Wprowadzenie

---

Na tytułowe pytanie, Jak w Towarzystwie Strażnica ‘rodziła się’ koncepcja niewidzialnego przyjścia Chrystusa i nauka o roku 1914? najkrócej można odpowiedzieć tak:

Koncepcja roku 1914 narodziła się po tym, gdy nie spełniły się oczekiwania przyszłego pastora Towarzystwa Strażnica, Charlesa Taze Russella, że w roku 1874 nastąpi widzialny powrót Chrystusa.

Ponadto w roku 1875 pojawiła się nieznana dotychczas nauka adwentysty Nelsona Barboura (którego Russell poznał rok później), że Chrystus powrócił w sposób „niewidzialny”, co ‘stworzyło’ nową perspektywiczną datę, oddaloną w czasie o prawie 40 lat, która miała wyznaczać pewien ‘koniec’.

W jednej z publikacji Świadków Jehowy czytamy:

„A w roku 1875 Nelson H. Barbour oznajmił na łamach swego czasopisma Herald of the Morning, że w roku 1914 zakończy się okres nazwany przez Jezusa »wyznaczonymi czasami narodów« (Łukasza 21:24)” (Przebudźcie się! Nr 11, 1994 s. 26).

Oznaczało to, po prostu, że do roku 1874 dodano 40 lat i dzięki temu uzyskano pożądaną datę – mianowicie „rok 1914”. Wcześniej badacze adwentowi twierdzili, że wyjściowym rokiem był rok 1844 i dodając 30 lat otrzymywali rok 1874, a z kolei razem licząc, czyli przyjmując 70 lat do roku 1844, otrzymywano też wynik 1914.

W nowej interpretacji:

rok 1844 – był odpowiednikiem roku narodzenia się Jezusa (tzw. objawienia się niepostrzeżenie dla świata),

rok 1874 – był odpowiednikiem objawienia się Jezusa przy chrzcie (w wieku 30 lat),

rok 1914 – był odpowiednikiem zburzenia Jerozolimy w roku 70 n.e., zapowiadanego przez Jezusa.

W tym czasie przejęto od Johna A. Browna inne wyliczenie, dotyczące 2520 lat, które dostosowano do roku 1914 (J. A. Brown stosował to wyliczenie do wyznaczenia roku 1917).

Z kolei rok 606 przed Chr. (a później 607), na podstawie którego rzekomo ‘wyliczono’ rok 1914, wyłonił się właściwie jakby od końca, przez odejmowanie 2520 lat od roku 1914, aż do roku 606 przed Chr. Na potwierdzenie roku 606 przed Chr., jako daty zburzenia Jerozolimy, nie było żadnych podstaw i danych historycznych!

W tamtych czasach nikt takich faktów nie podawał. Rok 606 był po prostu wynikiem zwykłego odejmowania, a nie danych historycznych. Dodatkowo badaczom adwentowym tamtego okresu potwierdzały ten rok rzekomo wymiary Wielkiej Piramidy.

Oczywiście dzisiaj Towarzystwo Strażnica przedstawia inną kolejność wyliczenia (od 607 r. przed Chr. do 1914 r.), ale jak zobaczymy poniżej, zupełnie inaczej wydedukowano rok 606 czy 607.

Rok 1914 to do dziś według Świadków Jehowy najważniejszy rok w historii całego świata i dla wszystkich pokoleń ludzi! Cała historia zmierzała do tego kulminacyjnego roku i ważniejszą będzie już tylko data Armagedonu.

Oto jak określano rok 1914 w ostatnich 70 latach:

R. 1914 – rokiem znamiennym! (Strażnica Nr 18, 1952 s. 1 [ang. 01.05 1952 s. 260]);

Rok 1914 rokiem znamiennym (Prawda, która prowadzi do życia wiecznego 1970 rozdz. 10, par. 16);

Wyznaczony rok – 1914 (Jak znaleźć prawdziwy pokój i bezpieczeństwo 1988 s. 70);

1914 – Rok znamienny – Dlaczego? (Strażnica Rok CV [1984] Nr 19 s. 4);

1914 – Punkt zwrotny (Przebudźcie się! Nr 4, 1989 s. 32);

Rok 1914 – punkt zwrotny (Wspaniały finał Objawienia bliski! 1993 s. 106);

Rok 1914 – rok o szczególnym znaczeniu (Przebudźcie się! Nr 23, 1999 s. 12);

Rok 1914 – szczególna data w świetle proroctw biblijnych (Czego naprawdę uczy Biblia? 2005, 2013 s. 215).

