![]() |
![]() |
W rozdziale tym nie ukazujemy dzisiejszej wykładni Towarzystwa Strażnica o datach zawierających się między rokiem 1914 a 1922, ale wskażemy jak tuż po minięciu tych lat organizacja ta reinterpretowała wydarzenia i zmieniała teksty oraz daty w swych publikacjach. Każdy rok omówimy tu w osobnym podrozdziale.
Raymond Franz (1922-2010), były członek Ciała Kierowniczego Świadków Jehowy (1971-1980), o takich reinterpretacjach dat wspomina następująco:
„Odnośnie wydarzeń uważanych za zaistniałe w sposób niewidzialny, ich przyjęcie oczywiście zależało całkowicie od wiary w przedstawiane interpretacje. Po jednym ze spotkań Ciała Kierowniczego, na którym poddawano dyskusji czasowe proroctwa i zmiany w ich zakresie, Bill Jackson [1901-1981] powiedział do mnie z uśmiechem: »Zwykle mówiliśmy, po prostu weź datę stąd i przenieś ją tam«.” (Kryzys sumienia R. Franz, 2006 s. 278).
Rok 1914
Jak już mówiliśmy we wcześniejszych rozdziałach, reinterpretacją oczekiwanych wydarzeń roku 1914 było przeniesienie ich na lata 1915 i 1918 (patrz rozdziały Rok 1915 – poprawiony rok 1914 i Rok 1918 – nowe ujęcie chronologii).
Sam rok 1914 też wcześniej przejął dla siebie wydarzenia, których oczekiwano w roku 1910 (zabranie do nieba, początek „wielkiego ucisku”).
Warto dodać, że rok 1914 już w latach dwudziestych XX wieku przestał wyznaczać Towarzystwu Strażnica czas nastania 1000-lecia. Pisaliśmy o tej kwestii w rozdziale Rok 1914 – data pierwotna.
Rok 1915
Szczególnie od roku 1914 Towarzystwo Strażnica zaczęło poprawiać swoje niektóre teksty. Rozpoczęło też przenoszenie spodziewanych wydarzeń z roku 1915 na czas późniejszy i na rok 1918. Oto przykłady zmian w dwóch znanych książkach.
| Nadszedł Czas 1919 | Nadszedł Czas 1923 |
|---|---|
| „(...) »walka wielkiego dnia Boga Wszechmogącego« (Obj. 16:14), która zakończy się R. P. 1915, kompletnie obali wszystkie dzisiejsze systemy” (s. 106). | „(...) »walka wielkiego dnia Boga Wszechmogącego« (Obj. 16:14), która zakończy się po R. P. 1915, kompletnie obali wszystkie dzisiejsze systemy” (s. 106). |
| The Battle of Armageddon 1914 | Walka Armagieddonu 1919 |
|---|---|
| (...) the organization of the Kingdom and the taking by our Lord of his great power as the King in April 1878, and the time of trouble or “day of wrath” which began October 1874, and will cease about 1915 (s. 604). | „(...) organizowanie Królestwa i objęcie przez Pana wielkiej władzy Królewskiej zaszło 1878 r., w kwietniu, a czas ucisku, czyli »dzień gniewu«, jaki zaczął się w 1874 roku, a zakończy się po roku 1915” (s. 747). |
Proces zmian chronologicznych w nauce Towarzystwa Strażnica opisaliśmy już wcześniej w rozdziale pt. Rok 1918 – nowe ujęcie chronologii i dlatego nie będziemy tu powtarzać tych treści. Zainteresowanych odsyłamy więc do tamtego materiału, gdzie przedstawiliśmy odejście od roku 1915 i przejście do roku 1918.
Warto też dodać, że rok 1915 stał się też jedną z podstaw do wyliczenia roku 1925, który miał zaznaczyć się między innymi powrotem patriarchów:
„Nie ulega wątpliwości, że Szatan wierzył, iż Królestwo Tysiąclecia miało nastąpić w roku 1915; wiedział też niewątpliwie, że na siedm lat przed tą datą miało nastąpić zwolnienie więzów nałożonych na złe duchy. Niech będzie co chce, ale widocznem jest, że założenie Królestwa w Palestynie prawdopodobnie nastąpi w roku 1925, w dziesięć lat później, aniżeli obliczaliśmy początkowo” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 151; por. edycja ang. The Finished Mystery 1917 s. 128).
Po roku 1915 odrzucono też tę datę, jako wyznaczającą koniec „czasów pogan” i powrócono znów do roku 1914!
Gdy książkę pt. Stworzenie czyli historja biblijna w obrazach (1914) zaczęto wydawać w odcinkach w czasopiśmie pt. Złoty Wiek (w latach 1925-1929), to w cytowanym poniżej fragmencie zamieniono rok 1915 na 1914. Oto porównanie tych słów w tabeli.
| Pierwotna wersja | Zmieniona wersja |
|---|---|
| „Tym sposobem »siedem kroć« znaczyłoby siedem razy po 360, czyli 2520 lat. Ten okres przypada na rok 1915. Innemi słowy, wkrótce termin władzy panowania nad ziemią się skończy. Wtedy nastąpi czas panowania Chrystusowego” (Stworzenie czyli historja biblijna w obrazach 1914 s. 50). | „Dlatego »siedem czasów« stanowią siedem razy trzysta sześćdziesiąt czyli 2520 lat. Koniec tego okresu przypada na rok 1914. Innemi słowy – pogańskie lenne panowanie nad ziemią wkrótce się skończy. Tedy nastanie czas właściwy na początek panowania królestwa Mesjaszowego” (Złoty Wiek 01.06 1927 s. 399; patrz też edycja ukraińska książki pt. Stworzenie czyli historia biblijna w obrazach 1927 s. 50). |
Ponownie rok 1914 występował już wcześniej (patrz np. The Finished Mystery 1917 s. 60; Miljony ludzi z obecnie żyjących nie umrą!” 1920 s. 11-12). O tym i o wcześniejszej nauce o końcu „czasów pogan” pisaliśmy w rozdziale Rok 1915 – poprawiony rok 1914.
Rok 1916
Rok 1916, w którym zmarł C. T. Russell i w którym też spodziewano się w Towarzystwie Strażnica zabrania do nieba (co opisaliśmy w rozdziale pt. Rok 1916 – śmierć C. T. Russella), nie był datą, którą trzeba było reinterpretować. Nadano jej jednak charakter biblijny. Sama śmierć prezesa tej organizacji i objęcie władzy przez J. F. Rutherforda przyczyniły się do zmian chronologicznych zaraz na początku roku 1917. Książka pt. Dokonana Tajemnica była zapewne opracowywana tuż po zgonie C. T. Russella, gdyż ją otrzymali już „17 lipca 1917 roku przy stołach w jadalni członkowie rodziny Betel” (Świadkowie Jehowy – głosiciele Królestwa Bożego 1995 s. 67).
