Rok 1776 w nauczaniu C. T. Russella i Towarzystwa Strażnica
Rok 1776 to mało znana data, którą posługiwało się kiedyś Towarzystwo Strażnica. Z tego powodu omawiamy jej znaczenie.
Na początku informujemy, że artykuł nasz składa się z następujących rozdziałów:
Rok 1776 – koniec prześladowań „świętych Najwyższego” według C. T. Russella
Inne koncepcje Towarzystwa Strażnica dotyczące znaczenia roku 1776
Rok 1776 nie należał do najważniejszych dat C. T. Russella (1852-1916), prezesa Towarzystwa Strażnica (od 1884 r.). Zapewne żaden ze Świadków Jehowy nie ma pojęcia, że taka data funkcjonowała w ‘proroczych’ dowodzeniach tej organizacji. Nawet niewielu badaczy Pisma Świętego potrafi coś o omawianym roku powiedzieć. Jednak jeden ze skorowidzów, przez nich opracowanych, wskazuje rok 1776 wśród dat Russella, które wymienia w swoich Wykładach Pisma Świętego (1886-1904). Patrz Expanded Biblical Comments 1879-1916 (inaczej Bible Students Commentary 1879-1916) 1989, komentarz do Ap 17:6 (brak numeracji stron).
Rok 1776 – koniec prześladowań „świętych Najwyższego” według C. T. Russella
Rok 1776, jako mający pewne znacznie dla Russella, wymieniony został tylko jeden razy w całej dostępnej jego literaturze. Zamieszczony został na stronie 584 w angielskim tomie pt. The Day of Vengeance (1897), od roku 1912 mającym tytuł Walka Armagieddonu.
W polskim tomie obok roku 1776 wymieniony został rok 1779. Ta ostatnia data to kolejny błąd, prawdopodobnie w druku (jak na s. 748 zamiast roku 1878 podano rok 1848). Powinien być to rok 1799, tak jak w tekście angielskim:
The early Church was persecuted by civil Rome, while later, when Papal Rome got control, all who refused to approve her abominations were persecuted by her (Jezebel) directly, or indirectly by the civil powers to which she was wedded (Ahab). And they were given into her power, and she wore out the saints of the Most High for a time, times and a half time – 1260 years – until A.D. 1799. And this long persecution, in which "many were purified and made white and tried," and in which the Mother of Harlots was "drunk with the blood of the saints and the martyrs of Jesus" (Rev. 17:6) ended as we have already shown, practically in 1776 and actually in 1799 when the Pope and his authority were humiliated before the World (The Battle of Armageddon 1915 s. 584; por. wcześniejsze wydanie pt. The Day of Vengeance 1897 s. 584).
Co miał wyznaczać Russelowi rok 1776?
Miało zakończyć się wtedy „długie prześladowanie” świętych Najwyższego.
Jak wspomnieliśmy, w polskim czwartym tomie, prawdopodobnie przez pomyłkę, wymieniono rok 1779, jako przedłużony czas tego prześladowania, które niby zakończyło się jednak w roku 1776.
Jest to data błędna, ponieważ wcześniej mowa jest o roku 1799, do którego nawiązano.
Błąd ten występował przez kilka lat we wszystkich polskich edycjach tomu Wykładów Russella (1919, 1923, 1925):
„I oddani byli w jego moc, a papiestwo trapiło świętych Najwyższego przez czas, czasy i pół – 1260 lat – aż do R. P. 1799. A to długie prześladowanie, w którem wielu zostało oczyszczonych, wybielonych i wypróbowanych, a matka wszeteczeństw »upiła się krwią świętych i krwią męczenników Jezusowych« (Obj. 17:6), zakończyło się, jak to już wykazaliśmy, praktycznie w roku 1776, zaś aktualnie w roku 1779, kiedy papież i jego autorytet kompletnie został upokorzony wobec świata” (Walka Armageddonu 1919, 1925 s. 725).