W końcu nadszedł przełomowy rok 1914 (Królestwo Boże panuje! 2014 s. 21).

(...) rok 1914 to początek fascynującego okresu (Czyste wielbienie Jehowy – nareszcie przywrócone! 2019 [ang. 2018] s. 104).

Rok 1874 i związana z nim niewidzialna obecność Chrystusa nie ma dziś dla Świadków Jehowy żadnego znaczenia, bo data ta została zamieniona na rok 1914. Jak zatem narodziła się koncepcja rok 1914?

W naszym opracowaniu opisujemy wydarzenia, które doprowadziły do przyjęcia tej charakterystycznej dla Świadków Jehowy nauki.

Przywołujemy najczęściej opinie dwóch osób – historyków ruchu adwentowego, które w swoich opracowaniach powoływały się na liczne źródła (świeckie, adwentystyczne, badaczy Pisma Świętego i Świadków Jehowy).

Obu znawców tych kwestii autor niniejszego tekstu bardzo ceni, a jednego z nich miał okazję poznać dzięki kilkuletniej korespondencji.

Oto te osoby:

„Brat Józef Skorupiński z Francji” (1924-1997) – to badacz Pisma Świętego, a zarazem znawca historii ruchu badackiego i poprzedzającego go ruchu adwentowego. Wcześniej był też związany ze Świeckim Ruchem Misyjnym „Epifania” (był tzw. epifanistą), a początkowo przez kilka lat przynależał do Świadków Jehowy. Mieszkał we Francji i do śmierci związany był z połączonymi dwiema grupami badaczy Pisma Świętego (odpowiedniki polskich grup: Stowarzyszenia... i Zrzeszenia Wolnych...), a korespondencyjnie współpracował z polskim Stowarzyszeniem Badaczy Pisma Świętego i ich czasopismem Świt Królestwa Bożego i Wtórej Obecności Jezusa Chrystusa.

Jest autorem trzyczęściowego artykułu pt. Od Brata Millera do Brata Russella. Okres od 1818-1874 roku. Na to właśnie opracowanie w dużym stopniu powołujemy się w niniejszym opracowaniu.

Moja osobista korespondencja z J. Skorupińskim owocowała też kolejnymi poszukiwaniami, uściśleniami i uzupełnieniami w poruszanych kwestiach historycznych. Warto przybliżyć zainteresowanym ten materiał, gdyż nie jest on do dziś opublikowany w Internecie. Trzeba oczywiście wybaczyć J. Skorpińskiemu nie zawsze poprawną polszczyznę w cytowanych tekstach, ale urodził się on już we Francji, do której wyemigrowali jego rodzice w roku 1920. W związku z tym języka polskiego nauczył się tylko w domu rodzinnym, na obczyźnie, pracując tam, jako górnik (zmarł na pylicę płuc).

Drugim jest Carl Olof Jonsson – to były starszy zboru Świadków Jehowy w Szwecji, który ośmielił się publicznie skrytykować (będąc jeszcze w organizacji) błędne poglądy Ciała Kierowniczego Świadków Jehowy w kwestiach historycznych i chronologicznych. Jonsson jest między innymi autorem książki, którą tu przywołujemy pt. Kwestia czasów pogan. Krytyczna analiza chronologii Świadków Jehowy 2002 (ang. 1982). Angielska wersja ma tytuł: The Gentile Times Reconsidered C. O. Jonsson, Atlanta 2004.

