jesieni) 1914 r. P. Chr. – tego istotnego roku i chwili wykazanego przez proroctwo Daniela, że będzie zupełnym i końcowym okresem »czasów Pogan«. Czy może to być rzeczą przypadkową? Nie; tak jest w planie. Czyż mogłyby oczy i uszy wiary wymagać silniejszego świadectwa. Naturalnie, że pewniejszą i jaśniejszą rzeczą byłoby oglądanie tego naturalnemi oczyma, co jednak usuwałoby absolutnie wiarę” (Co mówi Pismo Święte o powrocie naszego Pana? – Jego parousia, epifania i apokalupsis 1920, 1923 s. 29-30 [ang. 1900, 1914 s. 32-33]).

Zapewne niewielu badaczy Pisma Świętego z czasów C. T. Russella potrafiłoby z pamięci przedstawić tę matematyczną łamigłówkę. Tym bardziej, że jedno z tych zdań jest nad wyraz rozbudowane, pełne znaków interpunkcyjnych. Natomiast dla dzisiejszych Świadków Jehowy obliczenia te, dotyczące roku 1914, są całkowicie nie do przyjęcia, gdyż oparte są na datach, które oni odrzucili (1874, 1878).

Wielka Piramida i rok 1910 potwierdzające rok 1914

Pisaliśmy wcześniej, że Nelson Barbour już w styczniu 1876 potwierdzał rok 1914 powołując się na wymiary Wielkiej Piramidy (naukę tę przejął od innych). A co pisał C. T. Russell?

On przede wszystkim zapewniał, że świadectwo Wielkiej Piramidy jest „natchnione”:

„W ten sposób przedstawiamy tego »Świadka«, lecz spodziewamy się, że jego świadectwo natchnione tak samo będzie kwestionowane, jak i świadectwo Pisma Świętego, przez księcia ciemności, boga świata tego i przez tych, których umysły są zaciemnione na prawdę” (Przyjdź Królestwo Twoje 1919 [ang. 1891] s. 362).

„Cudowna harmonia jaką można zauważyć z Pismem Świętem, nie pozwala wątpić, że ten sam duch Boży, który oddziaływał na proroków i apostołów, oddziaływał również i na budujących tę Piramidę” (jw. s. 411).

Oto przykładowe dywagacje C. T. Russella dotyczące roku 1914 i Wielkiej Piramidy:

„Cztery lata od 1910 do końca 1914 roku, wskazane tak w Wielkiej Piramidzie, w zupełności wystarczą na najskrajniejszy ucisk; ponieważ kiedy osiągnie on swój straszny punkt kulminacyjny, nie będzie mógł długo potrwać; »A gdyby nie były skrócone one dni, nie byłoby zbawione żadne ciało, ale dla wybranych będą skrócone one dni« – Mat. 24:22” (Thy Kingdom Come ed. 1891 s. 360; ed. 1898 s. 364 – The four years from 1910 to the end of 1914, indicated thus in the Great Pyramid, will be quite sufficient for the extreme of all that trouble; for when it reaches its terrible climax it cannot last long; and ”Except those days should be shortened there should no flesh be saved.” – Matt. 24:22).

Widzimy, że nie tylko Wielka Piramida potwierdzała rok 1914, ale i dodawanie okresu 4 lat do wyznaczonego wcześniej roku 1910:

„Według naszego spodziewania początek czasu wielkiego ucisku wkrótce nadejdzie, gdzieś pomiędzy rokiem 1910 a 1912 – a najbardziej zacznie się srożyć przy końcu »Czasów Pogan«, w październiku 1914 r.*

Początek srogiego ucisku nie jest wyraźnie zaznaczony w Piśmie Świętym i raczej zależny jest od zbiegu okoliczności” (Nowe Stworzenie 1919 [ang. 1904] s. 718).

Interesujące jest to, że jeden z wymiarów Wielkiej Piramidy tak z czasem poprawiono, że choć wcześniej potwierdzał on rok 1874, to po nowemu był gwarantem dla roku 1914. Oto dwa te same teksty, choć drugi został zmieniony:

„Następnie mierząc (...) znajdujemy 3416 cali, które wyobrażają 3416 lat od pierwszej daty, to jest od roku 1542 przed Chrystusem. Obliczenie to wykazuje, że rok 1874 zaznacza początek okresu czasu wielkiego ucisku; bo 1542 przed Chrystusem i 1874 A. D. równa się 3416. Tym sposobem Piramida świadczy, że koniec roku 1874 jest chronologicznym początkiem czasu ucisku, jaki nie był odkąd narody istnieją i podobnego więcej nie będzie” (Przyjdź Królestwo Twoje edycja angielska 1898 s. 342; 1891 s. 336).