Nie można się nadziwić, że uczniowie Russella, studiując co roku każdy tom, nie zauważyli tego błędu i go nie poprawili. Może rzeczywiście, jak pisał w roku 1911 Russell, oni w większości nie znali się na jego chronologii i datach:
„Tak samo względem chronologii. Zdaje mi się, że połowa braci nie mają tych przymiotów umysłu, któreby uzdolniły ich do wyrozumienia chronologii. Niektórzy z takich może gotowi by pomyśleć, że ponieważ nie mogą zrozumieć wszystkiego co napisane jest w drugim tomie o chronologii, nie będą nigdy świętymi. Nie miejcie tej obawy, drodzy przyjaciele. Ci, co mogą zrozumiewać sprawy chronologiczne, niechaj mają tę przyjemność; lecz ci co rozumieć nie mogą, niech się tym nie martwią” (Co kaznodzieja Russell odpowiadał na zadawane jemu liczne pytania 1947 [ang. 1917] s. 225).
Oczywiście wszystkie edycje angielskiego tomu wymieniają rok 1799, a nie 1779 (patrz The Day of Vengeance 1897 s. 584; ang. Walka Armagieddonu 1915 s. 584).
Współcześni polscy badacze Pisma Świętego w dodrukach tomu wydanego w roku 1997 poprawili omawianą datę na rok 1799:
„I dano jej władzę i wytracała świętych Najwyższego aż do czasu, czasów i połowy czasu – 1260 lat – do roku 1799 n.e. Owe długotrwałe prześladowania, w których było wielu “oczyszczonych i wybielonych, i doświadczonych” i na skutek których matka wszetecznic była “pijana krwią świętych i krwią męczenników Jezusowych” (Obj. 17:6 nb), zakończyły się, jak już wykazaliśmy, praktycznie w roku 1776, a rzeczywiście w 1799 r., kiedy to papież i jego władza zostały upokorzone przed światem” (Walka Armageddonu 1997 s. 584, Wydawnictwo „Na Straży”).
Zauważmy, że Russell pisał głównie, zaznaczając, o „aktualnie” roku 1799. Zapomniał zapewne dodać, iż jeszcze kilka lat wcześniej nauczał o roku 1798, a nie 1799:
„Zaraz po ucisku owych dni słońce się zaćmi itd. ([Mt 24] w. 29 ). Wersety 29 i 30 nawiązują do ciągu wydarzeń należących do »czasu końca« w odniesieniu do świata. Ucisk, o którym mowa, to ucisk z [Mt 24] wersetu 9 , a nie z wersetów 21 i Dn 12:1, co stanie się oczywiste w miarę kontynuowania tematu. [W czasie tych dni, zanim się one zakończą w 1798], ale po ucisku tych dni – gdy prześladowania papieskie i inne obrzydliwości (systemów) zaczęły dobiegać końca – w 1780 roku nastał »Mroczny Dzień«” (ang. Strażnica styczeń 1885 s. 711 [reprint]).
Oto pierwszy z fragmentów zeStrażnicy, uczący o roku 1798:
„Obalenie tego panowania w 1798 roku przez Rewolucję Francuską oznaczało początek »czasu końca« (Dn 11:35)” (ang. Strażnica sierpień 1879 s. 24 [reprint]).
Po kilku latach nauczania Russell zmienił rok 1798 na 1799.
Dopiero w roku 1890 widnieje w publikacjach „czas końca” wyznaczony na rok 1799 (ang. Strażnica listopad 1890 s. 1258 [reprint]). Wydany w roku 1889 tom Russella pt. Nadszedł Czas wymienia już kilka razy rok 1799, choć nie łączy go wprost z „czasem końca” (ang. s. 256, 273, 296; pol. 1919 s. 287, 305, 333).
O ile w Strażnicy „czas końca” datowany na rok 1799 pojawił się we wspomnianym roku 1890, to w tomie trzecim Wykładów Russella rok później:
„»Koniec Czasu«, okres stu piętnastu (115) lat, od roku 1799 do roku 1914 jest szczególnie zanotowany w Piśmie Świętym” (Przyjdź Królestwo Twoje 1919 [ang. 1891] s. 15).