Warto przy okazji zauważyć, że były członek Ciała Kierowniczego Świadków Jehowy (w latach 1971-1980) Raymond Franz (1922-2010) wspomina Jonnsona w swojej książce, pt. Kryzys sumienia 2006, s. 66, 190-192, 223-224.

Czytelnik zainteresowany książką C. O. Jonssona może zapoznać się z jej wersją internetową opublikowaną po polsku oraz nowszą wersją po angielsku na poniższych stronach:

http://kristenfrihet.se/english/epage.htm

http://sn.org.pl/files/ksiazki/Kwestia%20Czasow%20Pogan.pdf

http://kristenfrihet.se/english/gtr4/contents.htm

Tu chciałbym zaznaczyć, że zasadniczo obaj historycy w większości kwestii są ze sobą zgodni i w niektórych elementach swych dociekań uzupełniają się. Przykładowo J. Skorupiński mniejszą uwagę przywiązuje do roku 1914, a większą do 1874, zaś C. O. Jonsson odwrotnie. Z tego powodu pierwszy na przykład wcale nie wymienia J. A. Browna (który właściwie wyznaczył rok 1917, a nie rok 1914). Oczywiście obaj inaczej podchodzą do omawianych kwestii. Skorupiński był zwolennikiem pastora Russella i uważał go za „sługę wiernego i roztropnego” z tekstu Mt 24:45, zaś Jonsson jako krytyk (doktryn, chronologii oraz historii biblijnej) Świadków Jehowy od wielu lat nie jest religijnie i emocjonalnie związany z Towarzystwem Strażnica. Jednak obaj rzetelnie naświetlają historię ruchów badacko-adwentystycznych, poprzedzającą czasy Russella, a później organizacji Świadków Jehowy.

Pierwszy z nich sądził dodatkowo, że badacze adwentowi z XIX wieku niejako przecierali drogę dla „onego sługi Bożego” za jakiego uważał pastora Russella. Drugi zaś uważa, że te wszystkie wyliczenia badacko-adwentystyczne (także Świadków Jehowy) były i są tylko ludzką spekulacją, która z autorytetem Boga i Biblią nie ma wiele wspólnego. (Patrz też jego artykuł pt. Kim są prawdziwi chrześcijanie?).

https://piotrandryszczak.pl/carl-olaf-jonsson-kim-sa-prawdziwi-chrzescijanie.html

J. Skorupiński z kolei więcej uwagi poświęca Wielkiej Piramidzie, która potwierdzała wszystkie wyliczenia badaczy adwentowych. Jonsson zaś zaledwie o niej wspomina, bardziej skupiając się na biblijnych przesłankach. Pierwszy z nich najczęściej przywołuje źródła francuskie, a drugi pisane w języku angielskim.

Z tego powodu, że tekst J. Skorupińskiego jest mniej znany i raczej dziś prawie niedostępny, a książka C. O. Jonssona ogólnodostępna, tego pierwszego cytujemy nieporównywalnie częściej. Warto jednak konfrontować, te uzupełniające się źródła.

W opracowaniu niniejszym, staramy się pogłębić i rozwinąć to wszystko dzięki własnym dociekaniom i przemyśleniom oraz cytując opinie i komentarze Towarzystwa Strażnica z różnych lat, a także Raymonda Franza (1922-2010), byłego członka Ciała Kierowniczego Świadków Jehowy (w latach 1971-1980). Oczywiście przytaczamy też oryginalne fragmenty z publikacji C. T. Russella, N. Barboura i J. F. Rutherforda.

Poszczególne rozdziały w tym opracowaniu z pozoru nie łączą się bezpośrednio ze sobą i można czytać je wybiórczo. Nie dało się bowiem płynnie połączyć wszystkich wydarzeń, osób i proroctw w jeden ciąg. Jednak autor starał się, jak mógł, ustawić chronologicznie całość materiału.

Informujemy też, że w cytowanych, starych fragmentach z publikacji Towarzystwa Strażnica pozostawiliśmy pisownię oryginalną (np. Jakób, dalekiem, możliwem, fakta, specyalnej, itp.).

---

Autor: Piotr Andryszczak
© 2007