Ile Mszy Świętych zostało odprawionych
w Kościele Katolickim?
Autor: Piotr Andryszczak, dodano: 2026-01-15
| Pytanie |
Odpowiedź |
|
Czy Msze można policzyć statystycznie?
|
Nie w sensie teologicznym.
|
|
Ile Mszy było?
|
Jedna – ustanowiona przez Jezusa i uobecniana.
|
|
Co to znaczy uobecnić?
|
Uobecnienie w Eucharystii oznacza realne, prawdziwe i substancjalne czynienie obecnym całego Chrystusa – Jego Ciała i Krwi, Duszy i Bóstwa – pod postaciami chleba i wina, poprzez cud transsubstancjacji.
|
|
Czy Msze dzisiejsze są innymi ofiarami?
|
Nie – to ta sama ofiara Chrystusa, obecna dziś jak i wtedy.
|
W praktyce codziennie odprawianych jest wiele Mszy świętych, to z punktu widzenia teologii Msza Święta jest jedna – Jezusowa uczta w Wieczerniku, która została raz jeden ustanowiona przez Jezusa i której uobecnieniem (czyli sakramentalnym „czynieniem obecnym”) są wszystkie Eucharystie sprawowane później.
Innymi słowy: liczba „odprawionych Mszy” w sensie liczbowym nie jest najważniejsza — najważniejszy jest jeden jedyny akt ofiarny Chrystusa, który jest uobecniany w każdej liturgii.
W tekstach o ustanowieniu Eucharystii (Łk 22,19; Mt 26,28) użyty jest czas teraźniejszy, co wskazuje na ciągłą rzeczywistość jednej Eucharystii, a nie na wielokrotne, oddzielne ofiary.
Msza nie jest „nową” ofiarą, ale uobecnieniem tej samej ofiary Chrystusa dokonanej raz na Krzyżu — bezpowtórnie i bezkrwawo — oraz że Kościół poprzez Eucharystię „czyni ją obecną”, choć nie w sensie dosłownego powtarzania. Krótko mówiąc: Msza Święta nie jest nową ofiarą ani powtórzeniem Krzyża, tylko sakramentalnym uobecnieniem tej samej, jedynej Ofiary.
W grece Nowego Testamentu, w tekstach o ustanowieniu sakramentu Eucharystii występuje czas teraźniejszy:
| Łk 22, 19 |
Mt 26, 28 |
|
Τοῦτό ἐστιν τὸ σῶμά μου τὸ ὑπὲρ ὑμῶν διδόμενον· τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν.
|
τοῦτο γάρ ἐστιν τὸ αἷμά μου τῆς διαθήκης τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυννόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν
|
διδόμενον· dające_się
|
ἐκχυννόμενον Wylewająca_się
|
W Ewangelii według św. Łukasza 22,19 greckie słowo didomenon (διδόμενον) to imiesłów czasu teraźniejszego biernego (present participle passive) od czasownika didómi (δίδωμι, „dawać”). Oznacza ono "dawanym" lub „będącym danym” i podkreśla czynność trwającą tu i teraz, w momencie ustanowienia Eucharystii podczas Ostatniej Wieczerzy. Kontekst gramatyczny i teologiczny:
Pełny fragment brzmi: touto estin to soma mou to hyper humōn didomenon – „To jest Ciało moje [dawane] za was”.
To wskazuje na teraźniejszość ofiary – Chrystus przedstawia swoje Ciało jako obecnie dawane, co wzmacnia charakter sakramentalny i ofiarniczy Eucharystii, institutedowanej jako wieczna pamiątka (por. „czyńcie to na moją pamiątkę”).
W tradycji patrystycznej, komentowanej w Catena Aurea, werset ten jest interpretowany jako ustanowienie ofiary bezkrwawej, gdzie „dawanie Ciała” łączy się z Paschalnym Barankiem i kapłaństwem Melchizedeka.
Didomenon to czas teraźniejszy (present tense), co podkreśla aktualność ofiary Chrystusa, czyniąc Eucharystię perpetuum sacrum (z łaciny: „wieczne święte” lub „świętość na zawsze”) i oznacza niezmienną, trwałą sferę świętości, duchowości i wartości transcendentnych, która trwa niezależnie od zmiennych czasów i kultur.