„(...) w rozdziale 12 są zaznaczone trzy okresy a mianowicie 1260, 1290, 1335 czyli dni prorocze, które współdziałają i utwierdzają daty podane w rozdziale 11, że początek Czasów ostatecznych rozpoczął się w 1799 roku” (Przyjdź Królestwo Twoje 1919 [ang. 1891] s. 16-17).
„Karyera Napoleona w świetle proroctwa datuje się od roku 1799 jako zakończenie 1260 lat władzy papieskiej i jako początek »Czasu Ostatecznego«” (jw. s. 34).
Widzimy zatem, że nie wiadomo po co Russellowi potrzebny był wymieniony rok 1776. On praktycznie nie miał dla niego żadnego znaczenia proroczego czy chronologicznego. Ważniejszy był rok 1799, który w polskim tomie podany został błędnie jako 1779. Na dodatek ta pierwsza data przyjęta została do chronologii pastora dopiero w roku 1890, a wcześniej uczył on o roku 1798.
Pastor nie podał żadnego uzasadnienia dla roku 1776, żadnych źródeł historycznych, ani nawet swoich wyliczeń chronologicznych, jak w przypadku innych dat. Nie podał też powodu zmiany roku 1798 na 1799.
Skąd Russell wziął rok 1798, który zamienił z czasem na 1799?
Datę tę i jej znaczenie przejął od adwentysty N. Barboura (1824-1905) i innych badaczy adwentowych:
„»Czas końca« rozpoczął się wraz z końcem 1260 dni panowania papieskiego w roku 1798. Rozpoczął się »dzień Pański«, chronologicznie, w 1873 roku, gdy zakończyło się 6000 lat; i 1335 »dni«...” (Herald of the Morning czerwiec 1875 s. 2 – “The time of the end” began when the 1260 days of papal dominion ended, in 1798. “The day of the Lord” began, chronologically, in 1873, where the 6000 years ended; and the 1335 “days,”...).
Patrz też Herald of the Morning styczeń 1876 s. 15 (z tym egzemplarzem Russell zapoznał się w styczniu 1876 r.).
Wydając wspólnie z Barbourem książkę Trzy światy uczył o tej dacie i początku „czasu końca”:
„Filadelfia oznacza »miłość braterską« i odnosi się do kościoła reformującego, od czasów Lutra do początku »czasu końca«, czyli roku 1798” (The Three Worlds, and the Harvest of This World 1877 s. 177 – Philadelphia, means, "brotherly love," and refers to the reformation church, from the days of Luther to the beginning of the "time of the end," or 1798).
„W innym miejscu podaliśmy powody, dla których uważamy, że ten »ucisk« pod ohydą, która miała spustoszyć, odnosi się do prześladowań pod rządami Kościoła papieskiego, które niemal całkowicie zakończyły się w XVIII wieku” (The Three Worlds, and the Harvest of This World 1877 s. 173).
W cytowanej książce 22 razy pada rok 1798, a ani razu 1799.
Barbour i Russell posłużyli się tą samą nauką i datą (1798), co wcześniej kaznodzieja baptystyczny William Miller (1782–1849) i E. G. White (1827-1915), prorokini Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego. Ona też zasugerowała rok 1776. Choć nie wymieniła go wprost:
„Proroczy okres 1260 lat skończył się w roku 1798. Ćwierć wieku wcześniej prześladowania prawie zupełnie ustały. Po nich, według słów Jezusa, miało nastąpić zaćmienie słońca. 19 maja 1780 roku przepowiednia ta wypełniła się” (Wielki bój E. G. White 2017 [ang. 1888] s. 188).