Jednak mamy, jak wspomnieliśmy, przynajmniej kilka wzmianek w publikacji Towarzystwa Strażnica, w których nadaje się dla roku 1916 biblijne znaczenie. Oto komentarz tej organizacji do tekstu Ez 24:1-2, w którym w roku 1916 umiejscawia się wypowiedź Bożą do C. T. Russella:
„24:1,2. I stało się słowo Pańskie do mnie roku dziewiątego, miesiąca dziesiątego, dziesiątego dnia tegoż miesiąca, mówiąc: Synu człowieczy! napisz sobie imię dnia tego, tegoż właśnie dnia; bo obległ król Babiloński Jeruzalem prawie tegoż dnia. – Było to w jesieni roku 1916 – rok sześć miesięcy przedtem zanim miasto zaczęło być chłostane na wiosnę 1918 roku – kiedy siły robotnicze rewolucyi i anarchii zaczęły podnosić się przeciwko ustanowionym porządkom rzeczy w chrześciaństwie – zaczęło się oblężenie miasta” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 551).
Dodajmy, że tekst angielski z roku 1917 zamiast słów „rok sześć miesięcy przedtem”, ma tu a year and seven months before (tłumaczenie: „rok i siedem miesięcy przedtem”, s. 481). Widać z tego, że Towarzystwo Strażnica ciągle korygowało swe wypowiedzi. Dalej, na tej samej stronie, o słowach Ez 24:3 organizacja ta napisała:
„Pozafigura tego wypada około 1 listopada, 1916 roku, na dzień śmierci Pastora Russella, kiedy kościelnictwo rozpoczęło swą śmiertelną walkę z siłami robotników i anarchii, w znaczeniu literalnem...” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 551).
Oto kolejne powiązania śmierci Russella w roku 1916 z biblijnymi tekstami:
„Pastor Russell odszedł na wieki przed ręką pozafiguralnego Faraona, Szatana, w jesieni 1916 roku. Ale wierząc silnie, że »praca jego pójdzie za nim«, utrzymujemy, że nadzoruje on, z rozkazu Pańskiego, tę pracę, która ma być jeszcze spełniona” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 305);
„[Ez] 9:11. A oto mąż on odziany szatą lnianą, przy którego biodrach był kałamarz, oznajmił to mówiąc: Uczyniłem tak, jakoś mi rozkazał. – (...) Umarł w Październiku, 1916, a znalazłszy się poza wtórą zasłoną, sprawę zdał przed oblicznością Chrystusa z pracy mu powierzonej” (jw. s. 473; por. s. 65, 407);
„[Ez] 33:21. – (...) Głos Pastora Russell’a ucichł wraz ze śmiercią 31 października, 1916 r. Gdyby zastosowanie okresu zaniemówienia Ezechiela miało znaczenie jako szczegół czasu, to wiadomości co do spełnienia się tego, że Chrześcijaństwo dobyła szturmem anarchia, mógłby świat oczekiwać około 27 kwietnia 1918, w rok, pięć miesięcy i dwadzieścia sześć dni po śmierci wielkiego stróża Bożego. Jak w Ezechielu 24:27, tak i tu byłby to znak, wykazujący Chrześcijaństwu prawdziwe posłannictwo Pastora Russell’a od Wszechmocnego” (The Finished Mystery 1917 s. 530; por. edycja polska s. 615 – „w dniu lub po dniu 27 kwietnia 1918”).
Tak jak przed rokiem 1914, tak i z rokiem 1916 oraz późniejszym czasem wiązano widmo głodu:
„Już w r. 1916 było 25% mniej żywności w całym świecie, a wkrótce będzie jeszcze mniej” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 445).
Rok 1917
Reinterpretacje tekstów Towarzystwa Strażnica, mówiących początkowo o roku 1917, przedstawiamy w tabeli. Dotyczy to zmian dokonanych w tekście książki pt. Dokonana Tajemnica. Porównujemy tu fragmenty z roku 1917 z tymi poprawionymi później w roku 1919 lub 1925 (identycznie w 1923).
| Tekst pierwotny | Tekst zmieniony |
|---|---|
| „Upłynęło czterysta lat od 31 Października 1517 do 31 Października 1917. – Obj. 2:21; 1 Mojż. 15:13-16” (The Finished Mystery 1917 s. 44); | „Obecnie czas Lutra kończy się. – Obj. 2:21; 1 Mojż. 15:13-16” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 49); |
| „Jeżeli uciekniemy do Pana, jeszcze zanim przyjdzie zima, czyli czas Jego niełaski dla ludzkich systemów za dni naszych, to unikniemy surowości ucieczki, o której Pan powiada: »Przetoż módlcie się, aby nie było uciekanie wasze w zimie [w 1917-1918 (?)]«.” (The Finished Mystery 1917 s. 136); | „Jeżeli uciekniemy do Pana, jeszcze zanim przyjdzie zima, czyli czas Jego niełaski dla ludzkich systemów za dni naszych, to unikniemy surowości ucieczki, o której Pan powiada: »Przetoż módlcie się, aby nie było uciekanie wasze w zimie [czas na palenie kąkolu]«.” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 160); |
| „Trzy dni, w których Faraon ścigał Izraelitów na puszczy, wyobrażają trzy lata od 1917 do 1920, w którym to czasie posłańcy Faraona będą pochłonięci w morzu anarchii” (The Finished Mystery 1917 s. 258); | „Trzy dni, w których Faraon ścigał Izraelitów na puszczy, wyobrażają trzy lata poprzedzające czas anarchii, w którym to czasie posłańcy Faraona będą pochłonięci w morzu rozgniewanej ludzkości” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 307); |
| „Jeszcze nie przyszedł [Ap 17:10] – Ma to związek z bliskim pojawieniem się wojny, prawdopodobnie na wiosnę 1917. Pastor Russell przepowiedział nadejście ciemności w 1914 i stały się! Egipska plaga ciemności pozostała przez trzy dni (lata)” (The Finished Mystery 1917 s. 268); |
„Jeszcze nie przyszedł [Ap 17:10] – Ale ma ukazać się z końcem wojny” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 319); [pozostałych słów brak] |
| „[Ap 17:10] A gdy przyjdzie, na mały czas musi trwać. – Prawdopodobnie od jesieni 1917 do wiosny albo lata 1918” (The Finished Mystery 1917 s. 268); | Brak charakterystycznych, zaznaczonych słów w polskiej edycji (Dokonana Tajemnica 1925 s. 319); |
|
„Iż w jedną godzinę przyszedł sąd twój. – W jednym roku 1917-1918. Obj. 17:12” (The Finished Mystery 1917 s. 282); „Iż w jedną godzinę przyszedł sąd twój. – W jednym roku, od 1917-1918. Obj. 17:12. (Wykonanie wyroku nastąpi w krótkim czasie)” (Dokonana Tajemnica ok. 1920 [duży format] s. 282); |
„Iż w jedną godzinę przyszedł sąd twój. – W jednym roku. – Obj. 17:12. (Wykonanie wyroku nastąpi w krótkim czasie) (Dokonana Tajemnica 1925 s. 336); |
| „W jednym, krótkim roku, 1917-1918, ogromny i skomplikowany system sekciarski doszedł do szczytu swej mocy, jedynie po to, aby nagle popaść w zapomnienie” (The Finished Mystery 1917 s. 285); | „W jednym, krótkim roku, ogromny i skomplikowany system sekciarski doszedł do szczytu swej mocy, jedynie po to, aby nagle popaść w zapomnienie” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 341); |
|
„Bóg powierzył tę pracę dla wiernego ludu Swego. Reformujący nie mieli zmieniać swego stanowiska, ale stale atakować systemy kościelne, aż do końca oblężenia, które powinno zakończyć się w 1918. Żydowski rok 1918 zacznie się w październiku 1917” (The Finished Mystery 1917 s. 395-396); „(...) aż do końca oblężenia w r. 1918. Żydowski rok 1918 rozpoczął się w Paźdz., 1917” (Księga Prorocka Ezechiela 1919 s. 44). |
„Bóg powierzył tę pracę dla wiernego ludu Swego. Reformujący nie mieli zmieniać swego stanowiska, ale stale atakować systemy kościelne, aż do końca oblężenia, aż do upadku Babilonu” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 441). |
Jak widzimy z powyższego, reinterpretacja roku 1917 polegała na jego całkowitej eliminacji (po roku 1919) z chronologii Towarzystwa Strażnica.