Podobnie mamy w Ewangelii według św. Mateusza 26, 28, gdzie grecka forma ἐκχυννόμενον (ekchynnomenon) to imiesłów czasu teraźniejszego (present participle) od czasownika ἐκχύννω (ekchynnō, „wylewać”). Oznacza to, że czas gramatyczny jest ściśle teraźniejszy, co podkreśla mistyczne wylanie krwi Chrystusa w kontekście ustanowienia Eucharystii.
W wersecie Mt 26, 28 czytamy: touto gar estin to haima mou tēs diathēkēs to peri pollōn ekchynnomenon eis aphesin hamartiōn („to jest bowiem moja krew Przymierza, wylana za wielu dla odpuszczenia grzechów”). Forma ekchynnomenon jest imiesłowem obecnym (present participle, nijaki, dopełniacz), co łączy się z zasadą gramatyki greki NT: gdy występuje podwójny czas teraźniejszy (w partykule i czasowniku finito, jak tu estin + ekchynnomenon), czas ten nie oznacza przyszłości, lecz ścisły teraźniejszy.
Ta konstrukcja podkreśla, że wylanie krwi dokonuje się tu i teraz w kielichu, w ścisłym związku z historycznym wylaniem na Krzyżu, ale nie jako przyszłe wydarzenie.
W Ewangelii według św. Mateusza 26:28 grecka forma ἐκχυννόμενον (ekchynnomenon) to imiesłów czasu teraźniejszego (present participle) od czasownika ἐκχύννω (ekchynnō, „wylewać”). Oznacza to, że czas gramatyczny jest ściśle teraźniejszy, co podkreśla mistyczne wylanie krwi Chrystusa w kontekście ustanowienia Eucharystii.
Kontekst gramatyczny w grece nowotestamentowej
W wersecie Mt 26:28 czytamy: touto gar estin to haima mou tēs diathēkēs to peri pollōn ekchynnomenon eis aphesin hamartiōn („to jest bowiem moja krew Przymierza, wylana za wielu dla odpuszczenia grzechów”). Forma ekchynnomenon jest imiesłowem obecnym (present participle, nijaki, dopełniacz), co łączy się z zasadą gramatyki greki NT: gdy występuje podwójny czas teraźniejszy (w partykule i czasowniku finito, jak tu estin + ekchynnomenon), czas ten nie oznacza przyszłości, lecz ścisły teraźniejszy.
Ta konstrukcja podkreśla, że wylanie krwi dokonuje się tu i teraz w kielichu, w ścisłym związku z historycznym wylaniem na Krzyżu, ale nie jako przyszłe wydarzenie.
Porównanie z innymi Ewangeliami i tradycją liturgiczną
W Ew. wg św. Łukasza (Łk 22:20) występuje podobna forma: to poterion [...] ekchynnomenon („ten kielich [...] wylany”), co explicite wskazuje na teraźniejszość w kielichu.
Św. Tomasz z Akwinu w komentarzu do Mt 26, 28 zauważa różnicę między formułą ewangeliczną a liturgiczną Kościoła (np. „mysterium fidei”, „nowego i wiecznego przymierza”, „za was i za wielu”), ale potwierdza sens konsekracji: krew jest „wylana” (shed, w tłumaczeniu future, lecz oparta na present participle greckim) za wielu dla odpuszczenia grzechów.
Wulgata łacińska tłumaczy to jako effundetur lub fundetur (future), co jest uzasadnione teologicznie (związek z Krzyżem), ale filologicznie bliższe jest effunditur (present), jak w starożytnych kodeksach.
Znaczenie teologiczne
Czas teraźniejszy podkreśla aktualność ofiary Chrystusa w Eucharystii: krew jest wylana obecnie dla odpuszczenia grzechów, co czyni ją skuteczną i wieczną.
Ekchynnomenon to czas teraźniejszy (present participle), co jest kluczowe dla zrozumienia eucharystycznej obecności ofiary Chrystusa.
Łk 22, 19
Mt 26, 27-28
Każda Msza Święta sprawująca przez kapłanów Kościoła ἐπίσκοπος (episkopos), πρεσβύτερος (presbýteros), to przypomnienie słów Jezusa z Wieczernika, ale jednocześnie to jest ta sama Msza Święta z Wieczernika, którą uobecniamy, gdzie Chrystus łamie dla nas chleb:
Piąta Modlitwa eucharystyczna
Ml 1, 11 |
„Albowiem od wschodu słońca aż do jego zachodu
wielkie będzie imię moje między narodami,
a na każdym miejscu dar kadzielny będzie składany
imieniu memu i ofiara czysta.”
|
| "ofiara czysta" - jest to zapowiedź wolnej od wszelkiej skazy przyszłej ofiary czasów mesjańskich, Eucharystii.
|
Ofiara czysta na Eucharystii to uobecnienie bezkrwawej Ofiary Krzyża Chrystusa, gdzie Jezus w sposób sakramentalny składa siebie samego Bogu Ojcu pod postaciami chleba i wina, a wierni przyłączają do Niego siebie, swoje cierpienia, radości i całe życie, stając się częścią tej Boskiej Ofiary. Jest to źródło łaski, gdzie sam Chrystus jest jednocześnie Ofiarodawcą i Ofiarą.