Jednak w swoim czasopiśmie Adwentyści Dnia Siódmego już w roku 1853 uczyli o roku 1776:
„Werset 21 [Mt 24] rozpoczyna wielki ucisk, który przechodzi przez dziesięć prześladowań i jest kontynuowany przez Kościół rzymskokatolicki przez prawie tysiąc dwieście sześćdziesiąt lat. Ucisk prowadzi nas do około 1776 roku, kończąc się na krótko przed końcem samych dni. Mk 13,24. Następnie mamy znaki przyjścia naszego Zbawiciela – zaćmienie słońca i księżyca w 1780 roku oraz upadek gwiazd w 1833 roku” (The Advent Review, and Sabbath Herald t. 4, 09.06 1853 s. 9, par. 9).
https://m.egwwritings.org/en/book/1644.298
Patrz na przykład te i inne dzieła Millera:
Dissertations on the True Inheritance of the Saints 1842 s. 36, 45, 49;
Remarks on Revelations Thirteenth, Seventeenth and Eighteenth 1844 s. 6-7.
https://m.egwwritings.org/en/search?query=538+1798&type=basic&limit=20&page=5
Signs of the Times and Expositor of Prophecy [Himes], vol. 5 April 19, 1843, page 49 paragraph 2:
https://m.egwwritings.org/en/book/1655.1476?hl
Widzimy zatem, że choć Russell nie podał, skąd zaczerpnął rok 1776 do swych proroczych rozważań, to jednak zauważamy ślad tej nauki w pismach Adwentystów Dnia Siódmego. Ten rok, jak i 1798, pochodziły z tego samego adwentystycznego źródła.
Inne koncepcje Towarzystwa Strażnica dotyczące znaczenia roku 1776
Po śmierci Russella Towarzystwo Strażnica prawdopodobnie ani razu nie zastosowało roku 1776 w takim znaczeniu, jak on. Owszem wydawano do roku 1927 dodruki Wykładów pastora, ale z roku na rok coraz mniej nauk było w nich aktualnych. Od roku 1917 w Strażnicy i w siódmym tomie Wykładów (1917) zaczynały pojawiać się „nowe światła”, to znaczy nowsze wykładnie starszych nauk. Tak było też z rokiem 1776, który otrzymał nową interpretację. „Rewolucja amerykańska” połączona z tą datą stała się odtąd wyznacznikiem i impulsem dla dalszych proroctw Towarzystwa Strażnica. Russell osobiście ani razu w swoich proroctwach nie użył terminu American Revolution (tylko w cytatach ze świeckich publikacji – 4 razy). Natomiast Towarzystwo Strażnica już w roku 1917 rozpoczęło nauczać o niej, choć przez pierwsze dwa lata nie użyto wprost daty 1776. Zauważmy, że amerykańską rewolucję zidentyfikowano z trzęsieniem ziemi z tekstu Ap 6:12.
Oto pierwsze fragmenty z lat 1917-1918:
„[Ap] 6:12 (…) A [oto] stało się wielkie trzęsienie ziemi. – Literalnie, wielkie trzęsienie ziemi w Lizbonie, 1 listopada, 1755. które rozciągnęło się na przestrzeni przeszło 4,000,000 mil kwadratowych; wstrząsnęło całą Afryką i zachodnią Europą, włączając Skandynawię i Grenlandyę; zabiło 90,000 osób w Lizbonie i wiele tysięcy gdzieindziej; zniszczyło każdy kościół i każdy klasztor w tem mieście; (…) Symbolicznie, Amerykańska Rewolucya, w 21 lat później (przyczyną francuzkiej rewolucyi); najpomyślniejszy i najbardziej niezwykły ruch postępowy niższej warstwy ludzkiego społeczeństwa, jaki kiedykolwiek widziano wówczas na świecie” (Dokonana Tajemnica 1923, 1925 s. 140 [ang. 1917, 1927 s. 119]).
„[Ap 6:12] Wielkie trzęsienie ziemi: Literalnie, wielkie trzęsienie ziemi w Lizbonie, 1 listopada 1755 roku, które objęło obszar ponad 4 000 000 mil kwadratowych. Symbolicznie, rewolucja amerykańska, 21 lat później, stała się przyczyną rewolucji francuskiej” (The Revelation of Jesus Christ—According to the Sinaitic Text 1918 s. 81).
Dziwne jest to, że tekst Ap 6:12 mówi o jednym trzęsieniu ziemi, a w proroctwie Towarzystwa Strażnica pojawiają się dwa trzęsienia (literalne i symboliczne). Na dodatek oddalone są one od siebie o 21 lat (1755 i 1776).