Rok 1918
Towarzystwo Strażnica po kilku latach, o omawianym roku 1918, napisało:
„Zgodnie z obietnicą światło większe przyszło do Kościoła Bożego z r. 1918” (Strażnica 01.05 1926 s. 134 [ang. 15.04 1926]).
Reinterpretacje tekstów organizacji Świadków Jehowy mówiących początkowo o roku 1918 przedstawiamy w tabeli. Dotyczy to zmian dokonanych w tekście książki pt. Dokonana Tajemnica. Porównujemy tu fragmenty z roku 1917 z tymi poprawionymi później w roku 1919 lub 1925 (identycznie w 1923).
| Tekst pierwotny | Tekst zmieniony |
|---|---|
|
„Okres Laodycejski Kościoła rozciąga się od jesieni 1874 do wiosny 1918, trzy i pół roku przygotowania i czterdzieści lat żniwa” (The Finished Mystery 1917 s. 58); „Okres Laodycejski liczy się od jesieni 1874 do wiosny 1918 tj. półczwarta roku przygotowania z czterdziestu lat żniwa” (Strażnica Nr 12, 1917 s. 168); |
„Okres Laodycejski liczy półczwarta roku przygotowania z czterdziestu lat żniwa” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 66); „Okres Laodycejski Kościoła rozciąga się do jesieni 1874, aż do śmierci ostatniego z namaszczonych. Członkowie Ciała teraz jeden po drugim odchodzą” (The Finished Mystery 1926 s. 58); |
|
„Wiosną w 1918 i począwszy od tego czasu, aż po wszystkie czasy, będzie niebezpiecznie mówić kłamstwa, że upadły systemy finansowe Babilonu z woli króla” (The Finished Mystery 1917 s. 228-229); Tekst ang.: „In the spring of 1918, and from that time onward forever, it will be as unsafe to tell the lies that have filled Babylon's exchequers as it will to be a king” (jw.). |
„Po upadku Babilonu i od tego czasu aż po wszystkie czasy będzie niebezpiecznie kłamać te rzeczy, które wypełniały dziedzictwo babilońskie” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 272); |
|
„[Ap 18:7] Przyjdą plagi jego. – Śmierć, smutek, głód i ogień. W jeden dzień. – W roku 1918. Zobacz Obj. 3:14; 11:11” (The Finished Mystery 1917 s. 280); |
„[Ap 18:7] W jeden dzień. – W jednym roku. Zobacz Objaw. 3:14; 11:11. Przyjdą plagi jego. – Śmierć, smutek, głód i ogień” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 334); |
| „Oczekiwać im tylko trzeba na odejście ostatnich z klasy Eliasza, wiosną 1918” (The Finished Mystery 1917 s. 334); | „Oczekiwać im tylko trzeba na odejście ostatnich członków maluczkiego stadka” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 398); |
| „Bóg powierzył tę pracę dla wiernego ludu Swego. Reformujący nie mieli zmieniać swego stanowiska, ale stale atakować systemy kościelne, aż do końca oblężenia, które powinno zakończyć się w 1918. Żydowski rok 1918 zacznie się w październiku 1917” (The Finished Mystery 1917 s. 395-396); |
„Bóg powierzył tę pracę dla wiernego ludu Swego. Reformujący nie mieli zmieniać swego stanowiska, ale stale atakować systemy kościelne, aż do końca oblężenia w r. 1918. Żydowski rok 1918 rozpoczął się w Paźdz., 1917.” (Księga Prorocka Ezechiela 1919 s. 44); „Bóg powierzył tę pracę dla wiernego ludu Swego. Reformujący nie mieli zmieniać swego stanowiska, ale stale atakować systemy kościelne, aż do końca oblężenia, aż do upadku Babilonu” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 441); |
| „Ezech 5:2, 12, 16, 17 odnoszą się do zniszczenia (...) chrześcijaństwa od 1914 do 1918 A. D.” (The Finished Mystery 1917 s. 398); | „Ezech 5:2, 12, 16, 17 odnoszą się (...) do upadku nominalnego chrześciaństwa po roku 1918” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 444); |
| „Jest to Dzień Pomsty, który się rozpoczął od światowej wojny w roku 1914, a który jako burza poranna zerwie się w 1918” (The Finished Mystery 1917 s. 404); | „Jest to Dzień Pomsty, który się rozpoczął od wielkiej światowej wojny w roku 1914, a który jako burza poranna zerwie się po wojnie, po roku 1918” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 452-453); |
| „Rok 1918 z jego straszliwą rewolucją i przeraźliwą anarchią jest już bliski” (The Finished Mystery 1917 s. 405); | „Czas rozruchów i rewolucji i straszliwej anarchii, już się przybliżył” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 454); |
| „To przedstawia, że podczas Żniwa, od roku 1878 do 1918, kiedy Pastor Russell ogłosił (...) nadchodzący upadek chrześcijaństwa” (The Finished Mystery 1917 s. 422); | „To przedstawia, że podczas Żniwa, od roku 1878 do 1914, kiedy Pastor Russell ogłosił (...) nadchodzący upadek chrześciaństwa” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 475); |
| „Do roku 1878 nominalny kościół był w pewien sposób Świątnicą Bożą czyli Świątynią. Ale od tego czasu – aż do punktu kulminacyjnego w 1918 – zaczął On [Bóg] ją usuwać przez plagi i ciosy błędnych nauk i uczynków z Boskiego dozwolenia” (The Finished Mystery 1917 s. 484); | „Do roku 1878 nominalny kościół był w pewien sposób Świątnicą Bożą czyli Świątynią. Ale od tego czasu usunął On [Bóg] stamtąd swoją świątnicę przez plagi i ciosy błędnych nauk i uczynków z Boskiego dozwolenia” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 555); |
| „Również w roku 1918, kiedy Bóg będzie niszczył ogół kościołów i zabijał miliony członków kościelnych, ci co uciekną przed zniszczeniem zbliżą się do dzieł Pastora Russella” (The Finished Mystery 1917 s. 485); |
„A w roku 1918, kiedy Bóg niszczy ogół kościołów i zabija miliony członków kościelnych, ci co uciekają przed zniszczeniem, przychodzą do dzieł Pastora Russella” (Księga Prorocka Ezechiela 1919 s. 157); „A po roku 1918, kiedy Bóg zaczyna niszczyć ogół kościołów i zabija miliony członków kościelnych, ci co uciekają przed zniszczeniem, przychodzą do dzieł Pastora Russella” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 557); |