Kluczowe aspekty ofiary czystej:
Uobecnienie Ofiary Krzyża: Msza Święta nie jest nową ofiarą, lecz ponowieniem (choć nie powtórzeniem) i uobecnieniem (czynienie obecnym) raz złożonej Ofiary Jezusa na Golgocie.
Bezkrwawe sprawowanie: Ofiara ta dokonywa się pod postaciami chleba i wina, w sposób bezkrwawy, co symbolizuje oddzielenie Ciała od Krwi Chrystusa na krzyżu.
Działanie Chrystusa: To sam Jezus Chrystus, in persona Christi (w osobie Chrystusa) przez prezbitera, składa tę Ofiarę swojemu Ojcu.
Ofiarowanie wiernych: Wierni przyłączają do tej Boskiej Ofiary swoje życie, modlitwy, trudności i radości, ofiarując siebie wraz z Chrystusem.
«Dary symboliczne: Chleb i wino, które stają się Ciałem i Krwią Chrystusa, symbolizują pracę, cierpienie i całe życie ludzkie.
«Znaczenie ołtarza: Miejsce sprawowania Mszy nazywa się ołtarzem, ponieważ dokonuje się na nim święta Ofiara.
W skrócie:
Ofiara czysta to serce Eucharystii, gdzie wierni mają udział w tajemnicy Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Jezusa, a przez przyjęcie Komunii jednoczą się z Nim, stając się bogatymi w łaskę i jedność z Bogiem.
Ofiara Mszy Świętej (Eucharystia) jest w teologii chrześcijańskiej rozumiana jako uobecnienie (czynienie obecnym) i ponowienie (choć nie powtórzenie) raz złożonej ofiary Jezusa na Golgocie, łącząc sakramentalnie wydarzenie krzyża i zmartwychwstania w teraźniejszości. Różnica polega na tym, że ofiara na Kalwarii była widzialna i krwawa, a w Eucharystii jest ofiarą bezkrwawą, sprawowaną przez Chrystusa i Kościół.
Jak Eucharystia uobecnia Ofiarę Krzyża?
Sakramentalne ponowienie: Msza Święta, poprzez słowa konsekracji, sprawia, że ofiara Krzyża staje się realnie obecna i dostępna dla wiernych.
Jedyna Ofiara: Jest to ta sama Ofiara Jezusa, która została złożona na krzyżu, tylko przedstawiona w inny sposób (bez krwi, pod postaciami chleba i wina).
Połączenie z Ostatnią Wieczerzą i Kalwarią: Ostatnia Wieczerza była zapowiedzią Ofiary Krzyża, a Eucharystia jest jej sakramentalnym uobecnieniem i pamiątką, o czym mówi Jezus: "To jest Ciało Moje... to jest Krew Moja...".
Cel: Umożliwia wiernym uczestnictwo w zbawczym dziele Chrystusa, ofiarując Bogu Jego samego i łącząc ich z Jego ofiarą.
Podsumowując, Kościół wierzy, że przez Eucharystię, wydarzenie Kalwarii jest przywracane do teraźniejszości, stając się źródłem zbawienia i łaski.
Uobecnienie Mszy Świętej w nauczaniu Kościoła
Msza Święta uobecnia – czyni aktualnie obecnym – jednorazową Ofiarę Krzyża Chrystusa w sposób bezkrwawy, jako pamiątkę Jego Męki, Śmierci i Zmartwychwstania. Jest to centralny element Eucharystii, gdzie Chrystus staje się realnie obecny pod postaciami chleba i wina, a wierni uczestniczą w tym samym Sakramencie Odkupienia.
Kościół naucza, że celebracja Mszy nie jest jedynie wspomnieniem historycznym, lecz rzeczywistym uobecnieniem tajemnicy Paschalnej, gdzie Ofiara Chrystusa jest perpetuowana.