Oto kolejny tekst z roku 1919, w którym już wprost pada data 1776:
„»CZAS KOŃCA«
Szósta pieczęć została następnie otwarta i w tym czasie nastąpiło wielkie trzęsienie ziemi (Objawienie 6:12). W symbolice Biblii trzęsienie ziemi jest symbolem rewolucji. Pan łaskawie umieścił to odniesienie do trzęsienia ziemi w wyżej cytowanych fragmentach Pisma Świętego, abyśmy mogli określić czas otwarcia tej pieczęci, który miał nastąpić między czasami Lutra a początkiem żniwa. W tym okresie trzech i pół wieku miały miejsce dwie wielkie rewolucje – rewolucja amerykańska w 1776 roku i rewolucja francuska w 1789 roku. Rewolucja francuska była w rzeczywistości spowodowana duchem wolności zrodzonym przez zwycięską rewolucję w Ameryce. Te dwa wydarzenia są ze sobą powiązane jako przyczyna i skutek” (ang. Strażnica 15.04 1919 s. 6423 [reprint] – "THE TIME OF THE END" The sixth seal was next opened, and at that time there was a great earthquake. {Revelation 6:12} In the symbology of the Bible an earthquake is a symbol of revolution. The Lord has graciously inserted this reference to an earthquake in the above cited Scriptures in order that we might be able.to time the opening of this seal, which was to ocour sometime between the days of Luther and the beginning of the harvest. There were two great revolutions during that period of three and onehalf centuries--the American Revolution in 1776, and the French Revolution of 1789. The French Revolution was really caused by the spirit of liberty engendered by the successful revolution in America. The two events stand related one to another as cause and effect.).
O ile Russell akcentował prześladowania prawdziwie wierzących kończące się w roku 1776, to po jego śmierci pisano, że tamten czas był okresem „powszechnego oświecenia”:
„Czy zatem tom siódmy zawiera »pokarm na czas właściwy dla domowników wiary«? Z pewnością tak. Następna, czyli Szósta Pieczęć, została otwarta i mówi, że nastąpiło »wielkie trzęsienie ziemi«. Odnosi się to do rewolucji i utożsamiałoby ją z okresem wielkiego trzęsienia ziemi między czasami Marcina Lutra a ogłoszeniem obecnej prawdy – czyli Siódmą Pieczęcią. Zatem Szósta Pieczęć pojawia się między Marcinem Lutrem a pastorem Russellem. A w Objawieniu miało nastąpić trzęsienie ziemi między tymi czasami, co wskazuje, że miało to dotyczyć okresu powszechnego oświecenia, mniej więcej w czasie Wielkiej Rewolucji Amerykańskiej, 1776 roku, lub Wielkiej Rewolucji Francuskiej, która nastąpiła kilka lat później. Ale oczywiście rewolucja francuska tak naprawdę miała swój początek w rewolucji amerykańskiej – jako przyczyna i skutek” (Souvenir Report of the Bible Student’s Convention (Pittsburgh, Pa., U.S.A.) 1919, Dodatek s. 45).
W kolejnych latach nie łączono roku 1776 z trzęsieniem ziemi i rewolucją, a w roku 1930 odrzucono te ‘prorocze’ elementy. Od tej pory rok 1776 miał dla Towarzystwa Strażnica już tylko świeckie znaczenie:
„Znaczenie tego obrazu jest jasne od R. P. 1914. Narodzenie tego dziecięcia jest najgłówniejszym punktem tego obrazu. Ono oznacza narodzenie nowego rządu Bożego dla człowieczeństwa w roku 1914. W tym roku chronologia biblijna zaznaczyła koniec czasów panowania pogan. Z tym nadmienionym rokiem rozpoczął się czas oczekiwany przez Jezusa, by wziąć na się moc, którą miał wydelegowaną przez Najwyższego Boga, na panowanie nad całą ziemią. – Objawienie Jana 11: 17.