| „(...) po upadku odstępczego kościelnictwa w rewolucji, w 1918 r. przyjdzie koniec dla różnych niezgodnych, niechrześcijańskich elementów w Chrześcijaństwie” (The Finished Mystery 1917 s. 486); | „(...) po upadku odstępczego kościelnictwa w rewolucji, jaka się zaczęła 1918 r. przyjdzie koniec dla różnych niezgodnych, niechrześciańskich elementów w Chrześciaństwie” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 558); |
| „Ten system i jego stronnicy okażą zasadniczo swoją niechrześcijańską naturę, kiedy chrześcijaństwo (Jeruzalem) wpadnie w ręce rewolucjonistów w 1918 roku” (The Finished Mystery 1917 s. 489); |
„Ten system i jego stronnicy okażą zasadniczo swoją niechrześciańską naturę, kiedy chrześciaństwo (Jeruzalem) wpadnie w ręce rewolucjonistów około 1918 roku” (Księga Prorocka Ezechiela 1919 s. 162); „Ten system i jego stronnicy okażą zasadniczo swoją niechrześciańską naturę, kiedy chrześciaństwo (Jeruzalem) wpadnie w ręce rewolucjonistów po 1918 roku” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 563); |
| „W roku 1918, kiedy Chrześcijaństwo, jako system pójdzie w zapomnienie (Szeol) i zajmą jego miejsce republiki rewolucyjne” (The Finished Mystery 1917 s. 513); |
„W roku 1918, kiedy Chrześciaństwo, jako system zanikać będzie (grób) a tworzyć się będą w miejsce jego republiki rewolucyjne” (Księga Prorocka Ezechiela 1919 s. 192); „Po roku 1918, kiedy Chrześciaństwo, jako system zanikać będzie (grób) a tworzyć się będą w miejsce jego republiki rewolucyjne” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 593); |
| „Kiedy Bóg zagasi w r. 1918 światło Chrześcijaństwa, zamroczy umysły kościelnictwa (niebiosy)” (The Finished Mystery 1917 s. 515); | „Kiedy Bóg zacznie gasić w r. 1918 światło Chrześciaństwa, zamroczy umysły kościelnictwa (niebiosy)” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 596); |
| „(...) wiadomości co do spełnienia się tego, że Chrześcijaństwo dobyła szturmem anarchia, mógłby świat oczekiwać około 27 kwietnia 1918” (The Finished Mystery 1917 s. 530). |
„(...) wiadomości, do spełnienia się tego, że Chrześciaństwo dobyła szturmem anarchia, mógłby świat oczekiwać w dniu lub dnia 27 kwietnia 1918” (Księga Prorocka Ezechiela 1919 s. 214); „(...) wiadomości co do spełnienia się tego, że Chrześciaństwo dobyła szturmem anarchia, mógłby świat oczekiwać w dniu lub po dniu 27 kwietnia 1918” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 615). |
Jak z powyższego widzimy, Towarzystwo Strażnica postarało się o to, by osłabić znaczenie roku 1918. Zrobiło to w różny sposób.
Patrz też podrozdziały Rok 1917 i Rok 1921.
A jak wyglądała sytuacja z tekstem, o którym mówiliśmy wcześniej, że był częściowo trafionym proroctwem (co do roku, a nie co do miesiąca) Towarzystwa Strażnica?
Otóż on też został w angielskiej edycji cytowanej książki częściowo zmieniony. Przypominamy, że chodzi o następujące słowa:
„Jako drugorzędne wypełnienie możnaby spodziewać się końca rządów Kajzera i innych jego wyrazicieli w 42 literalnych miesiącach od 1 sierpnia 1914 r.” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 237).
Oto porównanie tego samego tekstu z 1917 i 1926 roku.
| The Finished Mystery 1917 | The Finished Mystery 1926 |
|---|---|
| As a secondary fulfilment, we may see the end of the rule of the Kaiser and others of his mouthpieces in 42 literal months from Aug. 1, 1914. (s. 197). | Some students of prophecy expect to see the end of the rule of the Kaiser and others of his mouthpieces in 42 literal months from Aug. 1, 1914. (s. 197). |
Z powyższego porównania widzimy, że z czasem Towarzystwo Strażnica z „drugorzędnego wypełnienia” przekształciło swój tekst w „oczekiwania” (expect) „niektórych” (some). Była to zapewne próba oczyszczenia siebie z nietrafionego proroctwa.
I jeszcze jedno zestawienie. Wprawdzie nie wiąże się ono bezpośrednio z naszym tematem, ale ponieważ w przytaczanych fragmentach wymieniony jest jako początkowy rok 1918, dlatego przedstawiamy kolejne porównanie.
| The Finished Mystery 1917 | The Finished Mystery 1918 | Księga Prorocka Ezechiela 1919 | Dokonana Tajemnica 1925 |
|---|---|---|---|
|
„Czas ustanowienia Królestwa w mocy jest wskazany jako (...) trzynaście lat po roku 1918, to jest 1931” (s. 569); Por. identycznie The Finished Mystery 1923, 1926 s. 569. |
„Czas ustanowienia Królestwa w mocy jest wskazany jako (...) trzynaście lat po roku 1918, to jest 1932” (s. 569 [75,000 Edition]). |
„Czas ustanowienia Królestwa w mocy jest wskazany jako (...) trzynaście lat po roku 1919, to jest 1931” (s. 260); Por. identycznie Dokonana Tajemnica ok. 1920 [duży format] s. 200. |
„Czas ustanowienia Królestwa w mocy jest wskazany jako (...) trzynaście lat po roku 1918, to jest 1931” (s. 664); Por. identycznie ed. 1923 (s. 664) i ed. wydana po roku 1920 [duży format] s. 207. |
W tabeli powyższej widzimy, jak można było na bieżąco reinterpretować ten sam tekst, przedstawiając jego różne wersje: 1918-1931, 1918-1932, 1919-1931. Zawsze Towarzystwu Strażnica zgadzało się owe 13 lat, które dodawało do roku 1918 lub 1919, otrzymując rok 1931 lub 1932. Choć prześledziliśmy kilka wersji tekstu, to jednak nie jesteśmy przekonani, czy są to wszystkie istniejące warianty. Przykładowo w niemieckiej edycji z roku 1925 całkowicie usunięto owe daty (patrz s. 763).