Natura uobecnienia Ofiary Krzyża.
Msza Święta jest pamiątką (memoriale) Ofiary Krzyża, która czyni Chrystusa realnie i tajemniczo obecnym. Wypełniając nakaz Pański: „To czyńcie na moją pamiątkę”, wierni składają Ojcu dary stworzenia – chleb i wino – które przez moc Ducha Świętego i słowa Chrystusa stają się Jego Ciałem i Krwią.
„Myśląc o tym nakazie Pana, sprawujemy pamiątkę Jego ofiary. W ten sposób ofiarujemy Ojcu to, co sam nam dał: dary stworzenia, chleb i wino, które przez moc Ducha Świętego i słowa Chrystusa stają się Ciałem i Krwią Chrystusa. Chrystus jest w ten sposób realnie i tajemniczo uczyniony obecnym.” Ta obecność jest substancjalna i ciągła pod postaciami eucharystycznymi, a także w zgromadzeniu liturgicznym, w osobie szafarza, Słowie Bożym i modlitwie Kościoła. Synod Trydencki podkreśla, że w tej Ofierze bezkrwawnej ta sama Ofiara Krzyża jest propitiacyjna dla żywych i zmarłych.
Msza jako centrum życia Kościoła
Celebracja Mszy jest centrum całego życia chrześcijańskiego, zarówno Kościoła powszechnego i lokalnego, jak i poszczególnych wiernych.
W niej Bóg uświęca świat w Chrystusie, a ludzkość oddaje cześć Ojcu przez Syna w Duchu Świętym. Jest to jedyny Sakrament sakramentów, Święta Ofiara, w której Kościół składa siebie wraz z Chrystusem.
„Celebracja Mszy, jako czyn Chrystusa i Ludu Bożego hierarchicznie zorganizowanego, jest centrum całego życia chrześcijańskiego Kościoła zarówno powszechnego, jak i lokalnego, a także każdego wiernego indywidualnie.”
Kapłani, działając in persona Christi, uobecniają tę Ofiarę, czerpiąc z niej siłę swojego posługiwania. Eucharystia jest źródłem i szczytem misji Kościoła.
Uobecnienie Mszy prowadzi do zjednoczenia z Chrystusem przez Komunię Świętą, gdzie wierni przyjmują samego Chrystusa, który za nas siebie ofiarował.
Kościół zaleca częstą, a nawet codzienną celebrację, nawet bez obecności wiernych, jako akt Chrystusa i Kościoła. W adoracji eucharystycznej poza Mszą kult oddawany jest tej realnej Obecności. W kontekście współczesnym, jak podkreśla Jan Paweł II, Msza powinna być celebrowana godnie, z udziałem zgromadzenia, by wierni wchodzili w tajemnicę zbawienia poprzez znaki liturgiczne.
Uobecnienie Mszy Świętej to rzeczywiste aktualizowanie Ofiary Krzyża w czasie i przestrzeni, czyniące Chrystusa obecnym sakramentalnie dla pożytku Kościoła – żywych, zmarłych i całego świata.
Zaprasza do aktywnego udziału, adoracji i życia eucharystycznego, jako źródła łaski i pokoju.
Warto jeszcze wspomnieć o przeciwnikach Mszy Świętej, którzy lubią cytować ten werset:
Hbr 10, 11
Jest oczywiste, że nie chodzi tutaj o kapłanów Kościoła, lecz kapłanów Starego Testamentu. Różnicę widzimy w słowach greckich:
| Hbr 10, 11 |
Jakuba 5, 14 |
|
„Wprawdzie każdy kapłan staje codziennie do wykonywania swej służby, wiele razy te same składając ofiary, które żadną miarą nie mogą zgładzić grzechów.”
|
„Choruje ktoś wśród was? Niech sprowadzi kapłanów Kościoła, by się modlili nad nim i namaścili go olejem w imię Pana”
|
|
Καὶ πᾶς μὲν ἱερεὺς ἕστηκεν καθ᾿ ἡμέραν λειτουργῶν...
|
πρεσβυτέρους τῆς ἐκκλησίας...
|
| Hbr 10, 11 |
Mt 26, 28 |
|
„Wprawdzie każdy kapłan staje codziennie do wykonywania swej służby, wiele razy te same składając ofiary, które żadną miarą nie mogą zgładzić grzechów.”
|
„bo to jest moja Krew Przymierza, która za wielu będzie wylana na odpuszczenie grzechów.”
|