Dla lepszego zrozumienia przedstawmy sobie narodzenie amerykańskiego narodu. W jaki sposób nastały te narodziny? Lud amerykański zorganizował Kontynentalny Kongres i dnia 4-go lipca 1776 ogłosił się wolnem i niepodległem państwem, przeto w danym czasie odbyły się narodziny. Ośmioletnia walka z Wielką Brytanją towarzyszyła narodzinom tego narodu” (Strażnica 15.04 1930 s. 123 [ang. 15.01 1930 s. 27]).
W roku 1930 Towarzystwo Strażnica ogłosiło też w swoim komentarzu do Apokalipsy, że w rok 1776 to czas narodzenia się bestii z tekstu Ap 13:11:
„Rewolucja w roku 1776 i ustanowienie w ślad za tem niezależnego rządu Stanów Zjednoczonych bynajmniej nie przeczy faktowi, że bestja o dwóch rogach odnosi się do Wielkiej Brytanji i Stanów Zjednoczonych” (Światło 1930 t. 1, s. 284).
Interesujące jest to, że wcześniej nauczano, że ta dwurożna bestia jest „jednym kościelniczym systemem” (Dokonana Tajemnica 1925 [ang. 1917, 1927] s. 239), „A teraz co do tych dwóch rogów. Naturalnie Anglia była jednym z nich, a Irlandya drugim” (jw. s. 241).
Przez wiele lat, aż do roku 2012, Towarzystwo Strażnica nauczało, że rok 1776 dał początek utworzenia siódmego mocarstwa zespolonego w imperium anglo-amerykańskie. Niby początkiem jego powstawania miał być rok 1763, ale jednak kluczowe wydarzenie nastąpiło w roku 1776:
„Brytania stanowiła kiedyś północno-zachodni kraniec cesarstwa rzymskiego. Jednakże do roku 1763 zdążyła się przeobrazić w imperium brytyjskie, panujące na morzach i oceanach świata.
W roku 1776 trzynaście jego amerykańskich kolonii ogłosiło niepodległość, by utworzyć Stany Zjednoczone Ameryki. Jednakże w późniejszych latach Brytania i Stany Zjednoczone współpracowały ze sobą w czasie pokoju i wojny. Tak powstało siódme mocarstwo zapowiedziane w Biblii: zespolone imperium anglo-amerykańskie” (Pilnie zważaj na proroctwa Daniela! 1999 s. 57).
Patrz podobnie Our Incoming World Government—God’s Kingdom 1977 s. 96-97.
Chociaż Towarzystwo Strażnica w cytowanej książce bardziej akcentuje znaczenie roku 1763 (5 razy występuje), to jednak rok 1776 dwa razy pojawia się w niej (s. 57, 172), razem z pierwszą datą.
Ciekawe jest to, że wcześniej widziano początek „siódmego mocarstwa” już w roku 1600, a nie w latach 1763-1776:
„ROK PO CHR. 1600. Imperium Brytyjskie zaczyna wzrastać jako siódme mocarstwo światowe” („Nowe niebiosa i nowa ziemia” 1958 [ang. 1953] s. 383; por. ang. Strażnica 01.04 1951 s. 222).
„O kogoż więc chodzi? O siódmą w historii ludzkości potęgę światową, o potężny system anglo-amerykańskiej potęgi światowej, który rozpoczął się w XVII stuleciu, kiedy to założona została brytyjska potęga światowa i ustanowionych zostało 13 kolonii amerykańskich” (Po Armagedonie – Boży nowy świat 1953 s. 4).
W XXI wieku Towarzystwo Strażnica usunęło w cień lata 1763-1776 na rzecz roku 1914, który od dawna w tej organizacji ma najważniejsze znaczenie wśród dat chronologicznych i proroczych.
Dokładnie w roku 2012 Świadkowie Jehowy zmienili swój pogląd i stwierdzili, że „siódme mocarstwo” osiągnęło swą pozycję „na początku dnia Pańskiego”, który rozpoczął się według Świadków Jehowy w roku 1914:
„A zatem w świetle proroctw biblijnych siódme mocarstwo światowe nie powstało pod koniec XVIII wieku, kiedy to Wielka Brytania zaczęła zyskiwać na znaczeniu. Osiągnęło tę pozycję na początku dnia Pańskiego*.