„Następnie mierząc (...) znajdujemy 3457 cali, które wyobrażają 3457 lat od pierwszej daty, to jest od roku 1542 przed Chrystusem. Obliczenie to wykazuje, że rok 1915 zaznacza początek okresu czasu wielkiego ucisku; bo 1542 przed Chrystusem i 1915 A. D. równa się 3457. Tym sposobem, Wielka Piramida świadczy, że koniec roku 1914 jest początkiem czasu ucisku, jaki nie był odkąd narody [istnieją] i podobnego więcej nie będzie” (Przyjdź Królestwo Twoje edycja polska 1919 s. 387; por. edycja angielska 1911, 1912 s. 342).

J. F. Rutherford, po odrzuceniu wiary w Wielką Piramidę i jej symbolikę, tak oto skwitował swoje i innych późniejsze oczekiwania i działania po roku 1914:

„Jednakże rok 1914 nastał i przeszedł, a oni nadal byli na ziemi. Zebrali się więc do ponownego zbadania i wymierzania piramidy w Egipcie i w trakcie tego naznaczyli późniejszą datę na zabranie ich do nieba; lecz i ta data przeszła, a oni w dalszym ciągu przebywali na ziemi” (Strażnica 15.01 1937 s. 27 [ang. 15.11 1936 s. 346]).

Widzimy, iż w miarę narastania wątpliwości u uczniów pastora, że w roku 1914 może nie wydarzyć się nic z kwestii oczekiwanych, C. T. Russell tworzył nowe wyliczenia dla tej daty. Wielość ich miała zapewniać o prawdziwości wydarzeń, na które czekano i to w roku 1914.

Prawie wszystkie te koncepcje, oparte o rok 1799, 1874, 1878, 1881, lata sprzed roku 606 i Wielką Piramidę, dotyczące wyliczania roku 1914, zostały odrzucone w latach 1928-1943, gdy zmieniono chronologię o przeszło 100 lat (patrz powyżej). Odrzucono też wtedy rok 606 przed Chr., a w roku 1943 wprowadzono rok 607.

Widzimy zatem, że C. T. Russell dodawał do najróżniejszych lat najrozmaitsze okresy, aby ukazać rok 1914. Dodawał różną liczbę lat do:

roku 3126 przed Chr.,

roku 606 po Chr.,

roku 1799 po Chr.,

roku 1844 po Chr.,

roku 1874 po Chr.,

roku 1878 po Chr.,

roku 1881 po Chr.

Do dziś w nauce Towarzystwa Strażnica nie ostała się żadna z tych dat. Nawet rok 606 przed Chr. został zamieniony na rok 607 (w roku 1943).

Dodanie okresu 393 lat do roku 1521

Istnieje jeszcze przynajmniej jeden tekst dotyczący wyznaczenia roku 1914. Napisał go J. Edgar, współpracownik Russella:

„Pod rządami Saula, Dawida i Salomona figuralne królestwo zostało niepodzielone przez 120 lat. Tom II Brzasku, Strona 50 (tzn. Nadszedł Czas), pokazuje, że cały okres panowania królów, łącznie tymi trzema, trwał 513 lat. Zatem czas od podziału figuralnego królestwa po śmierci Salomona do zabrania korony Sedekiaszowi wynosił 513 minus 120, czyli 393 lata. Datą podziału Chrześcijaństwa na Papiestwo i Protestantyzm był rok 1521 A. D. Dlatego 393 lata później, to jest w roku 1914 A. D., powinniśmy spodziewać się ostatecznego obalenia »Chrześcijaństwa«.” (ang. Strażnica 15.06 1905 s. 3574 [reprint]).

Dziś i to wyliczenie Towarzystwa Strażnica nie jest właściwe, bo wspomniany okres panowania królów trwa teraz 510 lat (a nie 513) i umiejscowiono go w innych latach (patrz Wnikliwe poznawanie Pism 2006 t. 2, s. 82).

---

Autor: Piotr Andryszczak
© 2007