Po fakcie, o roku 1918, Towarzystwo Strażnica też napisało następująco:
„(...) w pozafigurze Chrześciaństwo miało być ukarane chłostą rewolucyi 27-go kwietnia, 1918” (Strażnica 15.02 1919 s. 54 [ang. 15.02 1919]);
„Rezultaty, jakie nastąpiły po datach 1918 i 1921, wskazują coraz wyraźniej, że były one punktami zwrotnemi albo kamieniami milowemi na trakcie chronologicznym, oraz że jasno przewidziały i przepowiedziały Budowniczego Boskiego Planu Wieków” (Strażnica 01.07 1922 s. 198 [ang. 15.05 1922]).
Wspomnieliśmy we Wstępie, iż od roku 1918 rozpoczęła się już kampania roku 1925 i że inne daty były wtedy jakby spychane w cień. Jednak i one miewały jakieś znaczenie w chronologii Towarzystwa Strażnica, będąc ‘podczepianymi’ pod rok 1918. Przytoczymy tu takie przykłady, lecz zanim to zrobimy podajemy pewne wyjaśnienie dotyczące cytowanej publikacji.
Otóż zanim w roku 1919 zarejestrowano filię polską Towarzystwa Strażnica w Detroit, w której wtedy rozpoczęto wydawać czasopismo Strażnica, grupa tych polonijnych głosicieli wydawała od sierpnia 1918 roku czasopismo pt. Brzask Tysiąclecia i Zwiastun obecności Chrystusa (miesięcznik), zawierające artykuły z angielskich Strażnic. Oto fragment z tej publikacji, dotyczący tekstu Rdz 45:9 i różnych dat doczepianych do roku 1918:
„»Bo już dwa lata [zdaje się jakoby tu oznaczany był czas od wiosny roku 1918 do zimy r. 1919, lub wiosny r. 1920] głodu [szukania za prawdą] było na ziemi [w Chrześcijaństwie z imienia], a jeszcze pięć lat zostaje [do wiosny roku 1925, czyli czasu, w którym nastąpi zmartwychwstanie świętych Zakonu], których nie będą orać ani żąć« – żadna praca religijna dla świata nie będzie mogła być prowadzona – 1 Moj. 45:6” (Brzask Tysiąclecia i Zwiastun obecności Chrystusa Nr 2 [wrzesień], 1918 s. 27 [ang. Strażnica 01.08 1918 s. 6302, reprint]).
Powiedzmy też jeszcze parę zdań o zgromadzaniu 144.000, z pierwszej klasy niebiańskiej (nie mylić ze spodziewanym zabraniem do nieba w roku 1918).
Otóż ponieważ Towarzystwo Strażnica nauczało, że do roku 1918 będzie już ostatecznie skompletowane grono 144.000 (okres żniwa), zobaczmy jak po fakcie zaczęło reinterpretować ciągle jeszcze dopełnianie tej liczby:
„Rok, w którym pozostali członkowie kościoła, na większą skalę, przechodzić będą poza zasłonę, jest rok rozpoczynający się w Październiku 1917; zatem, północ tego dnia (licząc dzień od zachodu słońca) przypada około stycznia roku 1918-go” (Strażnica maj 1918 s. 76 [ang. 15.04 1918 s. 6238, reprint]).
„W roku 1881 powołano dostateczną liczbę i spłodzono z ducha, aby skompletować przeznaczoną liczbę 144,000, ale od owej chwili zdarzały się częste odpadnięcia powołanych i to do tego stopnia, że w latach 1881-1918 nigdy nie było dostatecznej liczby (...). Tak było zapewne aż do wiosny zeszłego roku [1918] (...) Jednakowoż aż do tego czasu mogło nastąpić znowu odpadanie niektórych członków i opróżnianie pewnej liczby koron” (Strażnica 01.04 1919 s. 102 [ang. 01.04 1919]).
„Prawdą jest, że czterdziestoletni okres żniwa skończył się na wiosnę 1918 roku, ale nie oznacza to jeszcze, że praca skończyła się, ani nie znaczy to, że drzwi są już kompletnie zamknięte” (Strażnica 15.07 1919 s. 216 [ang. 01.05 1919]).
Później, w roku 1921, dodano nową interpretację, że prócz „żniw” istnieje też zbieranie „pokłosia”:
„Dodając trzy i pół roku do 1874, roku obecności Pańskiej, otrzymujemy r. 1878. Podczas tej obecności od r. 1874 do r. 1878 Pan robił przygotowania do żniwa wieku ewangelii. Żydowskie żniwo trwało 40 lat, kończąc się R. P. 73. Na podstawie tego należałoby się spodziewać, że ogólne żniwo wieku ewangelii skończy się w r. 1918. (...) Zatem po ogólnych żniwach od r. 1878 do r. 1918 znajdujemy się w okresie zbierania pokłosia” (Harfa Boża 1921 s. 244).
Rok 1919
Choć jak wskazaliśmy w rozdziale Rok 1919 – data bez oczekiwań?, omawiany rok nie miał wyznaczonych szczególnych oczekiwań, to jednak podczas jego trwania uczono o „kilku latach”, które doprowadzą świat do „końca”. Oto te wypowiedzi Towarzystwa Strażnica:
„Te linie walki codziennie stają się coraz bardziej wyraźne. W każdym razie Armagieddon nie może jeszcze stoczyć swej Walki. Czasy pogaństwa mają przed sobą jeszcze kilka lat” (Strażnica 15.02 1919 s. 63 [por. Walka Armagieddonu 1919 s. XXI-XXII]).