*Wyjaśnienie to aktualizuje informacje podane w książce
Pilnie
zważaj na proroctwa Daniela! w akapicie 24 na stronie 57 oraz zilustrowane
na stronach 56 i
„Czy sobie przypominasz?(…)
Kiedy mocarstwo anglo-amerykańskie stało się siódmą potęgą światową z biblijnego proroctwa?
Doszło do tego, gdy Wielka Brytania i Stany Zjednoczone zaczęły współpracować ze sobą w szczególny sposób podczas I wojny światowej” (Strażnica 15.08 2012 s. 30).
Wspomniane „zilustrowanie” (wykres) w książce Pilnie zważaj (s. 56, 139) nie zostało zmienione w nowszej jej edycji elektronicznej.
Jako ‘skorygowane’ ukazano je w roku 2013 w zrewidowanym angielskim przekładzie Biblii Świadków Jehowy (s. 1780), a po polsku w roku 2014 w broszurze pt. Pomoc do studium Słowa Bożego (s. 48).
W roku 2018 wykres ten, z następującymi słowami, zamieszczono w polskiej Biblii Towarzystwa Strażnica:
„Potęgi światowe przepowiedziane przez Daniela
(…) Wielka Brytania i USA … Daniela 2:33, 41-43
1914-1918 n.e.: potęga anglo-amerykańska pojawia się na arenie dziejów w trakcie I wojny światowej” (s. 1844).
Widzimy jak przez lata 1897-2012 Towarzystwo Strażnica zmieniało znaczenie roku 1776. Początkowo była to data końca prześladowań „świętych Najwyższego”, a na końcu wykreślono ją z zestawu dat istotnych dla Świadków Jehowy. Być może za jakiś czas usłyszymy o nowej dacie, bo wśród mocarstw światowych następują w XXI wieku pewne zmiany i przetasowania. Niewykluczone, że Towarzystwo Strażnica już opracowuje nowy komentarz do Księgi Daniela, bo ten z roku 1999 staje się coraz mniej aktualny. To samo dotyczy komentarza do Apokalipsy, bo ten wydany był w roku 1993 (ang. w 1988 r.).
Dedykujemy też Świadkom Jehowy ich własne słowa, właśnie dotyczące proroka Daniela:
„W starożytności natchnieni prorocy, tacy jak Daniel, nie opierali swych przepowiedni na analizie współczesnych im wydarzeń ani nie próbowali sterować biegiem spraw. Gdyby tak robili, ich proroctwa byłyby jedynie wytworem wyobraźni albo zwykłą manipulacją. Byłyby to ludzkie, niedoskonałe przewidywania” (Strażnica 01.12 2011 s. 12).
Dodajmy, że rok 1776 był ostatnią datą odziedziczoną po Russellu, która niedawno została odrzucona. Oczywiście pomijamy tu rok 1914, który teraz rzadziej, niż kiedyś, bywa przywoływany, ale nadal nazywany jest „rokiem znamiennym”, „punktem zwrotnym” i „rokiem o szczególnym znaczeniu”.
Wcześniej Russell lub Towarzystwo Strażnica odrzucali różne daty, które omawialiśmy w kilku artykułach oraz w książce pt. Daty odrzucone i zmienione przez Świadków Jehowy (2022). Oto one:
1755, 1780, 1789, 1798, 1799, 1800, 1828, 1829, 1833, 1840, 1843, 1844, 1846, 1872, 1873, 1874, 1875, 1878, 1879, 1881, 1910-1913, 1915, 1916, 1917, 1920, 1921, 1925, 1926, 1931, 1932, 1980.
Zaznaczamy, że inne daty z czasem nabrały innego znaczenia, niż pierwotnie. Dotyczy to lat 1914, 1918, 1919, 1935 i 1975.
Na zakończenie składam podziękowanie J. Romanowskiemu za pomoc w tworzeniu tego tekstu.