„Jeszcze kilka lat a słońce sprawiedliwości zupełnie wejdzie niosąc na swoich skrzydłach zdrowie, aby błogosławić i podnieść gnębiony śmiercią świat” (Nadszedł Czas 1919 s. 183);
„Tak wielka armia, jak opisana ona jest przez proroków i która ma dokonać tak cudownych rzeczy i nadto, jeżeli się zważy, że parę lat pozostaje do tego okresu szlachetnego żniwa, to prawdopodobnie egzystuje ona już dziś i przygotowuje wielką rzeź” (Walka Armagieddonu 1919 s. 680-681);
„Wykazaliśmy już (Tom II), że »Nadszedł czas« i że wypadki dnia Jehowy nawet teraz zbliżają się coraz bardziej do nas. Kilka lat następnych z konieczności muszą posłużyć do dojrzewania pierwiastków, jakie obecnie pracują w kierunku przepowiedzianego ucisku; stosownie do niezawodnych słów proroctwa, obecne pokolenie będzie świadkiem straszliwego kryzysu i przejdzie przez decydujące starcie” (Strażnica 01.02 1919 s. 36 [por. Walka Armagieddonu 1919 s. 33]).
Również wcześniej uczono, że rok 1919 będzie czasem wojen, rewolucji, anarchii i męczeństwa badaczy Towarzystwa Strażnica. Później jednak nastąpiła reinterpretacja tekstów, co przedstawiamy w tabeli.
| Tekst pierwotny | Tekst zmieniony |
|---|---|
| „Prawda będzie się spotykać z potępieniem przez trzy i pół roku, to jest od wiosny 1918 roku, do jesieni 1921. To da Wielkiej Kompanii sposobność do męczeństwa i da możliwość jeszcze innym przez trzy i pół roku do wiosny 1925. Ponieważ świat przemyśli tę kwestię niewątpliwie będzie całkowicie gotowy do wysłuchania głosu, który mówi z nieba” (The Finished Mystery 1917 s. 177); |
„Prawda będzie się spotykać z potępieniem przez trzy i pół roku, to jest od wiosny 1918 roku, do jesieni 1921” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 212). Dalsze słowa opuszczono w polskiej edycji. |
| „Trzy dni, w których Faraon ścigał Izraelitów na puszczy, wyobrażają trzy lata od 1917 do 1920, w którym to czasie posłańcy Faraona będą pochłonięci w morzu anarchii” (The Finished Mystery 1917 s. 258); | „Trzy dni, w których Faraon ścigał Izraelitów na puszczy, wyobrażają trzy lata poprzedzające czas anarchii, w którym to czasie posłańcy Faraona będą pochłonięci w morzu rozgniewanej ludzkości” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 307); |
| „Świątnica ta (...) i kapłańskie pokolenie stanowią typ i symbol »przyszłych dóbr« po wojnach rewolucji i anarchii okresu między rokiem 1914 a 1925” (The Finished Mystery 1917 s. 569; por. „Księga Prorocka Ezechiela” 1919 s. 260). | „Świątnica ta (...) i kapłańskie pokolenie stanowią typ i symbol »przyszłych dóbr« po wojnach rewolucji i anarchii minionego czasu ucisku” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 664). |
Widzimy, że Towarzystwo Strażnica skrzętnie wygładziło swoje wcześniejsze teksty, tak aby nikt nie mówił, że ono coś wyznaczało na czas obejmujący rok 1919.
Rok 1920
Reinterpretacje tekstów Towarzystwa Strażnica mówiących początkowo o roku 1920 przedstawiamy w tabeli. Dotyczy to zmian dokonanych w tekście książki pt. Dokonana Tajemnica. Porównujemy tu fragmenty z roku 1917 z tymi poprawionymi później w roku 1919, 1925 (identycznie w 1923) i 1926.
| Tekst pierwotny | Tekst zmieniony |
|---|---|
| „Przypuszczamy, że »trzęsienie ziemi« zajdzie wcześnie w roku 1918, a »ogień« przyjdzie jesienią w 1920” (The Finished Mystery 1917 s. 179); | „Przypuszczamy, że »trzęsienie ziemi« zajdzie wcześnie w roku 1918, a »ogień« przyjdzie w odpowiedni sposób” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 214); |
| „Nawet republiki znikną jesienią 1920” (The Finished Mystery 1917 s. 258); | „Nawet republiki znikną w czasie anarchii” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 307); |
| „Trzy dni, w których Faraon ścigał Izraelitów na puszczy, wyobrażają trzy lata od 1917 do 1920, w którym to czasie posłańcy Faraona będą pochłonięci w morzu anarchii” (The Finished Mystery 1917 s. 258); | „Trzy dni, w których Faraon ścigał Izraelitów na puszczy, wyobrażają trzy lata poprzedzające czas anarchii, w którym to czasie posłańcy Faraona będą pochłonięci w morzu rozgniewanej ludzkości” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 307); |
| „Masy ludzkości, nie będące pod religijnym ograniczeniem – stan ogólny na całym świecie w czasie anarchii, jaka najbardziej będzie się srożyć jesienią 1920” (The Finished Mystery 1917 s. 313); | „Masy ludzkości, nie będące pod religijnem ograniczeniem – stan ogólny na całym świecie w czasie anarchii, jaka najbardziej będzie się srożyć przy końcu czasu ucisku” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 373); |
| „Nawet ani jeden ślad z niego [ruchu rewolucyjnego] nie przetrwa zniszczenia, jakie sprawi ogólnoświatowa, wszechogarniająca anarchia, która nastąpi jesienią 1920” (The Finished Mystery 1917 s. 542). |
„Nawet ani jeden ślad z niego [ruchu rewolucyjnego] ostatecznie nie przetrwa zniszczenia, jakie sprawi ogólnoświatowa anarchia, od 1920 do 1921” (ang. Strażnica 01.03 1918 s. 213 [wydanie specjalne książki pt. The Finished Mystery]); „Nawet ani jeden ślad z niego nie przypomni zniszczenia cały świat obejmującej anarchii po roku 1920” (Księga Prorocka Ezechiela 1919 s. 228); „Nawet ani jeden ślad z niego [ruchu rewolucyjnego] nie przypomni zniszczenia ogólnoświatowej anarchii po skończeniu czasu ucisku” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 631). |
Widzimy z powyższego, że Towarzystwo Strażnica usunęło rok 1920 ze swych oczekiwań i to na różne sposoby.
Inny tekst o roku 1920 nie potrzebował być reinterpretowany, bo nie zawierał konkretnych zapowiedzi. Oto on:
„Jakaś interesująca rzecz w związku z założeniem Królestwa może zacząć się w roku 1920, w sześć lat po rozpoczęciu się Wielkiego Czasu ucisku” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 213).
Jednak w edycji niemieckiej tej książki z roku 1925 usunięto słowa o roku 1920 (patrz s. 235).
Natomiast w kolejnym fragmencie z czasem oddalono spodziewane wydarzenia na rok 1931:
„(...) wszystkie fazy upadku Babilonu nie prędzej się dokonają, aż upłynie dziesięć i pół roku od jesieni 1920 r.” (Dokonana Tajemnica bez roku wydania, edycja wydana po roku 1920 [duży format] s. 66).
Przypomnijmy, że to zdanie we wcześniejszych edycjach polskich i angielskich (1917-1925) cytowanej książki miało inną treść:
„(...) wszystkie fazy upadku Babilonu nie prędzej się dokonają, aż upłynie dziesięć i pół roku od jesieni 1914 r.” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 213).
Ale i jedna z wczesnych edycji polskich cytowanej książki miała wersję „aż upłynie dziesięć i pół roku od jesieni 1920 r.” (Dokonana Tajemnica ok. 1920 [duży format] s. 64).
Tu dodajmy, że właśnie w roku 1920 Towarzystwo Strażnica wydało swoją znaną książkę pt. Miliony ludzi z obecnie żyjących nigdy nie umrą!, która wprowadzała szeroko do obiegu nową datę, to znaczy rok 1925.
Również w roku 1920 organizacja Świadków Jehowy oddalała spodziewane wydarzenia o „kilka lat”:
„Jeszcze kilka lat a słońce sprawiedliwości zupełnie wejdzie niosąc na swoich skrzydłach zdrowie, aby błogosławić i podnieść gnębiony śmiercią świat” (Nadszedł Czas 1920 s. 183).
Rok 1921
Reinterpretacje tekstów Towarzystwa Strażnica mówiących początkowo o roku 1921 przedstawiamy w tabeli. Dotyczy to zmian dokonanych w tekście książki pt. Dokonana Tajemnica. Porównujemy tu fragmenty z roku 1917 z tymi poprawionymi w roku 1925 (identycznie w 1923) i 1926.
| Tekst pierwotny | Tekst zmieniony |
|---|---|
| „Siedem dni przed potopem reprezentuje siedem lat od roku 1914 do 1921 w środku których »tygodnia lat« ostatnie członki Mesjasza przejdą poza zasłonę. Klasa Wielkiego Grona zostanie odcięta przy końcu – fakt, że widzimy pierwszą połowę tego tygodnia tak jasno zaznaczoną, to naprowadza nas na myśl, iż możemy się spodziewać, iż następne trzy i pół roku będzie dawaniem świadectwa – przez Wielkie Grono; bo zdaje się, iż to jest sposób Ojca Niebieskiego, by dokonywanie Jego dzieła odbywało się na tygodnie i pół tygodnie...” (The Finished Mystery 1917 s. 64); |
„Siedm dni przed potopem reprezentuje siedm literalnych dni, lub siedm lat w środku których »tygodnia lat« ostatnie członki Mesyasza przejdą poza zasłonę. Klasa Wielkiego Grona zostanie odciętą przy końcu – fakt, że widzimy pierwszą połowę tego tygodnia tak jasno zaznaczoną, iż klasa Wielkiej Kompanii przy końcu może być odcięta; bo zdaje się, iż to jest sposób Ojca Niebieskiego, by dokonywanie Jego dzieła odbywało się na tygodnie i pół tygodnie...” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 72); „Siedm dni przed potopem reprezentuje siedm lat od roku 1914 do 1921 w środku których »tygodnia lat« ostatnie członki Mesyasza przejdą poza zasłonę. Klasa Wielkiego Grona zostanie odciętą przy końcu – fakt, że widzimy pierwszą połowę tego tygodnia tak jasno zaznaczoną, to naprowadza nas na myśl, iż możemy się spodziewać, iż następne półczwarta roku [3,5 roku] będzie dawaniem świadectwa – przez Wielkie Grono; bo zdaje się, iż to jest sposób Ojca Niebieskiego, by dokonywanie Jego dzieła odbywało się na tygodnie i pół tygodnie...” (Dokonana Tajemnica ed. wydana po roku 1920 [duży format] s. 25); W edycji niemieckiej z roku 1925 usunięto słowa o latach 1914-1921 (patrz s. 80). |
| „Nasze zatem przedstawienie jest, że uwielbienie Maluczkiego Stadka nastąpi na wiosnę 1918 roku i to będzie pół drogi między zakończeniem Niebieskiej Drogi w roku 1921. Trzy dni (trzy lata 1918-1921) bezowocnego szukania Eliasza (2 Ks. Król. 2:17, 18) podtrzymuje ten pogląd” (The Finished Mystery 1917 s. 64); |
Tekst bez zmian, identyczny jak angielski (Dokonana Tajemnica 1925 s. 72, 75); W edycji niemieckiej z roku 1925 usunięto słowa o latach 1918-1921 (patrz s. 80). |
| „Prawda będzie się spotykać z potępieniem przez trzy i pół roku, to jest od wiosny 1918 roku, do jesieni 1921. To da Wielkiej Kompanii sposobność do męczeństwa i da możliwość jeszcze innym przez trzy i pół roku do wiosny 1925. Ponieważ świat przemyśli tę kwestię niewątpliwie będzie całkowicie gotowy do wysłuchania głosu, który mówi z nieba. – Hbr 12:19” (The Finished Mystery 1917 s. 177); |
„Prawda będzie się spotykać z potępieniem przez trzy i pół roku, to jest od wiosny 1918 roku, do jesieni 1921. Dobrze jest jednak zapamiętać, że proroctwo dane jest nie dla zaspokojenia ciekawości, lecz aby umożliwić ludziom Pańskim rozpoznanie powstających wypadków. Pod tym względem wszelkie rozprawianie naprzód o datach może doprowadzić do splamienia, jak to często wykazuje doświadczenie kościoła. Ale fakt ten nie jest jeszcze wystarczającą przyczyną, aby obchodzić się obojętnie z chronologią” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 212); W edycji niemieckiej z roku 1925 usunięto słowa o latach 1918-1921 (patrz s. 232). |
| „Nawet ani jeden ślad z niego [ruchu rewolucyjnego] ostatecznie nie przetrwa zniszczenia, jakie sprawi ogólnoświatowa anarchia, od 1920 do 1921” (ang. Strażnica 01.03 1918 s. 213 [wydanie specjalne książki pt. The Finished Mystery]); | „Nawet ani jeden ślad z niego [ruchu rewolucyjnego] nie przypomni zniszczenia ogólnoświatowej anarchii po skończeniu czasu ucisku” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 631); |
| „Świątnica ta (...) i kapłańskie pokolenie stanowią typ i symbol »przyszłych dóbr« po wojnach rewolucji i anarchii okresu między rokiem 1914 a 1925” (The Finished Mystery 1917 s. 569; por. Księga Prorocka Ezechiela 1919 s. 260). | „Świątnica ta (...) i kapłańskie pokolenie stanowią typ i symbol »przyszłych dóbr« po wojnach rewolucji i anarchii minionego czasu ucisku” (Dokonana Tajemnica 1925 s. 664). |
Widzimy z powyższych fragmentów, że z czasem usunięto z tekstu pierwotnego kwestię męczeństwa dla drugiej klasy niebiańskiej (Wielkie Grono) w roku 1921, kiedy miała ona pójść do nieba („zakończenie Niebieskiej Drogi w roku 1921”).
Również w innej publikacji dokonano usunięcia roku 1921. Przypominamy ten fragment:
It may be that these worldly systems will go down lo the fall of 1921 (Millions Now Living Will Never Die! 1920 s. 111).
To zdanie w wersji polonijnej, wydanej w filii Towarzystwa Strażnica w Detroit, oddano następująco:
„Możliwem jest, że te światowe systemy przepadną jesienią 1921-go roku” (Miljony ludzi z obecnie żyjących nie umrą! 1920 s. 100).
Powyższy fragment o roku 1921, który zawierał oryginał angielski (1920 r.) i edycja polonijna, w wersji krajowej został usunięty! Ukazała się ona pewnie kilka miesięcy później, gdyż pierwsza reklama omawianej publikacji została zamieszczona w polonijnej Strażnicy z 1 kwietnia 1921 roku na stronie 112. Edycja krajowa prawdopodobnie wydrukowana była dopiero pod koniec roku 1921, albo już w roku 1922 (Copyrighted 1920). Stąd zrozumiałe stało się zniknięcie fragmentu o roku 1921, w którym nic się nie wydarzyło.
Po fakcie, o roku 1921, Towarzystwo Strażnica również napisało:
„Rezultaty, jakie nastąpiły po datach 1918 i 1921, wskazują coraz wyraźniej, że były one punktami zwrotnemi albo kamieniami milowemi na trakcie chronologicznym, oraz że jasno przewidziały i przepowiedziały Budowniczego Boskiego Planu Wieków” (Strażnica 01.07 1922 s. 198 [ang. 15.05 1922]).
Natomiast w tymże roku 1921 pojawiają się też wypowiedzi, które wprawdzie nie mają bezpośredniego związku z tym rokiem, ale oddalają spodziewane wydarzenia o „kilka lat” od tej daty. Oto one:
„Abraham, Izaak, Jakób i inni wierni prorocy, wzmiankowani przez Apostoła w liście do Żydów, 11 rozdziale, mają obietnicę lepszego zmartwychwstania (...) Ci wierni mężowie będą z powrotem przy życiu na ziemi za kilka lat i stanowić będą klasę legalnych przedstawicieli Chrystusa na ziemi” (Harfa Boża 1921 s. 352, par. 580);
„Dowody w tem dziele przytoczone wykazały, że stary świat (społeczny i polityczny ustrój) zaczął przemijać w roku 1914, a całkiem przeminie w kilku następnych latach” (jw. s. 345, par. 565).
Rok 1922
W samym roku 1922 pojawiły się wypowiedzi, które wprawdzie nie mają bezpośredniego związku z tym rokiem, ale oddalają spodziewane wydarzenia o „kilka lat” od niego. Oto one:
„Ponieważ spodziewamy się, że święci starego testamentu będą za kilka lat z powrotem na ziemi, właściwą jest rzeczą pouczać dzieci, aby przygotowały się z całą znajomością Boskich zarządzeń do objęcia takiej służby, jaką mogą im przeznaczyć święci starego testamentu. Żadne inne stanowisko nie może być lepsze dla naszego dziecka, jak służyć pod rozkazami Abrahama lub innego starożytnego świętego” (Strażnica 15.05 1922 s. 153 [ang. 01.04 1922]);
„Obecnie toczy się walka decydująca i zwycięstwo jest pewne, albowiem jest to tylko sprawa kilku lat, gdy Szatan będzie skrępowany” (Strażnica 01.12 1922 s. 380 [ang. 01.11 1922]).
Tu nadmieńmy, choć nie jest to tematem tego opracowania, że rok 1922 był czasem przygotowania do roku 1925 i związanego z nim powrotu ze śmierci patriarchów oraz rozpoczęcia się ziemskiej fazy Królestwa Bożego. Oto przykładowe zapowiedzi z tego roku:
„Co się ukaże w 1925 roku? Czekajcie na Pana, a zobaczycie. Bądźcie wierni obecnym przywilejom. Wiara każdego chrześcijanina wystawiona jest na próbę. »Według wiary waszej będzie wam dane«” (Strażnica 15.06 1922 s. 187 [ang. 01.05 1922]);
„Tysiąclecie zaczyna się w roku 1925-ym, niedola ludzka zacznie wtedy znikać, choroba i śmierć zginą – oto wieść, jaką rozgłosił za pomocą radjofonu były sędzia J. F. Rutherford” (Strażnica 01.08 1922 s. 228 [ang. 15.06 1922]);
W roku 1922 Towarzystwo Strażnica zapewniło też, w bardzo mocnych słowach, o wartości swej chronologii, którą przecież zmieniało wcześniej:
„Te wewnętrzne połączenia dat dają o wiele większą moc, aniżeli można by doszukać się w innych chronologjach. Niektóre z nich są tak dalece godne uwagi, że wykazują jasno, że chronologja ta nie jest ludzka, ale pochodzi od Boga. Ponieważ jest Boskiego pochodzenia i przez Boga jest potwierdzona, chronologja obecnej prawdy wyróżnia się z pośród innych, jako absolutnie i bez zastrzeżeń dokładna i ścisła” (Strażnica 01.09 1922 s. 266 [ang. 15.07 1922 s. 217]);
„Nie mamy żadnych wątpliwości co do chronologii odnoszącej się do dat 1874, 1914, 1918 i 1925. Niektórzy twierdzą, że znaleźli pewne światło w łączności z okresem »siedmdziesięcio-letniego spustoszenia« i niewoli Babilońskiej Izraela i gorliwie starają się przekonać drugich, że Brat Russell był w błędzie” (Strażnica 01.07 1922 s. 195 [ang. 15.05 1922]).
Wiemy jednak, z przytaczanej wcześniej wypowiedzi organizacji Świadków Jehowy, że później przyznała ona, iż tak naprawdę to przed rokiem 1922 niewiele rozumiała ona. Przypominamy to stwierdzenie:
„Przed tym czasem [1918 r.] kościół Boży stosował proroctwo z Ew. Mateusza do wydarzeń od roku 1874 do 1914. Dopiero po roku 1918 zrozumiał lud Boży, że te wydarzenia miały miejsce od roku 1914, tem samem więc pieczęcie zostały otworzone klasie Janowej, to jest ostatkowi, dopiero po roku 1918; w samej rzeczy bardzo mało zrozumiano przed rokiem 1922” (Światło 1930 t. I, s. 70-71).
Zaznaczamy, że w wersji elektronicznej tej książki zamieszczamy uzupełniający tekst dotyczący kolejnych i obecnych nauk, związanych z omawianymi latami. Ma on następujący tytuł Dodatek 3. Nowe wydarzenia dla roku 1910 i lat 1914-1922.
![]() |
![]() |